Kısa cevap: Gümüş fonu, portföyünün en az %80'ini devamlı olarak gümüşe ya da gümüş fiyatını izleyen fon ve borsa yatırım fonu paylarına yatıran yatırım fonudur. 18 Ekim 2026'da KAP'ın yatırım fonları listesinde unvanında "gümüş" geçen fonların tamamı fon sepeti veya serbest fondur; 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda gerçek kişilerin kazancından %17,5 stopaj kesilir.
Gümüş fonu, gümüşü fiziki olarak teslim almadan gümüş fiyatındaki değişime ortak olmayı sağlayan yatırım fonudur. Türkiye'de bu adı taşıyan fonların çoğu gümüşü doğrudan değil, gümüş fiyatını izleyen yurt içi ve yurt dışı borsa yatırım fonları üzerinden tutar; bu yapı fonun gider tavanını ve satış bedelinin ödenme süresini de belirler.
Getiriyi belirleyen iki ana değişken ons gümüşün dolar fiyatı ile dolar/TL kurudur. Altın fonlarıyla ortak kurallar altın fonu yazısında anlatılıyor; bu yazı gümüşe özgü noktalara odaklanır.
Gümüş fonu nedir? SPK'daki tanımı ve unvan kuralı
Yatırım fonlarının türleri SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) ile belirlenir. Tebliğ'in 6. maddesine göre fon toplam değerinin en az %80'i devamlı olarak borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı para ve sermaye piyasası araçlarına yatırılan fonlar "Kıymetli Madenler Şemsiye Fonu"na bağlanır. Tebliğ'deki borsa tanımı yurt dışı borsalarını da kapsar.
Unvan kuralı SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'inde yer alır. Fon toplam değerinin en az %80'i devamlı olarak belirli bir kıymetli madene yatırılıyorsa unvanda fon türü ibaresi kullanılmaz; Rehber'in örneğine göre %80'i gümüşe yatıran fonun unvanı doğrudan "Gümüş Fonu" olur. Portföyün en az %40'ı altına, en az %40'ı gümüşe yatırılıyorsa unvan "Altın ve Gümüş Fonu" olarak belirlenir. Rehber ayrıca fon değerinin en az %80'i devamlı olarak belirli bir varlık grubuna yatırılıyorsa bunun unvana yansıtılmasını ister. KAP'taki gümüş fon sepeti fonlarının yatırım stratejileri fon değerinin en az %80'ini gümüşe dayalı fon ve BYF paylarına bağlar; unvanlarında "gümüş" ve "fon sepeti" ibareleri birlikte yer alır.
Rehber'in 4.1.3 bölümüne göre serbest fonlar dışında, unvanında "gümüş" geçen fonlar fon değerinin en fazla %20'sini (unvanında "katılım" da geçenlerde %25'ini) kıymetli madene dayalı vadeli ve vadesiz mevduat ve katılma hesaplarında tutabilir. Gümüşe dayalı hesaplardaki tutar %80 oranının hesabına dahil edilir.
Türkiye'de hangi gümüş fonları var? Fon sepeti, serbest fon ve BYF
18 Ekim 2026'da KAP'ın yatırım fonları listesinde unvanında "gümüş" geçen 14 fon bulunuyor (bir semt adını taşıyan özel fon hariç). Bunların 9'u fon sepeti şemsiye fonuna, 5'i serbest şemsiye fona bağlıdır; ikisinin unvanında "katılım" ibaresi de yer alır. Listede kıymetli madenler şemsiye fonuna bağlı bir gümüş fonu görünmüyor. KAP'ın borsa yatırım fonları listesindeki 36 fondan biri de gümüş katılım BYF'sidir.
| Yapı | Portföy kuralı | Kimler alabilir | Nerede işlem görür |
|---|---|---|---|
| Gümüş fon sepeti fonu | En az %80'i gümüş fonları ve gümüş fiyatını izleyen yurt içi ve yurt dışı BYF'ler; tek bir fon veya BYF en fazla %20 | Tüm yatırımcılar | TEFAS |
| Kıymetli madenler şemsiyesine bağlı gümüş fonu | En az %80'i borsada işlem gören gümüş ve gümüşe dayalı araçlar | Tüm yatırımcılar | TEFAS |
| Gümüş serbest fon | KAP sayfasında ilan edilen strateji ve limitler; Tebliğ'in oransal sınırları uygulanmaz | Yalnızca nitelikli yatırımcılar | Kurucu isterse TEFAS, aksi hâlde kurucu ve dağıtıcıları |
| Gümüş BYF | Gümüşe dayalı bir endeksi izler; izleme yöntemi (ör. değerin en az %80'inin endeks kapsamındaki varlıklarda tutulması) izahnamede yazar | Tüm yatırımcılar | Borsa İstanbul, seans içinde |
Fon sepeti yapısında gümüş çoğunlukla dolaylı tutulur. 18 Ekim 2026'da KAP'ta bilgisi bulunan 8 gümüş fon sepeti fonunun hepsinde karşılaştırma ölçütünün en büyük bileşeni (%65–95), uluslararası spot ons gümüş fiyatının TCMB alış kuruyla TL'ye çevrilmiş değeridir; kalan kısım çoğunlukla repo, mevduat veya kâr payı endeksidir. Sepet yapısı fon sepeti fonu, nitelikli yatırımcı şartı serbest fon, borsada işlem gören fonlar BYF nedir yazısında anlatılıyor.
Gümüş fiyatı nasıl oluşur? Ons, gram ve LBMA fiyatı
Gümüşün uluslararası fiyatı ABD doları cinsinden ve troy ons birimiyle oluşur. Borsa İstanbul'a göre 1 troy ons 31,1035 grama, 1 kilogram 32,1507465 onsa eşittir. Gümüşün teorik TL fiyatı altındaki mantıkla hesaplanır:
Gram gümüş (TL) = ons gümüş (USD) × dolar/TL kuru ÷ 31,1035
Varsayımsal örnek: Ons gümüş 40 dolar, dolar/TL kuru 49,50 olsun. Bir onsun TL karşılığı 40 × 49,50 = 1.980 TL, gram fiyatı 1.980 ÷ 31,1035 ≈ 63,66 TL'dir. Kilogram üzerinden hesapta 1.980 × 32,1507465 ≈ 63.658 TL bulunur. Ons %10 yükselir ve kur değişmezse gram fiyatı da %10 artar; ons %10 düşerken kur %10 yükselirse gram fiyatı 0,9 × 1,1 − 1 = −%1 değişir.
Uluslararası referans fiyatlardan biri LBMA Gümüş Fiyatı'dır. ICE Benchmark Administration'ın (IBA) açıklamasına göre fiyat, Londra saatiyle 12.00'de yapılan tek bir elektronik açık artırmayla ABD doları cinsinden belirlenir. Göstergeyi IBA bağımsız olarak yönetir.
Yurt içindeki organize piyasa Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'dır. Ekim 2026 itibarıyla Borsa İstanbul'un açıklamalarına göre standart gümüş en az %99,9 saflıkta bar, külçe veya granül hâlindedir; işlemler T+0'dan T+90'a kadar valörlü yapılabilir ve gümüş Borsa kasasında saklanabilir. Bireysel yatırımcılar bu piyasada doğrudan işlem yapamaz, emirlerini yetkili üyeler aracılığıyla iletir. Aynı hesabın altın için ayrıntısı gram altın fiyatı nasıl belirlenir yazısında yer alıyor.
Altın/gümüş oranı nedir, nasıl okunur?
Altın/gümüş oranı, bir ons altının kaç ons gümüşe eşit olduğunu gösterir ve ons altın fiyatının ons gümüş fiyatına bölünmesiyle bulunur. İki fiyat aynı kurla TL'ye ve grama çevrildiğinde kur ve 31,1035 katsayısı sadeleştiği için oran değişmez.
Varsayımsal örnek: Ons altın 4.000 dolar, ons gümüş 50 dolar olsun. Oran 4.000 ÷ 50 = 80'dir. Kur 49,50 iken gram altın ≈ 6.365,84 TL, gram gümüş ≈ 79,57 TL olur; 6.365,84 ÷ 79,57 de yaklaşık 80 verir. Altın %5 artıp 4.200 dolara, gümüş %25 artıp 62,5 dolara çıkarsa oran 67,2'ye geriler. Oranın düşmesi gümüşün altından hızlı yükseldiğini, yükselmesi ise geride kaldığını gösterir.
Oran iki fiyatın göreli seyrini özetler; tek başına ucuzluk veya pahalılık ölçüsü değildir ve belirli bir değere dönmesi gerektiğini söyleyen bir kural yoktur. Gümüş talebinin önemli bir kısmı sanayiden geldiği için iki metal aynı gelişmeye farklı tepki verebilir.
Gümüş neden oynak? Sanayi talebi ve fiyat hareketleri
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'nun (USGS) 2026 tarihli emtia özetine göre 2025'te ABD'deki tahmini gümüş kullanımının %25'i elektrik ve elektronik, %19'u diğer sanayi kullanımları ve fotoğrafçılık, %15'i fotovoltaik (güneş paneli), %18'i külçe yatırımı, %14'ü sikke ve madalya, %6'sı mücevher ve gümüş eşya, %3'ü lehim alanındadır. Aynı kaynağa göre dünya maden üretimi 2025'te tahminen 26.000 ton, küresel tüketim 35.700 tondur ve USGS fiyat artışının nedenlerinden biri olarak süregelen arz açığını gösterir.
USGS'ye göre ons gümüş 2025'e yılın en düşük seviyesi olan 29,35 dolardan başladı ve 13 Kasım 2025'te 53,60 dolarla zirve yaptı; yıllık ortalama tahminen 38 dolar olup 2024 ortalamasının %34 üzerindedir. Fonların 1–7 arası risk değeri bu oynaklığı geçmiş veriyle ölçer; yöntem fon risk değeri yazısında anlatılıyor.
Varsayımsal örnek: 9 Temmuz 2025'ten sonra bir gümüş fon sepeti fonuna 100.000 TL yatırılsın ve fonun yıllık toplam gideri %3 olsun. Bir yılda ons gümüş %20, dolar/TL kuru %10 yükselirse gümüşün TL fiyatı 1,20 × 1,10 − 1 = %32 artar. Gideri basitçe düşülen fon değeri yaklaşık 100.000 × 1,32 × 0,97 = 128.040 TL olur. Satışta 28.040 TL kazançtan %17,5 stopaj (4.907 TL) kesilir, net kazanç 23.133 TL kalır.
Aynı dönemde ons %25 düşer, kur %10 yükselirse TL fiyatı 0,75 × 1,10 − 1 = −%17,5 değişir ve fon değeri yaklaşık 80.025 TL'ye iner; zararla yapılan satışta stopaj kesilmez. Gerçek getiri, alttaki BYF'lerin takip farkı ve portföyün gümüş dışındaki kısmı nedeniyle bu hesaptan sapabilir.
Gümüş fonunda gider tavanı ve stopaj ne kadar?
Yönetim ücreti dahil fondan karşılanan giderlerin üst sınırı Tebliğ'in Ek-4 tablosunda fon türüne göre belirlenir. Ekim 2026 itibarıyla gümüş fonlarını ilgilendiren sınırlar şöyledir:
- Kıymetli madenler fonları: günlük yüzbinde 6, yıllık %2,19.
- Fon sepeti fonları: günlük yüzbinde 12, yıllık %4,38. Tebliğ'in 26. maddesine göre portföye alınan fon ve BYF payları için ödenen yönetim, giriş ve çıkış ücretleri de toplam gider oranının hesabında fon sepeti fonunun gideri sayılır.
- Serbest fonlar: Tebliğ'in 25. maddesine göre Ek-4'teki sınır uygulanmaz.
100.000 TL'lik bir yatırımda iki tavan arasındaki fark yılda en fazla 100.000 × (%4,38 − %2,19) = 2.190 TL'dir. Tavanlar üst sınırdır; fonun izahnamesindeki azami oran ve KAP'ta üç ayda bir açıklanan gerçekleşen oran ayrıca kontrol edilir. Bildirimin okunuşu fon yönetim ücreti ve toplam gider oranı yazısında yer alıyor.
Stopaj satış sırasında kesilir ve gerçek kişiler için nihai vergidir; oran payların alındığı tarihe göre belirlenir. GİB'in Şubat 2026 tarihli geçici 67. madde rehberine göre 23 Aralık 2020–31 Ekim 2024 arasındaki indirimli oranlar değişken, karma, eurobond, dış borçlanma araçları, yabancı ve serbest fonlar ile unvanında "döviz" geçen fonlara uygulanmadı:
| Payların alındığı dönem | Gümüş fon sepeti fonu, kıymetli madenler fonu, gümüş BYF | Gümüş serbest fon |
|---|---|---|
| 22 Aralık 2020 ve öncesi | %10 | %10 |
| 23 Aralık 2020 – 30 Nisan 2024 | %0 | %10 |
| 1 Mayıs 2024 – 31 Ekim 2024 | %7,5 | %10 |
| 1 Kasım 2024 – 31 Ocak 2025 | %10 | %10 |
| 1 Şubat 2025 – 8 Temmuz 2025 | %15 | %15 |
| 9 Temmuz 2025 ve sonrası | %17,5 | %17,5 |
%17,5 oranı 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla (9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete) belirlendi. Gümüş fonları hisse senedi yoğun fon olmadığı için %0 orandan yararlanmaz. Farklı tarihlerde alınan paylarda ilk giren ilk çıkar yöntemi uygulanır; tüm fon türleri için tablo yatırım fonu stopaj oranları yazısında yer alıyor.
Gümüş fonu, gümüş BYF ve banka gümüş hesabı farkı
Tablo, Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişiler için geçerli kuralları özetler:
| Ölçüt | Gümüş fon sepeti fonu | Gümüş BYF | Banka gümüş hesabı |
|---|---|---|---|
| Nereden alınır | TEFAS üyesi banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketi | Borsa İstanbul'da aracı kurum üzerinden | Banka |
| Fiyat | Günde bir kez hesaplanan pay fiyatı | Seans boyunca piyasada oluşur | Bankanın alış ve satış fiyatı |
| Maliyet | Fon giderleri fiyata yansır (tavan %4,38) | Aracı kurum komisyonu, alış-satış farkı, fon giderleri | Alış-satış farkı |
| Vergi (9 Temmuz 2025 sonrası alım) | Kazançtan %17,5 stopaj | Kazançtan %17,5 stopaj | Fon stopajı yok |
| Güvence | Fon malvarlığı kurucudan ayrı; mevduat sigortası yok | Fon malvarlığı kurucudan ayrı; mevduat sigortası yok | Aynı bankadaki diğer mevduatla birlikte kişi başına 1.200.000 TL'ye kadar TMSF sigortası |
BYF işlemlerinin takası T+2'dir. Fonda satış bedelinin hesaba geçme süresi fondan fona değişir. Ekim 2026'da KAP'ta incelenen gümüş fon sepeti fonu izahnamelerinin çoğunda kesim saati 13.30'dur; satış bedeli, talimatın bu saatten önce ya da sonra verilmesine göre izleyen ikinci ile dördüncü iş günü arasında ödenir. Bazı fonlarda talimatın işleme alınması ABD, İngiltere, Almanya veya İsviçre borsalarının da açık olmasına bağlıdır; bu borsaların tatilleri süreyi uzatır. Kesin süre her fonun izahnamesinde yazar.
Altın, döviz ve emtia Fiva'da
Fiva'nın piyasalar ekranında altın, döviz ve emtia; günün özetinde dünya endeksleri, petrol ve kripto varlıklar izlenebilir. Fiyat alarmları ve notlarla kişisel izleme listeleri oluşturulabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Gümüş fonu nereden alınır?
Gümüş fon sepeti fonları TEFAS'ta işlem görür ve TEFAS üyesi bir banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketindeki yatırım hesabından fon koduyla alınır. Gümüş BYF ise Borsa İstanbul'da seans içinde hisse gibi alınıp satılır.
Gümüş fonundan elde edilen kazanç beyan edilir mi?
Gerçek kişiler için hayır. Satışta kesilen stopaj nihai vergidir; Ekim 2026 itibarıyla 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda oran %17,5'tir.
Gümüş fonu payları fiziki gümüşe çevrilebilir mi?
Hayır. Fon payları satıldığında karşılığı TL olarak ödenir. Tebliğ, pay alım satımında maden kullanılmasına yalnızca portföyünün en az %80'i altından oluşan fonlarda SPK onayıyla izin verir.
Gümüş fonu ile altın fonu arasındaki fark nedir?
Gümüş talebinin önemli bir bölümü sanayiden geldiği için fiyatı altından farklı etkenlere tepki verir. Ekim 2026 itibarıyla gümüş fonlarının çoğu fon sepeti olduğundan gider tavanı %4,38'dir; kıymetli madenler fonlarında tavan %2,19'dur.
Gümüş serbest fona kimler yatırım yapabilir?
Serbest fonların payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır. TEFAS'ta işlem gören serbest fonlarda dağıtım kuruluşu, alımdan önce yatırımcının MKK'da nitelikli yatırımcı olarak tanımlı olduğunu kontrol eder.
Kaynaklar
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1), madde 3, 6, 15, 25, 26, 33 ve Ek-4 (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber (2: fon unvanı, 3: %80 hesabı, 4.1.3: kıymetli madene dayalı hesaplar, 6.8: TEFAS) (yeni sekmede açılır)
- KAP: Yatırım fonları listesi ve fon sayfaları (şemsiye fon türleri, yatırımcı bilgi formları) (yeni sekmede açılır)
- KAP: Borsa yatırım fonları listesi (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (gümüş standardı, valör, kasa) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kıymetli madenler ve taşlar sıkça sorulan sorular (troy ons, seans saatleri, bireysel yatırımcılar) (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Borsa Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.2), madde 5 (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü (21 Eylül 2026 revizyonu, fon işlemlerinde T+2 takas) (yeni sekmede açılır)
- ICE Benchmark Administration: LBMA Gold and Silver Price (açık artırma saatleri ve para birimi) (yeni sekmede açılır)
- LBMA: LBMA Silver Price (yeni sekmede açılır)
- USGS: Mineral Commodity Summaries 2026, Silver (yeni sekmede açılır)
- GİB: G.V.K. Geçici 67. Madde Uygulaması ile İlgili Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi (Şubat 2026) (yeni sekmede açılır)
- 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (9 Temmuz 2025 tarihli ve 32951 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- TMSF: Mevduat ve katılım fonu sigortası sık sorulan sorular (2026 sigorta tutarı, kıymetli maden hesapları) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.