Altın hesaplama: gram, ayar ve çeyrek altın değeri
Has altının gram fiyatını, altının ağırlığını ve ayarını (milyem) girin; içindeki has altını, has karşılığını, 22, 18 ve 14 ayar 1 gramın ve çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınının has değerini görün. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.
Altın hesaplama: has karşılığı nasıl bulunur?
Bir altın ürünün değeri, içerdiği saf (has) altın miktarına bağlıdır. Saflık ayar veya milyemle ifade edilir: ayar 24 üzerinden, milyem binde gösterir. Darphane'nin sözlüğüne göre 22 ayar 916, 18 ayar 750, 14 ayar 583 milyeme karşılık gelir. Araç şu formülleri kullanır:
İçindeki has altın (g) = Ağırlık (g) × Milyem ÷ 1.000
Has altın karşılığı (TL) = İçindeki has altın × Has altın gram fiyatı
Ayar başına 1 gram = Milyem ÷ 1.000 × Has altın gram fiyatı (22 ayar için 916, 18 ayar için 750, 14 ayar için 583)
Cumhuriyet altını = Nominal ağırlık × 916,6 ÷ 1.000 × Has altın gram fiyatı
Ayardan milyeme geçiş için ayar 24'e bölünüp 1.000 ile çarpılır: 18 ÷ 24 × 1.000 = 750. 22 ayarın tam karşılığı 916,67'dir; Darphane Cumhuriyet altınlarında 916,6, sözlüğünde ise 22 ayar için 916 değerini verir. Araç ayar başına gram satırında 916'yı, Cumhuriyet altınlarında 916,6'yı kullanır.
Örnek hesaplama
Örnek: Has altının gram fiyatı varsayımsal olarak 4.000 TL olsun ve 10 gram 22 ayar (916 milyem) bir bilezik hesaplansın. Bunlar aracın varsayılan değerleridir.
İçindeki has altın: 10 × 916 ÷ 1.000 = 9,16 gram. Has altın karşılığı: 9,16 × 4.000 = 36.640,00 TL.
Aynı fiyatla 1 gramın has değeri 22 ayarda 3.664,00 TL, 18 ayarda 3.000,00 TL, 14 ayarda 2.332,00 TL'dir. Cumhuriyet altınlarında: çeyrek 1,754 × 0,9166 × 4.000 = 6.430,87 TL, yarım 12.861,73 TL, tam 25.723,46 TL, Cumhuriyet (Ata) altını 7,216 × 0,9166 × 4.000 = 26.456,74 TL.
Fiyat varsayımsaldır; güncel has altın gram fiyatı girildiğinde bütün satırlar yeniden hesaplanır.
Araçta ziynet altınlar: Darphane ağırlıkları ve ayarları
Cumhuriyet altınlarını yalnızca Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü üretir. Darphane'nin 30 Temmuz 2026 tarihli "Sorularla Cumhuriyet Altını" dokümanına göre Cumhuriyet altınlarının tümü 22 ayardır ve ziynet ile sikke olmak üzere iki grupta üretilir. Ekim 2026 itibarıyla nominal ağırlıklar şöyledir:
| Çeşit | Ziynet ağırlık | Ziynette has altın | Sikke ağırlık |
|---|---|---|---|
| Çeyrek | 1,754 g | 1,608 g | 1,804 g |
| Yarım | 3,508 g | 3,215 g | 3,608 g |
| Birlik (tam) | 7,016 g | 6,431 g | 7,216 g |
Araçtaki çeyrek, yarım ve tam altın satırları ziynet ağırlıklarını kullanır. Halk arasında Ata lira denen altın, Darphane'ye göre 7,216 gramlık birlik sikkedir; araçta "Cumhuriyet (Ata) altını" satırı bu ağırlıkla hesaplanır ve yaklaşık 6,614 gram has altın içerir. Darphane'ye göre yeni ve eski tarihli Cumhuriyet altınları arasında basım tarihi dışında ayar, ağırlık ve kalite farkı yoktur. Ayarların ve ziynet ile sikke farkının ayrıntısı altın ayarları ve çeyrek altın kaç gram yazısında yer alıyor.
İşçilik ve makas: has değeri ile satış fiyatı farkı
Aracın verdiği tutarlar, ürünün içerdiği has altının teorik karşılığıdır; satıcıların ilan ettiği alış veya satış fiyatı değildir. Fark iki kaynaktan doğar:
- İşçilik: Külçeyi takıya veya sikkeye dönüştürmenin maliyetidir. Darphane'ye göre 1 kilogramlık 995 milyemlik standart külçeden 610 ziynet çeyrek üretilir. 610 çeyrekteki has altın 610 × 1,754 × 0,9166 ≈ 980,7 gramdır; külçedeki 995 gramla aradaki yaklaşık 14,3 gram, Darphane'nin kilogram başına aldığı işçilik ve fire payına karşılık gelir. Takılarda işçilik ürüne göre çok daha yüksek olabilir ve geri satışta çoğunlukla karşılığı alınmaz.
- Alış-satış makası: Satıcının sattığı fiyat ile geri aldığı fiyat arasındaki farktır. Altın aynı gün alınıp satılsa bile makas kadar kayıp oluşur.
Has altın fiyatının hangi saflığa göre verildiği de sonucu etkiler: ticarette standart külçe 995 milyemdir; fiyatın 995 milyemlik külçeye mi, 1.000 milyemlik teorik saf altına mı dayandığı fiyatı yayımlayan kurumun açıklamasından kontrol edilir. Gram fiyatının ons fiyatı ve döviz kurundan nasıl oluştuğu gram altın fiyatı nasıl belirlenir yazısında, fiziki altın ile diğer yöntemlerin karşılaştırması altın yatırımı nasıl yapılır yazısında anlatılıyor.
Hangi değerler girilmeli?
- Has altın gram fiyatı: 24 ayar 1 gram altının TL fiyatı. Banka, borsa veya piyasa ekranlarındaki has altın ya da gram altın fiyatı kullanılabilir; alış ve satış fiyatı farklı olduğu için hangisinin girildiği sonucu değiştirir.
- Altın miktarı (gram): Takının veya ürünün tartılan ağırlığı. Taş veya başka metal parçası içeren takılarda yalnızca altın kısmın ağırlığı esas alınır.
- Ayar (milyem): 24 ayar için 1.000 (veya standart külçe için 995), 22 ayar için 916, 18 ayar için 750, 14 ayar için 583. Ayar, ürünün üzerindeki damgadan veya satış belgesinden kontrol edilir.
Araç vergi, komisyon ve işçilik içermez; gerçek alım ve satım tutarı satıcının fiyatına göre belirlenir.
Sık sorulan sorular
Çeyrek altın kaç gram?
Darphane verilerine göre ziynet çeyrek altın 1,754 gram, sikke çeyrek 1,804 gramdır. İkisi de 22 ayardır; ziynet çeyrekte yaklaşık 1,608 gram has altın bulunur.
22 ayar altın nasıl hesaplanır?
Ağırlık 916 milyemle çarpılıp 1.000'e bölünerek has altın miktarı bulunur, bu miktar has altın gram fiyatıyla çarpılır. Has altın varsayımsal olarak 4.000 TL iken 10 gram 22 ayarın has karşılığı 36.640 TL'dir.
Tam altın ile Ata altını aynı mı?
Hayır. Tam altın olarak bilinen birlik ziynet 7,016 gram, Ata lira denen birlik sikke 7,216 gramdır. İkisi de 22 ayardır; Ata altını yaklaşık 0,18 gram daha fazla has altın içerir.
Hesaplanan değer neden kuyumcu fiyatından farklı?
Araç yalnızca içerdiği has altının değerini hesaplar. Satış fiyatına işçilik ve satıcının kârı eklenir, geri alış fiyatında ise makas kadar indirim yapılır.
Kaynaklar
- Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü: Cumhuriyet Altını Üretimi (nominal ağırlık, ayar ve milyem) (yeni sekmede açılır)
- Darphane: Sorularla Cumhuriyet Altını (30 Temmuz 2026), ağırlıklar, külçeden üretim adedi, işçilik ve fire (yeni sekmede açılır)
- Darphane: Küçük Sözlük (ayar, has, milyem) (yeni sekmede açılır)
Araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar girilen değerlere dayanır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergi ve komisyon oranları kişiye ve kuruma göre değişebileceğinden kesin tutarlar için ilgili kurum ve mevzuat esas alınmalıdır.