Kısa cevap: Girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF), nitelikli yatırımcılardan topladığı kaynakla toplam değerinin kural olarak en az %80'ini büyüme potansiyeli taşıyan girişim şirketlerine yatıran, süreli kurulan ve tüzel kişiliği olmayan bir fondur. TEFAS'ta işlem görmez. Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişilerin iki yıldan uzun elde tuttuğu payların kazancına %0 stopaj uygulanır.
Girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF), Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) III-52.4 sayılı Tebliği'yle düzenlenen ve çoğunlukla borsada işlem görmeyen şirketlere ortak olarak ya da finansman sağlayarak getiri hedefleyen bir yatırım fonudur. Payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır; yatırımcılar parayı çoğu zaman tek seferde değil, kurucunun çağrısıyla parça parça öder.
Aşağıda fonun işleyişi, vergisi ve melek yatırımcılıktan farkı Ekim 2026 kurallarıyla anlatılıyor.
GSYF'nin yasal tanımı ve yapısı nedir?
Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.4), 2 Ocak 2014 tarihli ve 28870 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Temmuz 2014'te yürürlüğe girdi. SPK'nın mevzuat sitesindeki güncel metne göre Ekim 2026 itibarıyla son değişiklik, 21 Eylül 2024 tarihli ve 32669 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan III-52.4.c sayılı Tebliğ'dir.
Tebliğ'in 4. maddesine göre GSYF; nitelikli yatırımcılardan katılma payı karşılığında toplanan para ya da girişim şirketi paylarıyla, pay sahipleri hesabına inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy işletmek amacıyla, SPK'dan izinli bir portföy yönetim şirketi tarafından içtüzükle süreli olarak kurulan, tüzel kişiliği olmayan bir malvarlığıdır. Gayrimenkul yatırım fonları süresiz olarak da kurulabilir; GSYF'lerde süre zorunludur.
- Yatırım komitesi: Kurucu nezdinde, girişim sermayesi yatırımlarında en az beş yıl tecrübeli bir yönetim kurulu üyesinin de yer aldığı yatırım komitesi kurulur (madde 11).
- Fon sepeti: 2024'ten beri toplam değerinin en az %80'i başka GSYF'lerden oluşan fon sepeti GSYF'ler kurulabilir (madde 12/B).
- Pay sahipliği sözleşmesi: Fon, girişim şirketine ortak olurken şirketi kontrol eden ortaklarla yönetimi ve tarafların haklarını düzenleyen bir sözleşme imzalar; çıkış, ön alım ve birlikte satış hakları da eklenebilir (madde 21).
Girişim şirketi nedir, GSYF nereye yatırım yapar?
Tebliğ'in 18. maddesine göre girişim şirketi; büyüme ve katma değer üretme potansiyeli olan, operasyonel, üretim veya satış performansını geliştirerek yüksek getiri beklentisi sunabilen ve verilecek finansal ya da kurumsal destekle hedeflerine ulaşabilecek şirkettir. Ek şartlar şunlardır:
- Şirket Türkiye'de kurulu olmalı ya da yurt dışında kurulu olsa bile varlıklarının en az %51'i Türkiye'deki bağlı ortaklık veya iştiraklerden oluşmalıdır.
- Fon yalnızca anonim ve limited şirketlere yatırım yapabilir (yurt dışında kurulu şirketlerde bu şart aranmaz); yurt içindeki limited şirket ilk yatırımdan sonraki bir yıl içinde anonim şirkete dönüşmelidir.
- Aktif toplamının en az %40'ı gayrimenkul veya gayrimenkule dayalı varlık olan şirketler ile esas faaliyeti müteahhitlik olan şirketler girişim şirketi sayılmaz; teknoloji geliştirme bölgesi ve Ar-Ge merkezi gibi yapılar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın uygun görüşüyle bu kapsam dışında kalır.
Girişim sermayesi yatırımı sayılan yöntemler arasında sermaye artırımına katılmak veya pay devralmak, borsada işlem görmeyen girişim şirketlerinin borçlanma araçlarını almak, borç ve sermaye karması finansman sağlamak, diğer GSYF'lerin paylarını almak ve ileride ortak olma hakkı veren sözleşmeler bulunur (madde 18/3). Portföydeki şirket halka açılırsa, halka arzdan sonra alınan ek paylar dışındaki payları girişim sermayesi yatırımı sayılmaya devam eder.
GSYF'de yatırım sınırları nelerdir?
| Kural | Sınır | Madde |
|---|---|---|
| Girişim sermayesi yatırımları | Fon toplam değerinin en az %80'i | 19/1-a |
| KOBİ'lere doğrudan yatırım toplam değerin %10'unu aşarsa | Asgari sınır %51 olarak uygulanır | 19/1-b |
| Diğer GSYF'lerin payları | En fazla %25 (fon sepeti fonları hariç) | 19/1-c |
| Halka açık girişim şirketlerinin borsada işlem görmeyen payları | En fazla %20 | 19/1-c |
| Fon yatırımcılarının kontrolündeki şirketler ve ilişkili tarafları | En fazla %20 | 19/1-ç |
| Yurt dışında yerleşik, borsada işlem görmeyen şirketler | En fazla %15; yurt dışı yerleşiklerin fondaki payına göre %100'e kadar | 23/3 ve 23/5 |
| Kredi veya faizsiz finansman | En fazla %50 | 26/1 |
| Türev araçlar | Yalnızca korunma amaçlı; açık pozisyon en fazla %20 | 23/2 |
Uyumu, hesap dönemi sonu toplam değer tablosu üzerinden portföy saklayıcısı kontrol eder. Şirket değerindeki değişim veya bir çıkış gibi arızi durumlarda azami sınırlar aşılırsa, yeni yatırım yapılmadıkça uyum aranmaz; asgari sınırın altına düşülürse SPK'dan en fazla bir yıl süre istenebilir (madde 19/3).
GSYF'ye kimler yatırım yapabilir? Kaynak taahhüdü nasıl işler?
Katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilir (madde 13/1); GSYF'de bu tanıma bireysel katılım yatırımcısı lisansına sahip kişiler de girer (madde 3). Gerçek kişiler için finansal varlık ölçütü Yatırım Kuruluşları Tebliği'nin (III-39.1) 32. maddesindedir. SPK'nın 26 Ekim 2026 tarihli ve 75/1899 sayılı kararına (Bülten 2026/74) göre eşik 50 milyon TL'yi aşan finansal varlıktır; Aralık 2025 kararıyla GSYF ve GYF yatırımcılarına tanınan istisna aynı tarihte kaldırıldı ve bu yatırımcılar da serbest fonlardaki gibi genel tutarlara tabidir. Karardan önce eski tutarlarla sıfat kazananlar, aranan şartları sağladıklarını yatırım kuruluşuna belgelemezse yalnızca satış emri verebilir.
GSYF'ye özgü kavram kaynak taahhüdüdür: yatırımcı, fona bir defada veya farklı tarihlerde ödemeyi taahhüt ettiği nakdi kurucunun çağrısıyla öder (madde 22).
- Asgari tutar: Toplam kaynak taahhüdü için Tebliğ'de 50 milyon TL yazar; SPK bu tutarı her yıl yeniden belirleyebilir ve 31 Aralık 2025 tarihli ve 2025/68 sayılı SPK Bülteni'ne göre 2026 için tutar 95 milyon TL'dir.
- Süreler: Taahhüt edilen tutar satış başlangıcından itibaren en geç bir yıl içinde tahsil edilir ve tahsilden sonra ihraç belgesindeki sürede, her durumda iki yıl içinde yatırıma yönlendirilir. Asgari tutara ulaşılamazsa altı ay içinde tasfiye için SPK'ya başvurulur.
- Sözleşme: Ödeme planı ve taahhüdünü yerine getirmeyen yatırımcıya uygulanacak tedbirler fon ihraç sözleşmesinde yazar; her ödemede verilecek pay sayısı fiyat raporundaki pay fiyatına göre hesaplanır.
Örnek: Varsayımsal bir yatırımcı bir GSYF'ye 5 milyon TL kaynak taahhüdü versin; kurucu taahhüdü ilk yıl içinde üç çağrıyla istesin.
| Çağrı | Ödenen tutar | Pay fiyatı | Alınan pay |
|---|---|---|---|
| 1. çağrı (%30) | 1.500.000 TL | 1,00 TL | 1.500.000 |
| 2. çağrı (%40) | 2.000.000 TL | 0,98 TL | 2.040.816 |
| 3. çağrı (%30) | 1.500.000 TL | 1,05 TL | 1.428.571 |
Yatırımcı toplam 4.969.387 pay edinir. Fon süresinin sonunda birim pay değeri 1,90 TL olursa payların değeri yaklaşık 9.441.835 TL, kazanç yaklaşık 4.441.835 TL olur. Paylar farklı tarihlerde edinildiği için iki yıllık stopaj süresi her ödeme için ayrı izlenir. Rakamlar varsayımsaldır.
GSYF'de değerleme ve fiyat nasıl belirlenir?
Birim pay değeri en az yılda bir kez hesaplanıp nitelikli yatırımcılara bildirilir; bildirim usulü fon ihraç sözleşmesinde yazar (madde 15/2). Girişim sermayesi yatırımlarının değeri en az hesap dönemi sonu itibarıyla, Tebliğ'in 20. maddesindeki yöntemle tespit edilir:
- Yalnızca kaynak taahhüdü verenlerin katılabildiği ve payların süre sonundan önce iade edilemediği fonlarda değer, yatırım komitesinin SPK standartlarına uygun raporuna dayanan kurucu yönetim kurulu kararıyla veya SPK'nın uygun gördüğü değerleme kuruluşunun raporuyla belirlenir.
- Diğer fonlarda bir şirkete yapılan yatırım 25 milyon TL'den azsa her üçüncü, 25 ile 50 milyon TL arasındaysa her ikinci, 50 milyon TL'den fazlaysa her hesap dönemi sonunda değerleme kuruluşu raporu zorunludur; aradaki dönemlerde komite raporu kullanılabilir.
Dönem sonundan önceki üç ay içinde değerleme kuruluşunca hazırlanmış bir rapor, yatırım komitesi kararıyla dönem sonu değeri olarak kullanılabilir; toplam değer tablosu ise dönem sonunu izleyen üçüncü ayın sonuna kadar hazırlanabilir. Açıklanan fiyat birkaç ay önceki bir tarihi yansıtabilir ve varsayımlara dayanır; yatırımın değeri ancak satış veya halka arz gibi bir çıkışla kesinleşir.
GSYF ne kadar likittir? İade, devir ve halka arz
SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'inin 6.8 bölümüne göre GSYF payları TEFAS'ta işlem görmez; kurucu veya yetkili dağıtım kuruluşları üzerinden satılır. Ekim 2026 itibarıyla Tebliğ'de payların halka arzını öngören bir hüküm yoktur. Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesi'ne (13. revizyon, madde 16) göre nitelikli yatırımcılara ihraç edilen fon payları kota alınırsa Girişim Sermayesi Pazarı'nda yalnızca nitelikli yatırımcılar arasında işlem görebilir.
- İade: İhraç belgesinde belirtilerek payların yalnızca fon süresinin sonunda nakde çevrilmesi öngörülebilir. İçtüzükte hüküm varsa, likidite sağlanamıyorsa ve çıkış yatırımcının zararına olacaksa kurucu geri alımı en fazla bir yıl erteleyebilir (madde 16/4).
- Devir: Paylar nitelikli yatırımcılar arasında devredilebilir; ihraç sözleşmesinde yazıyorsa devir kurucu veya yöneticinin onayına bağlanabilir ya da tamamen yasaklanabilir (madde 16/6).
Nitelikli olmayan yatırımcılar için dolaylı yol sınırlıdır: Rehber'in 4.5 bölümüne göre diğer yatırım fonları GSYF paylarına yatırım yapabilir, ancak tek bir GSYF'ye yatırılan tutar fon toplam değerinin %4'ünü geçemez. Başlıca riskler likidite, uzun vade, değerlemenin varsayımlara dayanması, az sayıda şirkette yoğunlaşma ve kaynak taahhüdünü süresinde ödeme yükümlülüğüdür.
GSYF'nin vergi avantajları nelerdir? (Ekim 2026)
| Kim | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gerçek kişi, iki yıldan uzun elde tutma | Kazançta stopaj %0 | 2006/10731 sayılı BKK (son olarak 11107 sayılı CBK ile değişik) |
| Gerçek kişi, iki yıl veya daha kısa | 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda %17,5 | 10041 sayılı CBK |
| Kurumlar vergisi mükellefi yatırımcı | Kâr payları, fona iade gelirleri ve VUK 279'a göre değerleme artışları istisna | KVK 5/1-a-3 |
| Fonun kendisi | Kazançları kurumlar vergisinden istisna | KVK 5/1-d-3 |
| Girişim sermayesi fonu ayıran mükellef | Ayrılan fon, beyan edilen gelirin %10'unu aşmayan kısmıyla matrahtan indirilir | VUK 325/A; GVK 89/1-12; KVK 10/1-g |
%0 oranı, 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın en son 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (27 Mart 2026 tarihli ve 33206 sayılı Resmî Gazete) ile yeniden yazılan hükmünde yer alır. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesine göre bu kazançlar için gerçek kişiler yıllık beyanname vermez. Alış tarihine göre değişen oranlar yatırım fonu stopaj oranları yazısında yer alıyor.
Vergi Usul Kanunu'nun 325/A maddesine göre mükellefler, GSYF payı almak veya girişim sermayesi yatırım ortaklığına sermaye koymak için dönem kazancından veya beyan edilen gelirden girişim sermayesi fonu ayırabilir. Fon, kurum kazancının veya beyan edilen gelirin %10'unu ve öz sermayenin %20'sini aşamaz. Yıl sonuna kadar yatırım yapılmazsa ertelenen vergi gecikme faiziyle alınır; paylar satıldıktan sonra altı ay içinde yeniden kullanılmayan fon da vergilendirilir.
Girişim sermayesi ile melek yatırım arasındaki fark nedir?
Melek yatırımcı, mevzuattaki adıyla bireysel katılım yatırımcısı, girişimlere kendi adına doğrudan ortak olan ve Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmelik (15 Şubat 2013 tarihli ve 28560 sayılı Resmî Gazete) kapsamında lisans alan kişidir. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 82. maddesine göre lisanslı yatırımcılar, 31 Aralık 2027'ye kadar edindikleri tam mükellef anonim şirket paylarını en az iki tam yıl elde tutmak şartıyla pay tutarının %75'ini, projesi son beş yıl içinde kamu Ar-Ge programlarınca desteklenmiş şirketlerde %100'ünü yıllık beyannamedeki kazançlarından indirebilir; yıllık indirim 2.500.000 TL'yi aşamaz.
| Özellik | Melek yatırım | GSYF |
|---|---|---|
| Yatırım şekli | Kişi şirkete doğrudan ortak olur | Fon, toplanan kaynakla birden çok şirkete yatırım yapar |
| Yatırım kararı | Yatırımcının kendisi | Kurucunun yatırım komitesi |
| Vergi teşviki | Pay tutarının %75'i veya %100'ü gelirden indirim | İki yıldan uzun elde tutmada stopaj %0 |
| Maliyet | İşlem ve hukuk giderleri | Yönetim ücreti, varsa performans ücreti ve fon giderleri |
Lisanslı bireysel katılım yatırımcıları GSYF'lerde nitelikli yatırımcı sayılır; iki yol birlikte kullanılabilir. GSYF'de giderlerin üst sınırı ve performans ücreti fon ihraç sözleşmesinde belirlenir; SPK'nın performansa dayalı ücretlendirme düzenlemesi bu fonlara uygulanmaz (madde 24). Ücretlerin fiyata etkisi fon yönetim ücreti ve toplam gider oranı yazısında anlatılıyor. Bir şirketin dışarıdan para toplamadan, kendi sermayesiyle girişimlere doğrudan yatırım yapması ise fon değildir ve GSYF kurallarına tabi değildir. Bu bilgiler genel niteliktedir ve yatırım tavsiyesi değildir.
Fon getirisini fiyat açıklanmadan görün
Fiva, yatırım fonlarının günlük getirisini fiyatlar gün sonunda açıklanmadan önce model tabanlı olarak tahmin eder ve her tahminin geçmiş isabet oranını gösterir. Fonlar karşılaştırılabilir, kriterlere göre taranabilir; tahminler hatalı olabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
GSYF TEFAS'ta alınabilir mi?
Hayır. SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'ine göre GSYF payları TEFAS'ta işlem görmez; kurucu veya yetkili kuruluşlar üzerinden yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır.
GSYF'ye kimler yatırım yapabilir?
Nitelikli yatırımcılar ve bireysel katılım yatırımcısı lisansı olan kişiler. 26 Ekim 2026'dan itibaren gerçek kişiler için finansal varlık şartı 50 milyon TL'yi aşan varlıktır; GSYF'lere tanınan önceki istisna kaldırıldı.
GSYF'de stopaj yüzde kaç?
Gerçek kişilerin iki yıldan fazla elde tuttuğu GSYF paylarının kazancında stopaj %0'dır. Daha kısa sürede elden çıkarılan ve 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda oran %17,5'tir.
Kaynak taahhüdü ödenmezse ne olur?
Ödeme planı ve taahhüdünü yerine getirmeyen yatırımcıya kurucunun uygulayabileceği tedbirler fon ihraç sözleşmesinde yazar.
Kaynaklar
- SPK: Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.4), güncel metin (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, 4.5 ve 6.8 bölümleri (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2025/64 (19 Aralık 2025): nitelikli yatırımcı tutarları ve GYF/GSYF istisnası (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber, BB bölümü (i-SPK.37.9, 17 Haziran 2026; SPL yayını) (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2025/68 (31 Aralık 2025): 2026 yılı için yeniden değerlenen tutarlar (yeni sekmede açılır)
- Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1), madde 32 (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kotasyon Yönergesi (13. revizyon, 21 Eylül 2026), madde 16 (yeni sekmede açılır)
- 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (27 Mart 2026 tarihli ve 33206 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, madde 5 ve 10 (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 325/A (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, madde 89 ile geçici madde 67 ve 82 (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2026/74 (26 Ekim 2026): nitelikli yatırımcı tutarları ve GYF/GSYF istisnasının kaldırılması (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.