Kısa cevap: Kısa cevap: Gram altının teorik TL fiyatı, dolar cinsinden ons altın fiyatının dolar/TL kuruyla çarpılıp bir troy onsun gram karşılığı olan 31,1035'e bölünmesiyle bulunur. Bankaların ve kuyumcuların ilan ettiği fiyatlar bu değerin etrafında; alış-satış makası, saflık, işçilik ve yurt içi arz-talep farklarıyla oluşur.
Altın hesaplama aracıyla bu hesap kişiye özel rakamlarla yapılabilir.
Türkiye'de altın fiyatı genellikle gram üzerinden konuşulur, ancak altının uluslararası fiyatı ABD doları cinsinden ve troy ons birimiyle oluşur. Gram altının TL fiyatı bu yüzden iki ayrı piyasanın ürünüdür: ons fiyatı uluslararası altın piyasasında, dolar/TL kuru döviz piyasasında belirlenir. İkisinden birindeki hareket gram fiyatına doğrudan yansır.
Formül teorik bir değer verir. Banka altın hesabının, kuyumcudaki çeyrek altının veya bir altın fonunun fiyatı bu değerden saflık, işçilik, makas ve fiyatlama saati gibi nedenlerle ayrışır.
Gram altın fiyatı formülü: ons × dolar/TL ÷ 31,1035
Kıymetli madenlerde ağırlık birimi troy onstur. Borsa İstanbul'un açıklamasına göre 1 troy ons 31,1035 grama, 1 kilogram ise 32,1507465 onsa eşittir. Gram fiyatı şöyle hesaplanır:
Gram altın (TL) = ons altın fiyatı (ABD doları) × dolar/TL kuru ÷ 31,1035
Örnek (varsayımsal): Ons altının 4.000 dolar, dolar/TL kurunun 49,50 olduğu varsayılsın. Bir onsun TL karşılığı 4.000 × 49,50 = 198.000 TL'dir. Gram fiyatı 198.000 ÷ 31,1035 ≈ 6.365,84 TL olur. Kilogram üzerinden hesapta 198.000 × 32,1507465 ≈ 6.365.848 TL bulunur; bu da gram başına yaklaşık 6.365,85 TL eder. Aradaki küçük fark, 31,1035'in yuvarlanmış bir değer olmasından kaynaklanır.
Ons fiyatı %1 artar ve kur değişmezse gram fiyatı da %1 artar. Ons ve kur aynı anda %1 artarsa gram fiyatındaki artış 1,01 × 1,01 − 1 = %2,01 olur. Ons %2 düşerken kur %2 yükselirse etkiler büyük ölçüde dengelenir: 0,98 × 1,02 − 1 ≈ −%0,04. Rakamlar varsayımsaldır.
Formül saf altının teorik değerini verir. Borsa İstanbul'da işlem gören standart işlenmemiş altın en az 995/1000 saflıktadır; 995 milyemlik bir gram külçede 0,995 gram saf altın bulunur. Fiyat ekranlarında "gram altın" veya "has altın" adıyla verilen değerin hangi saflığa ve hangi kura göre hesaplandığı, fiyatı yayımlayan kurumun açıklamasından kontrol edilir.
Ons altın fiyatı ve dolar/TL kuru nerede oluşur?
Ons fiyatı uluslararası altın piyasasında arz ve talebe göre gün boyunca değişir. Bu piyasanın referans fiyatlarından biri LBMA Altın Fiyatı'dır: ICE Benchmark Administration (IBA) tarafından yönetilen elektronik açık artırmayla Londra saatiyle 10.30 ve 15.00'te olmak üzere günde iki kez, ABD doları cinsinden belirlenir. Bu fiyat gün içinde sürekli değişen spot fiyatın yerine geçmez; değerleme ve sözleşmelerde başvurulan bir referanstır.
Dolar/TL kuru da döviz piyasasında gün boyunca değişir. TCMB her iş günü gösterge niteliğinde döviz kurları ilan eder; Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği'nin (TSPB) fon portföylerine ilişkin değerleme yönergesinde esas alınan kur, TCMB'nin 15.30'da açıkladığı gösterge kurdur. Gün içindeki gram fiyatı ise o anki ons fiyatı ve kurla birlikte değişir.
Gram fiyatını etkileyen gelişmeler bu iki bileşen üzerinden okunur: ons fiyatını küresel faiz beklentileri, doların diğer para birimleri karşısındaki değeri ve altına olan yatırım talebi gibi etkenler, kuru ise yurt içi para politikası ve döviz talebi etkiler. Bu verilerin açıklanma zamanları ekonomik takvim yazısında anlatılıyor.
Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasası ne işe yarar?
Türkiye'de toptan altın ticaretinin organize piyasası Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'dır. Ekim 2026 itibarıyla Borsa İstanbul'un açıklamalarına göre:
- Ürün: Standart işlenmemiş altın en az 995/1000 saflıkta olmalıdır; altının yanında gümüş, platin ve paladyum da işlem görür.
- Valör ve saklama: İşlemler T+0'dan T+90'a kadar valörlü yapılabilir; kıymetli madenler Borsa İstanbul kasasında saklanabilir.
- Seans: Kıymetli Madenler Piyasası'nda seans her iş günü 16.10'dan bir sonraki iş günü 16.00'ya kadar sürer ve 23.45–08.00 arasında ara verilir. Hafta sonu ve resmi tatillerde seansa ara verilir, yarım günlerde seans 13.00'te biter.
- Katılımcılar: Bireysel yatırımcılar piyasada doğrudan alım satım yapamaz; emirler yetkili üye kuruluşlar aracılığıyla iletilir.
- İthalat: Standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalatı yalnızca TCMB ve Kıymetli Madenler Piyasası'nda işlem yetkisi olan Borsa üyeleri tarafından yapılabilir.
Bu piyasada oluşan fiyatlar fonların değerlemesinde de kullanılır. SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'ine göre fonlar spot altını, Borsa İstanbul'un günlük bülteninde T+0 valörlü USD/ons veya diğer para birimlerindeki işlemler için açıklanan, kendinden kendine ve salt tescil amaçlı işlemleri içermeyen ağırlıklı ortalama fiyatla değerler. TSPB yönergesi de altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikalarının değerlemesinde kullanılan gram altın fiyatını, Borsa İstanbul'daki standart altın TL/kg ağırlıklı ortalama fiyatından; bu fiyat oluşmazsa USD/ons fiyatını 32,1507465 katsayısı ve TCMB'nin 15.30 dolar alış kuruyla çarparak hesaplar. Altın fonlarının işleyişi altın fonu yazısında anlatılıyor.
Alış-satış makası ve fiyat farkları neden oluşur?
Bankalar, aracı kurumlar ve kuyumcular altın için iki fiyat ilan eder: kurumun altını aldığı alış fiyatı ve sattığı satış fiyatı. Aradaki fark makastır ve yatırımcı için alım anında oluşan bir maliyettir.
Örnek: Varsayımsal bir kurumun gram altın için alış fiyatı 5.330 TL, satış fiyatı 5.470 TL olsun. Makas 140 TL'dir ve satış fiyatının yaklaşık %2,6'sına karşılık gelir. Bu fiyattan alınan altın aynı anda geri satılırsa gram başına 140 TL kaybedilir. Başa baş için kurumun alış fiyatının 5.470 TL'ye, yani bugünkü alış fiyatının 5.470 ÷ 5.330 − 1 ≈ %2,6 üzerine çıkması gerekir. Rakamlar varsayımsaldır.
Aynı anda farklı kurumlarda farklı fiyat görülmesinin başlıca nedenleri şunlardır:
- Ürün: Hesapta izlenen altın, külçe, ziynet ve sikke farklı saflık ve üretim maliyetiyle fiyatlanır.
- Fiyatlama: Kurumlar alış ve satış fiyatını kendi tedarik maliyetine, stoğuna ve fiyatı güncelleme sıklığına göre belirler. Kıymetli Madenler Piyasası'nın kapalı olduğu saatlerde ve hafta sonunda bu piyasada fiyat oluşmaz.
- Yurt içi arz-talep: Kapalıçarşı gibi serbest piyasalarda fiziki altın fiyatı, yurt içindeki arz ve talebe göre ons ve kurdan hesaplanan teorik değerin üzerine çıkabilir veya altında kalabilir. Bu fark piyasada prim ya da iskonto olarak izlenir.
Has altın, 22 ayar ve çeyrek altın farkı nedir?
Altının saflığı ayar veya milyemle ifade edilir. Milyem binde saflıktır: 995 milyem, alaşımın binde 995'inin saf altın olduğunu gösterir. Ayar 24 üzerinden ölçülür; 22 ayar 22/24, yani yaklaşık 916,6 milyemdir. Günlük dilde "has altın" katışıksız altını anlatır; fiyat listelerinde bu adla verilen ürünün milyemi kurumun açıklamasından kontrol edilir. Darphane, 995/1000 saflıktaki standart külçe altını 24 ayar olarak tanımlar ve Cumhuriyet altınlarını bu külçelerden üretir.
Ekim 2026 itibarıyla Darphane'nin açıklamasına göre Cumhuriyet altınları yalnızca Darphane tarafından üretilir; sikke ve ziynet olmak üzere iki grupta beşer çeşittir ve tümü 22 ayardır (916,6 milyem). Sikkeler ziynet altınlarına göre çapça küçük, kalınlık ve ağırlıkça fazladır. Halk arasında Ata lira denen altın, 7,216 gramlık birlik sikkedir.
| Çeşit | Ziynet (g) | Ziynette saf altın (g) | Sikke (g) | Sikkede saf altın (g) |
|---|---|---|---|---|
| Çeyreklik | 1,754 | 1,608 | 1,804 | 1,654 |
| Yarımlık | 3,508 | 3,215 | 3,608 | 3,307 |
| Birlik | 7,016 | 6,431 | 7,216 | 6,614 |
| İkibuçukluk | 17,540 | 16,077 | 18,040 | 16,535 |
| Beşlik | 35,080 | 32,154 | 36,080 | 33,071 |
Örnek (varsayımsal): Gram fiyatı ilk örnekteki gibi 6.365,84 TL olsun. Ziynet çeyreğin içerdiği saf altın 1,754 × 0,9166 ≈ 1,6077 gramdır; teorik saf altın değeri 1,6077 × 6.365,84 ≈ 10.234 TL'dir. Piyasadaki çeyrek fiyatı bu değere üretim maliyeti ve satıcının makası eklenerek oluşur.
Darphane, 1 kilogramlık 995 milyemlik standart külçeye karşılık 610 adet ziynet çeyrek üretir. 610 çeyrekteki saf altın 610 × 1,754 × 0,9166 ≈ 980,7 gramdır; külçedeki 995 gram saf altınla aradaki yaklaşık 14,3 gram, Darphane'nin üretim için aldığı fire ve işçilik payına karşılık gelir. Gram fiyatı varsayımsal, diğer veriler Darphane'nindir.
Darphane altın satmaz: sipariş sahibi külçeyi teslim eder ve karşılığında talep ettiği Cumhuriyet altınını alır. Darphane'ye göre bu nedenle kurumun altın fiyatları üzerinde belirleyici bir etkisi yoktur; çeyrek ve diğer Cumhuriyet altınlarının fiyatı piyasada oluşur.
Altına yatırımın yolları: fiyat nerede oluşur?
Gram fiyatının dayandığı ons ve kur aynı olsa da her araçta fiyat farklı bir yerde ve saatte oluşur. Ekim 2026 itibarıyla başlıca yollar şunlardır:
| Araç | Fiyatın oluştuğu yer | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Fiziki altın (külçe, ziynet, sikke) | Banka, kuyumcu ve serbest piyasa | Makas, işçilik, saklama |
| Banka altın hesabı | Bankanın ilan ettiği alış ve satış fiyatı | Makas |
| Altın fonu | Günde bir kez hesaplanan birim pay fiyatı; spot altın Borsa İstanbul ağırlıklı ortalama fiyatıyla değerlenir | Yönetim ücreti; 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda %17,5 stopaj |
| Altın borsa yatırım fonu | Borsa İstanbul'da seans içinde anlık fiyat | Aracı kurum komisyonu; aynı stopaj oranı |
| Darphane altın sertifikası | Borsa İstanbul Emtia Pazarı (ALTIN.S1); her sertifika 995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder | İzahnamedeki esaslara göre fiziki altına dönüştürülebilir |
| VİOP altın sözleşmeleri | Borsa İstanbul VİOP; 1 gramlık TL/gram ve 1 onsluk dolar/ons sözleşmeler, nakdi uzlaşı | Teminat ve kaldıraç; GİB rehberine göre %10 stopaj |
Fon ve borsa yatırım fonu stopajı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) Şubat 2026 tarihli geçici 67 rehberine dayanır; hisse senedi yoğun olmayan fonlarda 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylar için oran %17,5'tir. Aynı rehbere göre paylar ve pay endeksleri dışındaki dayanak varlıklara bağlı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin gelirinden %10 stopaj kesilir; Darphane sertifikalarından elde edilen kazançlarda oran, 6036 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereği %0'dır.
Altın fonu ile fiziki altın arasındaki farklar altın fonu, borsada işlem gören altın fonları BYF nedir, vadeli sözleşmelerin teminat ve kaldıraç yapısı VİOP nedir yazısında anlatılıyor. Altının TL getirisinin enflasyonla karşılaştırılması için reel getiri hesabı kullanılır.
Altın, döviz ve emtia Fiva'da
Fiva'nın piyasalar ekranında altın, döviz ve emtia; günün özetinde dünya endeksleri, petrol ve kripto varlıklar izlenebilir. Fiyat alarmları ve notlarla kişisel izleme listeleri oluşturulabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Gram altın fiyatı nasıl hesaplanır?
Ons altının dolar fiyatı dolar/TL kuruyla çarpılır ve 31,1035'e bölünür. Örneğin ons 4.000 dolar ve kur 49,50 iken teorik gram fiyatı yaklaşık 6.366 TL'dir; rakamlar varsayımsaldır.
1 ons altın kaç gram?
Borsa İstanbul'a göre 1 troy ons 31,1035 grama, 1 kilogram ise 32,1507465 onsa eşittir. Altın fiyatlarında kullanılan ons, troy onstur.
Çeyrek altın kaç gram ve kaç ayar?
Darphane verilerine göre ziynet çeyrek 1,754 gram, sikke çeyrek 1,804 gramdır; ikisi de 22 ayardır (916,6 milyem). Ziynet çeyrekteki saf altın yaklaşık 1,608 gramdır.
Gram altın fiyatı neden bankadan bankaya farklı?
Her kurum kendi alış ve satış fiyatını ilan eder; makas, tedarik maliyeti ve fiyatı güncelleme sıklığı kurumlar arasında farklıdır. Fiziki ürünlerde saflık ve işçilik farkı da fiyata eklenir.
Ata lira kaç gram?
Darphane'ye göre halk arasında Ata lira denen altın, 7,216 gramlık 22 ayar birlik Cumhuriyet altın sikkesidir. İçerdiği saf altın yaklaşık 6,614 gramdır.
Kaynaklar
- Borsa İstanbul: Kıymetli madenler ve taşlar sıkça sorulan sorular (troy ons, seans saatleri, bireysel yatırımcılar, ithalat) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (saflık standartları, valör, kasa) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kıymetli Madenler Piyasası işlem saatleri (hafta sonu ve yarım gün) (yeni sekmede açılır)
- Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü: Cumhuriyet altını üretimi ve özellikleri (yeni sekmede açılır)
- Darphane: Sorularla Cumhuriyet Altını (30.07.2026) (yeni sekmede açılır)
- ICE Benchmark Administration: LBMA Gold Price (açık artırma saatleri ve para birimi) (yeni sekmede açılır)
- LBMA: LBMA Gold Price (yönetici ve katılımcılar) (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, 5.4 (spot altının değerleme esasları) (yeni sekmede açılır)
- TSPB: Kolektif Yatırım Kuruluşu Portföylerinde Yer Alan Varlıkların Değerleme Esaslarına İlişkin Yönerge, 4.1.4 (KAP'taki metin, 19.08.2026 yürürlüklü değişikliklerle) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kıymetli maden vadeli işlem sözleşmeleri (VİOP) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Darphane altın sertifikası (yeni sekmede açılır)
- GİB: G.V.K. Geçici 67. Madde Uygulaması ile İlgili Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi (Şubat 2026) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.