Kısa cevap: Kısa cevap: Devlet tahvili ve hazine bonosu, banka veya aracı kurumdaki yatırım hesabından üç yolla alınır: Hazine'nin ihalesine teklif vererek (en az 1.000 TL nominal), Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'ndan (Küçük Emirler Pazarı'nda en az 10.000 TL nominal) ya da kurumun kendi portföyünden. Ekim 2026 itibarıyla 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 arasında alınan senetlerin gelirinde stopaj %0'dır.
Hazine bonosu getiri hesaplama aracıyla bu hesap kişiye özel rakamlarla yapılabilir.
Hazine bonosu ve devlet tahvili, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ihraç ettiği devlet iç borçlanma senetleridir (DİBS). Senet türleri, kupon yapısı ve faiz ile fiyat arasındaki ters ilişki tahvil ve bono nedir yazısında anlatılıyor; bu yazı alım sürecine odaklanır: senet nereden ve hangi asgari tutarla alınır, ihaleye nasıl teklif verilir, borsada emir nasıl girilir, getiri nasıl hesaplanır ve vadeden önce satışta ne olur.
Kurallar Ekim 2026 itibarıyla Bakanlığın Nisan 2026 tarihli DİBS İhalelerine Katılım Esasları'na ve Borsa İstanbul'un Kesin Alım Satım Pazarı işleyişine dayanır. Örneklerdeki rakamlar, aksi belirtilmedikçe varsayımsaldır.
Hazine bonosu nasıl alınır? Bireysel yatırımcı için yollar
Bireysel yatırımcı DİBS'e doğrudan Hazine'den değil, bir banka veya aracı kurum üzerinden ulaşır. Ekim 2026 itibarıyla yollar şöyledir:
| Yol | Nasıl yapılır | Asgari tutar | Fiyat |
|---|---|---|---|
| Hazine ihalesi (birincil piyasa) | Banka veya aracı kurum ya da TCMB şubesi üzerinden fiyat teklifi | 1.000 TL nominal, 1 TL'nin katları | İhalede oluşan fiyat |
| Borsa İstanbul (ikincil piyasa) | Borsa üyesi kurum aracılığıyla Kesin Alım Satım Pazarı'na emir | Küçük Emirler Pazarı'nda 10.000 TL nominal | Emir defterinde oluşan fiyat |
| Tezgâhüstü alım | Banka veya aracı kurumun kendi portföyünden satış | Kurum belirler | Kurumun kotasyonu |
| Fon üzerinden | Borçlanma araçları fonu payı | İzahnameye göre | Günlük pay fiyatı |
Senetler kaydi olarak tutulur ve yatırımcının kurumdaki yatırım hesabında izlenir. Hazine döviz cinsi DİBS de ihraç eder; Bakanlığın 2026 Kamu Borç Yönetimi Raporu'na göre bu ihraçlar kurumsal yatırımcılara yöneliktir. Bakanlığın raporuna göre 2025'te iç borçlanmanın %73'ü ihalelerle, %27'si doğrudan satışla sağlandı. Altın tahvili ve altına dayalı kira sertifikaları gibi bazı ihraçlar, Hazine'nin duyurduğu aracı bankaların şubelerinde talep toplanarak bireysel yatırımcılara sunulmuştur; ayrıntılar altın yatırımı nasıl yapılır yazısında.
Hazine ihalesine nasıl katılınır?
Bakanlığın DİBS İhalelerine Katılım Esasları'na (Nisan 2026) göre ihaleler gerçek ve tüzel kişilere açıktır. İhale sistemine üye olmayan gerçek kişiler doğrudan TCMB şubelerinden ya da banka ve aracı kurumlar aracılığıyla katılır; TCMB şubesinden katılan gerçek kişi T.C. kimlik numarasını ibraz eder. Başlıca kurallar şunlardır:
- Takvim: Üç aylık ihale takvimi her ayın son iş günü, ihalesi yapılacak senedin ayrıntıları en az bir iş günü önce hmb.gov.tr'de duyurulur.
- Teklif: Katılımcı, almak istediği nominal tutarı ve teklif ettiği fiyatı bildirir. Son teklif saati ihale günü 13.30'dur. TL cinsi ihalelerde aynı fiyattan en az 1.000 TL, en fazla 1 milyar TL nominal teklif verilebilir.
- Teminat: Teklifler toplamı üzerinden %1 teminat son teklif saatine kadar yatırılır; ihaleyi kazanamayan teklifin teminatı ihale günü iade edilir, kazanan yatırımcı valör tarihinde kalan tutarı öder.
- Kesinlik: TCMB'ye ulaşan teklifler kesindir; iptal veya değişiklik yapılamaz. Hatalı girilen bir teklifin iptali yalnızca son saatten önce TCMB'ye bildirilirse değerlendirilir ve Bakanlığın takdirindedir.
- Rekabetçi olmayan teklif: İhalede oluşan veya ortalama fiyattan alım anlamına gelen rekabetçi olmayan teklifleri yalnızca kamu kurumları ve piyasa yapıcı bankalar verebilir. Bireysel yatırımcı fiyat belirterek teklif verir.
Bakanlık teklifleri fiyata göre sıralar ve ihalenin kesildiği fiyatın altındaki teklifleri karşılamaz. Çoklu fiyat ihalesinde her katılımcı kendi teklif fiyatını, tek fiyat ihalesinde herkes kesilme fiyatını öder. DİBS ihraçlarında yıl 364 gün, ikincil piyasada 365 gün kabul edilir.
Örnek: Bakanlığın 11 Ağustos 2026 tarihli ihale sonucuna göre 12 Ağustos 2026 valörlü, 10 Şubat 2027 vadeli (182 gün) hazine bonosunda gerçekleşen ortalama fiyat 84,175, en düşük fiyat 84,120 oldu; ortalama yıllık basit faiz %37,60, bileşik faiz %41,13 olarak açıklandı.
Bu ihaleye varsayımsal olarak 10.000 TL nominal için 84,20 fiyatla teklif verilmiş olsun. Teklif kesilme fiyatının üzerinde kaldığı için karşılanır; çoklu fiyat uygulanıyorsa 10.000 × 84,20 ÷ 100 = 8.420 TL ödenir, vadede 10.000 TL alınır. Dönem getirisi 100 ÷ 84,20 − 1 ≈ %18,76, 364 gün esasıyla yıllık basit getiri ≈ %37,53'tür. 84,10'luk bir teklif ise karşılanmazdı.
İhaleye banka veya aracı kurum üzerinden katılımda kurumun talimat için kabul ettiği son saat ve varsa aracılık ücreti kurumdan öğrenilir; Esaslar'daki 13.30, teklifin TCMB'ye ulaşması gereken saattir.
Borsa İstanbul'dan devlet tahvili nasıl alınır?
İhraç edilmiş senetler Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nın Kesin Alım Satım Pazarı'nda alınıp satılır. Yatırımcı emrini Borsa üyesi banka veya aracı kurum üzerinden iletir. Ekim 2026 itibarıyla Borsa İstanbul'un açıklamasına göre:
- Küçük Emirler Pazarı: Nominal tutarı 1.000.000 TL'nin altındaki emirler bu pazarda işlem görür; TL cinsi DİBS'te emir büyüklüğü en az 10.000, en fazla 990.000 TL nominaldir. 1.000.000 TL ve üzerindeki emirler Normal Emirler Pazarı'na gider.
- Emrin girilişi: Kuponsuz senetlerde emir basit getiriyle (%0,01 adımla), sabit kuponlu tahvillerde temiz fiyatla (0,001 TL adımla) verilir. Ödenen tutar, son kupondan bu yana biriken faizin eklendiği kirli fiyata göre hesaplanır.
- Valör: TL cinsi DİBS'te emir aynı gün ile 90 gün sonrası arasındaki bir valörle verilebilir. Tamamı gerçekleşmeyen aynı gün valörlü emirler 14.00'te, ileri valörlü emirler pazar kapanışında iptal edilir.
- Eşleşme ve takas: Emirler fiyat ve zaman önceliğine göre çok fiyatlı sürekli müzayedeyle eşleşir. Takasbank, pazarda işlem gören TL cinsi DİBS'lerde merkezi karşı taraftır.
Piyasa yapıcı bankalar belirli saatlerde DİBS için alış ve satış kotasyonu verir. Hangi senedin hangi getiriyle işlem gördüğü Borsa İstanbul'un günlük bülteninden ve TCMB'nin gösterge değerlerinden izlenebilir; kaynaklar getiri eğrisi yazısında sıralanıyor.
Bankadan tahvil nasıl alınır? Alım öncesi kontrol listesi
Banka ve aracı kurumlar senetleri kendi portföylerinden de satar. Bu tezgâhüstü alımda fiyatı kurum belirler; kurumun alış ve satış kotasyonu arasındaki fark yatırımcının maliyetidir ve borsadaki fiyattan farklı olabilir. Hangi kanal kullanılırsa kullanılsın alım öncesinde şu bilgiler kontrol edilir:
- Senedin ISIN kodu, vade tarihi ve türü: kuponsuz, sabit kuponlu, TLREF'e veya TÜFE'ye endeksli.
- Ekranda gösterilen getirinin basit mi bileşik mi olduğu ve 364 mü 365 gün esasıyla mı hesaplandığı.
- Valör tarihi: paranın hesaptan çıkacağı ve faizin işlemeye başlayacağı gün.
- Kuponlu senette temiz fiyat, işlemiş faiz ve ödenecek kirli tutar.
- Kurumun vadeden önce geri alım fiyatı, varsa aracılık ve saklama ücretleri.
Repo ise senedin kendisini almak değildir: yatırımcı, kurumun belirli bir tarihte geri alma taahhüdüyle sattığı senetler karşılığında kısa vadeli getiri elde eder. Fark repo nedir yazısında anlatılıyor.
Hazine bonosu getirisi nasıl hesaplanır?
Kuponsuz bir senet 100 nominal üzerinden iskontolu fiyatla alınır ve vadede 100 ödenir. Borsada emir basit getiriyle verildiği için fiyat şu formülle bulunur:
Fiyat = 100 ÷ (1 + Basit getiri × Vadeye kalan gün ÷ 365)
Varsayımsal örnek: Vadesine 120 gün kalan bir hazine bonosu Küçük Emirler Pazarı'nda %36 basit getiriyle alınsın ve 100.000 TL nominal emir verilsin.
- Fiyat: 100 ÷ (1 + 0,36 × 120 ÷ 365) ≈ 89,417.
- Ödenecek tutar: 100.000 × 89,417 ÷ 100 ≈ 89.417 TL (aracılık ücreti hariç).
- Vadede alınacak tutar 100.000 TL, kazanç ≈ 10.583 TL; dönem getirisi ≈ %11,84.
- Yıllık bileşik getiri: 1,1184365/120 − 1 ≈ %40,5.
Senet 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 arasında alındığı için stopaj %0'dır ve net getiri brüt getiriye eşittir.
Aynı hesap, stopaj oranı da girilerek hazine bonosu getiri hesaplama aracıyla yapılabilir. Kuponlu tahvilde getiri, tüm kupon ve anapara ödemelerinin indirgenmesiyle bulunan iç verim oranıdır ve tek bir formülle hesaplanmaz.
Vadeden önce satış: devlet tahvili zarar ettirir mi?
DİBS vadeye kadar tutulursa nominal tutar Hazine tarafından ödenir. Vadeden önce satılırsa satış fiyatı o günkü piyasa getirisine bağlıdır: getiriler alıştan sonra yükselmişse fiyat beklenenden düşük olur.
Varsayımsal örnek: Önceki örnekteki bono 89,417'den alınmış ve 60 gün sonra, vadesine 60 gün kala satılmak istensin.
| Satış günündeki basit getiri | Satış fiyatı | 100.000 nominalin satış tutarı | 60 günlük getiri |
|---|---|---|---|
| %32 | ≈ 95,003 | ≈ 95.003 TL | ≈ %6,25 |
| %36 (değişmezse) | ≈ 94,413 | ≈ 94.413 TL | ≈ %5,59 |
| %40 | ≈ 93,830 | ≈ 93.830 TL | ≈ %4,94 |
Getiri %40'a çıktığında 60 günlük getiri yıllık basit olarak ≈ %30'a iner; %32'ye düştüğünde ≈ %38'e çıkar. Rakamlar varsayımsaldır.
Kısa vadeli bonoda fiyat etkisi sınırlı kalır; vadesi uzun, sabit kuponlu tahvillerde aynı getiri değişimi çok daha büyük fiyat hareketi yaratır. Bu duyarlılık durasyon ile ölçülür. Satış da alım gibi Borsa İstanbul'da ya da kurumun geri alım fiyatından yapılır; kurumun alış kotasyonu borsadaki fiyattan düşük olabilir.
Devlet tahvilinde stopaj ve güvence
GİB'in Şubat 2026 tarihli geçici 67. madde rehberine göre 1 Ocak 2006'dan itibaren ihraç edilen DİBS'lerde gerçek kişiler için genel stopaj oranı %10'dur; 22 Aralık 2021'den itibaren alınan senetlerde ise oran %0 olarak uygulanmaktadır. 19 Haziran 2026 tarihli ve 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete) bu dönemin bitişini 31 Aralık 2026'ya uzattı. Oran alış tarihine göre belirlenir; 1 Ocak 2027 ve sonrasındaki alımların oranı o tarihe kadar çıkacak kararlara bağlıdır. Rehbere göre altına dayalı DİBS'lerde oran, 2017/10840 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği %0'dır. Stopaj nihai vergidir; bu gelirler için beyanname verilmez.
Aynı senetlere borçlanma araçları fonu üzerinden yatırım yapıldığında kazanç fon payı kazancı sayılır ve 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda %17,5 stopaja tabidir. TMSF'ye göre bankaların satışına aracılık ettiği devlet tahvili ve hazine bonosu mevduat sigortası kapsamında değildir; senedin ödemesinden ihraççı olarak Hazine sorumludur.
Hazine'nin yurt dışında döviz cinsinden ihraç ettiği eurobondlar yurt içi DİBS'ten farklı olarak stopajla değil beyanla vergilendirilir ve kur riski taşır; alım yolları ve vergilendirmesi eurobond nedir yazısında anlatılıyor.
Sık sorulan sorular
Hazine bonosu nasıl alınır?
Banka veya aracı kurumdaki yatırım hesabından alınır: Hazine ihalesine fiyat teklifi verilerek, Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası'nda emir girilerek ya da kurumun kendi portföyünden. Kuponsuz senette fiyat, basit getiri ve vadeye kalan güne göre hesaplanır.
Devlet tahviline en az ne kadar yatırılır?
Ekim 2026 itibarıyla Hazine ihalesinde TL cinsi teklifler en az 1.000 TL nominaldir; Borsa İstanbul Küçük Emirler Pazarı'nda en küçük emir 10.000 TL nominaldir. Kurumun kendi portföyünden satışta asgari tutarı kurum belirler.
Bireysel yatırımcı Hazine ihalesine katılabilir mi?
Katılabilir. İhaleler gerçek ve tüzel kişilere açıktır; gerçek kişiler banka veya aracı kurum ya da TCMB şubeleri üzerinden fiyat belirterek teklif verir. Ortalama fiyattan alım anlamına gelen rekabetçi olmayan teklif ise yalnızca kamu kurumları ve piyasa yapıcı bankalara açıktır.
Devlet tahvilinde stopaj var mı?
Ekim 2026 itibarıyla 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 arasında alınan devlet tahvili ve hazine bonolarının faiz ve alım satım kazançlarında stopaj %0'dır. Genel oran %10'dur; son tarih 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatıldı.
Devlet tahvili vadesinden önce satılabilir mi?
Satılabilir. Satış Borsa İstanbul'da veya kurumun geri alım fiyatından, o günkü piyasa getirisiyle yapılır; alıştan sonra getiriler yükseldiyse fiyat düşmüş olabilir ve getiri beklenenin altında kalır.
Devlet tahvili mevduat sigortası kapsamında mı?
Hayır. TMSF'ye göre bankaların satışına aracılık ettiği devlet tahvili ve hazine bonosu mevduat sigortası kapsamında değildir; senedin ödemesinden ihraççı olarak Hazine sorumludur.
Kaynaklar
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: Devlet İç Borçlanma Senetleri İhalelerine Katılım Esasları (Nisan 2026), madde 3, 4, 5, 6 ve 7 (yeni sekmede açılır)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: 11 Ağustos 2026 tarihli ihale sonuçları basın duyurusu (yeni sekmede açılır)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: Kamu Borç Yönetimi Raporu 2026 (iç borçlanma, Yatırımcılar İçin Bilgiler) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kesin Alım Satım Pazarı işleyişi (Küçük Emirler Pazarı, valör, emir giriş yöntemleri) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Uluslararası Tahvil Pazarı işleyişi (yeni sekmede açılır)
- GİB: G.V.K. Geçici 67. Madde Uygulaması ile İlgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi (Şubat 2026) (yeni sekmede açılır)
- 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- TMSF: Mevduat ve katılım fonu sigortası sık sorulan sorular (sigorta kapsamı dışındaki ürünler) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.