Kısa cevap: Altın fonu, kıymetli madenler şemsiye fonuna bağlı olan ve portföyünün en az %80'ini devamlı olarak borsada işlem gören altına ve altına dayalı sermaye piyasası araçlarına yatıran yatırım fonudur. Pay fiyatı her iş günü altının TL fiyatına göre hesaplanır; Ekim 2026 itibarıyla 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda satış kazancından %17,5 stopaj kesilir.
Altın fonu, altını fiziki olarak teslim almadan altın fiyatındaki değişime ortak olmayı sağlayan bir yatırım fonudur. Fon, topladığı parayla Borsa İstanbul'da işlem gören altını ve altına dayalı araçları satın alır; pay fiyatı her iş günü bu varlıkların değerine göre hesaplanır ve paylar TEFAS üyesi banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketleri üzerinden alınıp satılır.
Fonun getirisini belirleyen iki ana değişken ons altının dolar fiyatı ile dolar/TL kurudur. Aşağıda fonun yasal tanımı, altın katılım fonu ve altın BYF ile farkı, fiyatın oluşumu, valör, stopaj, risk değeri ve fiziki altınla karşılaştırma ele alınıyor.
Altın fonu nedir? SPK'daki tanımı ve portföy sınırları
Yatırım fonlarının türlerini SPK'nın 9 Temmuz 2013 tarihli ve 28702 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) belirler. Tebliğ'in 6. maddesine göre fon toplam değerinin en az %80'i devamlı olarak borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı para ve sermaye piyasası araçlarına yatırılan fonlar "Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu"na bağlanır. Altın fonu bu şemsiyenin altındaki en yaygın türdür.
Unvan kuralı SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'inde yer alır: fon toplam değerinin en az %80'i devamlı olarak belirli bir kıymetli madene yatırılıyorsa unvanda "kıymetli madenler" ibaresi kullanılmaz, fon doğrudan "Altın Fonu" ya da "Gümüş Fonu" adını alır. Ekim 2026 itibarıyla Rehber, unvanında "altın", "gümüş" veya "kıymetli madenler" geçen fonlar (serbest fonlar hariç) için şu sınırları öngörür:
- Fon değerinin en fazla %20'si, vadesi 12 ayı geçmeyen kıymetli madene dayalı vadeli mevduat ve katılma hesapları ile vadesiz mevduat ve katılma hesaplarında tutulabilir; unvanında "katılım" da geçen fonlarda bu oran %25'tir.
- Nakde dayalı vadeli mevduat ve katılma hesapları fon değerinin %10'unu aşamaz; tek bir bankadaki kıymetli madene dayalı hesap da fon değerinin %10'u ile sınırlıdır.
- Kıymetli madene dayalı mevduat ve katılma hesaplarındaki tutarlar %80 oranının hesabına dahil edilir.
Tebliğ, portföyünün en az %80'i altından oluşan fonlarda SPK onayıyla pay alım satımında nakit yerine altın kullanılmasına da izin verir. Rehber'e göre bu durumda işlemler yatırımcının bankadaki altın yatırım hesabı üzerinden yapılır ve birim pay değeri hem TL hem de altın cinsinden ilan edilir.
Altın fonu, altın katılım fonu ve altın BYF arasındaki fark
Üç ürün de altın fiyatını izler; ayrıldıkları noktalar hukuki yapı, alım satım yeri ve portföyün altın dışındaki kısmının nasıl değerlendirildiğidir.
- Altın fonu: Kıymetli madenler şemsiye fonuna bağlıdır. Altın dışındaki küçük kısım, izahnamede izin verilen ölçüde mevduat veya ters repo gibi faiz getirili araçlarda da tutulabilir.
- Altın katılım fonu: Unvanında "katılım" ifadesi bulunur. Rehber'e göre unvanında katılım geçen fonlarda portföye alınan araçların faizsiz finans ilkelerine uygunluğu onaylı katılım endeksleri veya bir danışman ya da danışma kurulu aracılığıyla sağlanır; altın, kira sertifikası ve katılma hesabı bu onay şartının dışında tutulur. 18 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS'ta işlem gören ve unvanında "altın" geçen 47 fonun 26'sı kıymetli madenler şemsiye fonuna, 20'si katılım şemsiye fonuna, 1'i fon sepeti şemsiye fonuna bağlıdır; unvanında "katılım" da geçen altın fonları ilk iki şemsiyenin herhangi birinde yer alabilir.
- Altın BYF: Borsa yatırım fonudur; payları Borsa İstanbul'da seans boyunca hisse gibi alınıp satılır ve fiyat gün içinde değişir. Borsa İstanbul'un katılım esaslı BYF listesinde altın katılım BYF'leri yer alır. İşleyişi borsa yatırım fonu (BYF) yazısında anlatılıyor.
Vergi açısından üçü arasında fark yoktur: altın fonu, altın katılım fonu ve altın BYF kazancı, hisse senedi yoğun olmayan diğer fonlarla aynı stopaj oranlarına tabidir. Katılım fonlarının genel yapısı katılım fonu yazısında ele alınıyor.
Altın fonunun fiyatı neye göre oluşur?
Fonun birim pay değeri, portföydeki varlıkların toplam değerinden giderler düşülüp tedavüldeki pay sayısına bölünmesiyle her iş günü bir kez hesaplanır. Portföyün büyük kısmı altın olduğu için fiyatı belirleyen asıl unsur altının TL cinsinden gram fiyatıdır:
Gram altın (TL) = ons altın fiyatı (USD) × dolar/TL kuru ÷ 31,1035
Bir troy ons 31,1035 gramdır; Hazine ve Maliye Bakanlığı da altına dayalı ihraçlarında ons fiyatını grama bu katsayıyla çevirir. Ons fiyatı yükselse bile TL değer kazanırsa gram fiyat düşebilir; ons sabitken kurun yükselmesi gram fiyatı artırır. Hesabın ayrıntısı gram altın fiyatı nasıl belirlenir yazısında yer alıyor.
Portföydeki altının hangi fiyatla değerleneceği Rehber'de tanımlıdır. 14 Ağustos 2025 tarihli ve 45/1480 sayılı Kurul kararıyla değişen ve 25 Ağustos 2025'te yürürlüğe giren hükme göre spot altın, Borsa İstanbul'un günlük bülteninde aynı gün (T+0) valörlü işlemler için açıklanan ağırlıklı ortalama fiyatla (AOF-2) değerlenir; kendinden kendine işlemler ve salt tescil amaçlı işlemler bu ortalamaya girmez. Bu nedenle fon fiyatındaki günlük değişim, akşam saatlerinde ekranlarda görülen anlık gram fiyatıyla birebir örtüşmeyebilir.
Örnek: Varsayımsal olarak ons altın 3.000 dolar, dolar/TL kuru 40 TL olsun. Gram altın 3.000 × 40 ÷ 31,1035 ≈ 3.858,09 TL olur.
Bir yıl sonra ons %5 artışla 3.150 dolara, kur %15 artışla 46 TL'ye çıksın. Gram fiyat 3.150 × 46 ÷ 31,1035 ≈ 4.658,64 TL'ye yükselir; artış 1,05 × 1,15 − 1 = %20,75'tir. Ons aynı dönemde %10 düşüp 2.700 dolar olsaydı gram fiyat 2.700 × 46 ÷ 31,1035 ≈ 3.993,12 TL olur, artış %3,5'te kalırdı.
İlk senaryoda fona 100.000 TL yatırılmış ve yıllık fon gideri %1,5 olsun. Fon değeri yaklaşık 100.000 × 1,2075 × 0,985 = 118.938,75 TL'ye ulaşır. Paylar satıldığında 18.938,75 TL kazançtan %17,5 stopaj (3.314,28 TL) kesilir ve net kazanç 15.624,47 TL olur. Tüm rakamlar varsayımsaldır.
Altın fonu nasıl alınır? Valör ve işlem saatleri
Altın fonları TEFAS üzerinden işlem görür; fon, TEFAS üyesi bir banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketindeki yatırım hesabından fon koduyla alınır. Adımlar TEFAS nedir yazısında anlatılıyor. tefas.gov.tr'deki "Fon Getirileri" ekranında "Şemsiye Fon Türü" filtresinden Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu, "Fon Unvan Türü" filtresinden Altın seçilerek liste daraltılabilir.
18 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS fon sayfalarına göre kıymetli madenler şemsiye fonuna bağlı 27 fon ile katılım şemsiye fonundaki 20 altın katılım fonunun tamamında alış valörü 1 iş günüdür; satış valörü bu 47 fonun 39'unda 1, 8'inde 2 iş günüdür. Takasbank'ın işlem saatlerine göre ileri valörlü talimatlar tam iş günlerinde 09.00–17.45 arasında kabul edilir, ancak valör atlama saati 13.30'dur; bu saatten sonra verilen talimat bir sonraki iş gününün işlemi sayılır. Yarım iş günlerinde valör atlama saati 11.30'dur. Kesin süre her fonun izahnamesinde yazar; ayrıntılar fon valörü yazısında.
Borsa İstanbul'da işlem gören Darphane altın sertifikası ise fon değildir: Borsa İstanbul'a göre her sertifika 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder ve izahnamedeki esaslarla fiziki altına çevrilebilir; GİB tablosuna göre kazancında stopaj %0'dır.
Altın fonunda stopaj ne kadar?
Altın fonu kazancı, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamında satış sırasında aracı kurum tarafından kesilen stopajla vergilenir. Gerçek kişiler için bu stopaj nihai vergidir; kazanç yıllık beyannameye yazılmaz. Oran, satış tarihine göre değil payların alındığı tarihe göre belirlenir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın geçici 67. madde rehberine ve ilgili Cumhurbaşkanı kararlarına göre altın fonu gibi hisse senedi yoğun olmayan fonlarda oranlar Ekim 2026 itibarıyla şöyledir:
| Payların alındığı dönem | Stopaj oranı (gerçek kişi) |
|---|---|
| 22 Aralık 2020 ve öncesi | %10 |
| 23 Aralık 2020 – 30 Nisan 2024 | %0 |
| 1 Mayıs 2024 – 31 Ekim 2024 | %7,5 |
| 1 Kasım 2024 – 31 Ocak 2025 | %10 |
| 1 Şubat 2025 – 8 Temmuz 2025 | %15 |
| 9 Temmuz 2025 ve sonrası | %17,5 |
10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na (9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete) göre %17,5 oranı, 9 Temmuz 2025 günü dahil alınan paylara uygulanır. Aynı oranlar altın katılım fonları ve altın BYF'ler için de geçerlidir. GİB'in geçici 67. madde rehberine göre farklı tarihlerde alınan payların bir kısmı satıldığında alış bedeli ilk giren ilk çıkar yöntemiyle belirlenir; bu nedenle tek bir satışta birden fazla oran uygulanabilir. Satış zararla sonuçlanırsa stopaj doğmaz. Fon türlerine göre tablonun tamamı yatırım fonu stopaj oranları yazısında yer alıyor.
Altın fonunun risk değeri ve giderleri
Fonların 1 ile 7 arasındaki risk değeri, son beş yıllık haftalık getirilerin yıllık oynaklığından hesaplanır. 18 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS'ta işlem gören ve unvanında "altın" geçen 47 fonun risk değeri bulunan 45'inin tamamında değer 6'dır. Rehber'deki aralıklara göre 6, yıllık oynaklığın %20 ile %30 arasında kaldığı banda karşılık gelir.
Altın fonunda dalgalanmanın kaynağı hem ons fiyatı hem kurdur; ikisi aynı yönde hareket ettiğinde etki büyür, ters yönde hareket ettiğinde birbirini kısmen dengeler. Altın faiz veya kâr payı üretmediği için fonun getirisi tamamen fiyat değişimine bağlıdır; altın fiyatının enflasyonun gerisinde kaldığı dönemlerde reel getiri negatife dönebilir. Risk ölçüsünün sınırları fon risk değeri yazısında anlatılıyor.
Giderler de getiriyi azaltır. Tebliğ'in Ek-4'üne göre kıymetli madenler fonlarında yönetim ücreti dahil fondan karşılanan giderlerin toplamı günlük yüzbinde 6'yı, yıllık %2,19'u aşamaz; fonun kendi gider üst sınırı izahnamesinde yer alır. Gider ayrı bir kesinti olarak görünmez, her gün fiyata yansır; hesaplanma şekli fon yönetim ücreti ve toplam gider oranı yazısında yer alıyor.
Altın fonu mu, fiziki altın mı, banka altın hesabı mı?
Dört seçenek de altın fiyatına bağlıdır; maliyet, vergi ve güvence yapıları farklıdır. Tablo Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişiler için geçerli kuralları özetler:
| Ölçüt | Altın fonu | Altın BYF | Banka altın hesabı | Fiziki altın |
|---|---|---|---|---|
| Nereden alınır | TEFAS üyesi banka veya aracı kurum | Borsa İstanbul'da aracı kurum üzerinden | Banka | Kuyumcu veya banka |
| Fiyat | Günde bir kez hesaplanan pay fiyatı | Seans boyunca piyasada oluşur | Bankanın alış ve satış fiyatı | Satıcının alış ve satış fiyatı |
| Maliyet | Fon giderleri fiyata yansır | Aracı kurum komisyonu, alış-satış farkı, fon giderleri | Alış-satış farkı | Alış-satış farkı, ürüne göre işçilik ve saklama |
| Vergi | Kazançtan %17,5 stopaj | Kazançtan %17,5 stopaj | Fon stopajı yok | Fon stopajı yok |
| Güvence | Fon malvarlığı kurucudan ayrı; mevduat sigortası yok | Fon malvarlığı kurucudan ayrı; mevduat sigortası yok | Aynı bankadaki mevduatla birlikte kişi başına 1.200.000 TL'ye kadar TMSF sigortası | Saklama ve kayıp riski sahibindedir |
Stopaj oranı 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylar içindir. TMSF'ye göre TL, döviz ve kıymetli maden cinsinden mevduat ile katılma hesaplarının kişi başına her banka için 1.200.000 TL'ye kadar olan kısmı sigortalıdır; bankaların aracılık ettiği yatırım fonları ise sigorta kapsamında değildir. Fiziki altının alım satımı, Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesinde sayılan değer artışı kazançları arasında yer almaz; ticari faaliyet kapsamındaki işlemler ve özel durumlar için mali müşavire danışılması uygun olur.
Karşılaştırmada elde tutma süresi ve alış-satış farkı belirleyicidir. Fonda alış-satış farkı yoktur ama yıllık gider ve satışta stopaj vardır; fiziki altında stopaj yoktur, fakat alış ve satış fiyatı arasındaki fark ile işçilik doğrudan getiriden düşer. Yukarıdaki varsayımsal örnekte alışta %1 fazla, satışta %1 eksik fiyat uygulanması, gram fiyattaki %20,75'lik artışı yaklaşık %18,4'e indirir. Fon ve banka hesabı fiziki saklama riski taşımaz; altını fiziken elinde tutmak isteyen için ise fon bir karşılık değildir.
Altın, döviz ve emtia Fiva'da
Fiva'nın piyasalar ekranında altın, döviz ve emtia; günün özetinde dünya endeksleri, petrol ve kripto varlıklar izlenebilir. Fiyat alarmları ve notlarla kişisel izleme listeleri oluşturulabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Altın fonu ile gram altın aynı getiriyi sağlar mı?
Yakın getiri sağlar ancak birebir aynı değildir. Fon giderleri, portföyün altın dışındaki kısmı ve Borsa İstanbul ağırlıklı ortalama fiyatıyla yapılan değerleme nedeniyle fon getirisi gram altın fiyatındaki değişimden sapabilir.
Altın fonundan elde edilen kazanç beyan edilir mi?
Gerçek kişiler için hayır. Satışta kesilen stopaj nihai vergidir; Ekim 2026 itibarıyla 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda oran %17,5'tir.
Altın katılım fonu altın fonundan daha az riskli midir?
Hayır. İkisinin de getirisi ağırlıkla altın fiyatına bağlıdır ve 18 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS'taki altın fonlarının risk değeri iki grupta da 6'dır. Fark, portföyün altın dışındaki kısmının faizsiz araçlarda tutulmasıdır.
Altın fonu satışında para ne zaman hesaba geçer?
Fonun satış valörüne bağlıdır. 18 Ekim 2026 itibarıyla TEFAS'taki altın fonlarının çoğunda satış valörü 1 iş günü, bir kısmında 2 iş günüdür; valör atlama saatinden sonra verilen talimata bir iş günü eklenir.
Altın fonu zararla satılırsa stopaj kesilir mi?
Hayır. Stopaj yalnızca kazanç üzerinden kesilir; satış bedeli alış maliyetinin altında kalırsa kesinti yapılmaz.
Kaynaklar
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1), madde 6, 15 ve Ek-4 (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber (2, 3, 4.1.3, 5.4, 6.4 ve 9.3.2 numaralı bölümler) (yeni sekmede açılır)
- TEFAS: Fon getirileri, menkul kıymet yatırım fonları (şemsiye fon ve unvan türü filtreleri) (yeni sekmede açılır)
- Takasbank: TEFAS işlem saatleri (yeni sekmede açılır)
- GİB: GVK geçici 67. madde kapsamında kesinti oranları (yeni sekmede açılır)
- GİB: GVK geçici 67. madde uygulaması rehberi (2026) (yeni sekmede açılır)
- 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, mükerrer 80. madde (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: Altına Dayalı Kira Sertifikası Yatırımcı Kılavuzu (Aralık 2018; ons-gram çevrimi) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Katılım esaslı BYF'ler (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Darphane altın sertifikası (yeni sekmede açılır)
- TMSF: Mevduat ve katılım fonu sigortası sık sorulan sorular (2026 sigorta tutarı) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.