Hazine bonosu getiri hesaplama: basit ve bileşik
Kuponsuz (iskontolu) bir hazine bonosunun 100 nominal başına fiyatını, vadeye kalan gününü ve stopaj oranını girin; net dönem getirisini, basit ve bileşik yıllık getiriyi ve vade sonu tutarını görün. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.
Araç hazine bonosu getirisini nasıl hesaplar?
Hazine bonosu ve diğer kuponsuz (iskontolu) senetler ara faiz ödemez: senet nominal değerin altında bir fiyattan alınır ve vadede nominal değer (itfa tutarı) ödenir. Getiri, alış fiyatı ile itfa tutarı arasındaki farktan doğar. Borsa İstanbul'da fiyatlar 100 birim nominal üzerinden verilir; 82,50 fiyat, 100 TL nominal için 82,50 TL ödendiği anlamına gelir. Araç şu formülleri kullanır:
Net dönem getirisi = (İtfa değeri − Alış fiyatı) × (1 − Stopaj oranı) ÷ Alış fiyatı
Net basit yıllık getiri = Net dönem getirisi × 365 ÷ Vadeye kalan gün
Net bileşik yıllık getiri = (1 + Net dönem getirisi)365 ÷ Gün − 1
Brüt basit yıllık getiri = (İtfa değeri − Alış fiyatı) ÷ Alış fiyatı × 365 ÷ Gün
Alınan nominal tutar = Yatırım tutarı ÷ Alış fiyatı × İtfa değeri
Vade sonu tutar = Yatırım tutarı × (1 + Net dönem getirisi)
Bileşik getiri, aynı getirinin yıl içinde yeniden yatırıldığını varsayar ve bir yıldan kısa vadelerde basit getiriden yüksek çıkar. Brüt basit getiri biliniyorsa fiyat ters yönden bulunur: Fiyat = 100 ÷ (1 + Basit getiri × Gün ÷ 365). Faiz ile fiyat arasındaki ters ilişki tahvil ve bono yazısında anlatılıyor.
Örnek hesaplama
Örnek: Vadesine 182 gün kalan varsayımsal bir hazine bonosu 100 TL nominal başına 82,50 TL'den alınsın ve 100.000 TL yatırılsın. Senet Ekim 2026'da, yani %0 oranın geçerli olduğu 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 döneminde alındığı için stopaj %0'dır. Bunlar aracın varsayılan değerleridir.
Alınan nominal: 100.000 ÷ 82,50 × 100 = 121.212,12 TL. Net dönem getirisi: (100 − 82,50) ÷ 82,50 = %21,21. Net basit yıllık getiri: 0,2121 × 365 ÷ 182 = %42,54; stopaj sıfır olduğu için brüt basit getiri de %42,54'tür. Net bileşik yıllık getiri: 1,2121365 ÷ 182 − 1 ≈ %47,08. Vadede 121.212,12 TL ödenir; net kazanç 21.212,12 TL'dir.
Aynı fiyat ve vadede %15 stopaja tabi bir finansman bonosu alınsaydı itfada 21.212,12 × 0,15 = 3.181,82 TL stopaj kesilirdi. Net dönem getirisi %18,03'e, net basit yıllık getiri %36,16'ya, net bileşik yıllık getiri %39,44'e iner; vade sonu tutar 118.030,30 TL olurdu. Rakamlar varsayımsaldır.
Bono ve tahvilde stopaj oranları (Ekim 2026)
Yurt içinde ihraç edilen bono ve tahvillerin gelirleri, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamında banka veya aracı kurumun kestiği stopajla vergilendirilir; gerçek kişiler için kesinti nihai vergidir. GİB'in rehberine göre senet itfa edildiğinde stopaj matrahı alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki farktır; araç da stopajı bu fark üzerinden hesaplar. Ekim 2026 itibarıyla gerçek kişilere uygulanan oranlar şöyledir:
| Senet | Stopaj oranı | Koşul |
|---|---|---|
| Hazine bonosu ve devlet tahvili (DİBS) | %0 | 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 arasında alınanlar |
| DİBS, genel oran | %10 | Bu dönemin dışında alınanlar (1 Ocak 2006 sonrası ihraçlar) |
| SPK onaylı finansman bonosu | %15 | 2569 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Mayıs 2020) sonrası alınanlar |
| Özel sektör tahvili | %10 | Banka ihraçlarındaki indirimli oranlar 1 Şubat 2025'ten itibaren alınanlarda uygulanmaz |
DİBS'teki %0 oranı, 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın geçici 4. maddesinden gelir. 19 Haziran 2026 tarihli ve 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete) bu maddedeki son tarihi 30 Haziran 2026'dan 31 Aralık 2026'ya uzattı. Oran alış tarihine göre belirlenir: bu dönemde alınan bir bononun itfası 2027'ye kalsa da %0 uygulanır. 1 Ocak 2027 ve sonrasındaki alımların oranı o tarihe kadar çıkacak kararlara bağlıdır. Aynı senetlere borçlanma araçları fonu üzerinden yatırım yapıldığında ise kazanç fon payı kazancı sayılır ve 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan paylarda %17,5 stopaja tabidir.
Hazine ihale sonuçlarıyla fark: 364 ve 365 gün
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın DİBS İhalelerine Katılım Esasları'na (Nisan 2026) göre DİBS ihraçlarında 1 yıl 364 gün olarak dikkate alınır; senetler ikincil piyasada ise 365 gün üzerinden işlem görür. Bakanlığın ihale sonuçlarında dönem faizi, yıllık basit faiz ve yıllık bileşik faiz ayrı ayrı açıklanır ve yıllık oranlar 364 gün esasıyla bulunur:
Yıllık basit faiz (ihale) = Dönem faizi × 364 ÷ Gün
Yıllık bileşik faiz (ihale) = (1 + Dönem faizi)364 ÷ Gün − 1
Örneğin 11 Ağustos 2026'daki ihalede, 12 Ağustos 2026 valörlü ve 10 Şubat 2027 vadeli (182 gün) hazine bonosunun gerçekleşen ortalama fiyatı 84,175 TL'dir. Bakanlık gerçekleşen ortalama dönem faizini %18,80, yıllık basit faizi %37,60, yıllık bileşik faizi %41,13 olarak açıkladı. Aynı fiyat ve gün sayısı araca girildiğinde dönem getirisi yine %18,8 çıkar; 365 gün esasıyla ise basit getiri %37,7, bileşik getiri %41,27 olur. Araç ikincil piyasadaki 365 gün esasını kullanır; bu ölçek mevduat faizi hesaplama aracındaki net basit yıllık getiriyle aynıdır.
Kuponlu tahvil ve Borsa İstanbul'da alım satım
Araç yalnızca kuponsuz senetler içindir. Kuponlu tahvilde vade boyunca dönemsel faiz ödenir; getiri, kuponların ve anaparanın ödeme tarihlerine göre indirgenmesiyle bulunan iç verim oranıdır ve tek bir alış-itfa farkıyla hesaplanamaz. Borsa İstanbul'da sabit kuponlu tahvillerde emir temiz fiyatla verilir; temiz fiyat işlemiş faizi içermez, takas tutarı ise son kupondan valör tarihine kadar biriken faizin eklendiği kirli fiyata göre hesaplanır. İskontolu senetlerde emirler basit getiri üzerinden, %0,01'lik adımla iletilir.
Kesin Alım Satım Pazarı'nda emirler aynı gün veya ileri valörlü verilebilir; DİBS'te valör süresi en fazla 90 gündür ve gerçekleşmeyen aynı gün valörlü emirler saat 14.00'te iptal edilir. Nominal tutarı 1.000.000 TL'nin altındaki emirler Küçük Emirler Pazarı'nda işlem görür ve bu pazarda TL cinsi DİBS için en küçük emir 10.000 TL nominaldir. Takasbank, pazarda işlem gören TL cinsi DİBS'lerde merkezi karşı taraf hizmeti verir. Kurumun kendi portföyünden sattığı senette fiyat, alış-satış farkı nedeniyle borsadakinden farklı olabilir. Getirinin enflasyon karşısındaki durumu reel getiri hesaplama aracıyla görülebilir.
Hangi değerler girilmeli?
- İtfa (nominal) değeri: Vadede ödenecek tutar. Borsa İstanbul fiyatları 100 nominal üzerinden verildiği için genellikle 100 girilir.
- Alış fiyatı: 100 nominal başına ödenen fiyat; itfa değerinden düşük olmalıdır. Banka veya aracı kurum yalnızca getiri gösteriyorsa fiyat, yukarıdaki ters formülle bulunabilir.
- Vadeye kalan gün: Valör tarihinden itfa tarihine kadar geçen takvim günü. İleri valörlü alımda sayım valör tarihinden başlar.
- Stopaj oranı: Yukarıdaki tabloya göre senedin türü ve alış tarihi için geçerli oran.
- Yatırım tutarı: İsteğe bağlıdır; girilirse alınacak nominal, vade sonu tutarı ve net kazanç hesaplanır. Komisyon ve saklama ücreti düşülmez.
Sık sorulan sorular
Hazine bonosu getirisi nasıl hesaplanır?
Dönem getirisi (100 − fiyat) ÷ fiyat formülüyle bulunur ve gün sayısına göre yıllığa çevrilir. Vadesine 182 gün kalan ve 82,50 TL'den alınan bir bonoda dönem getirisi %21,21, basit yıllık getiri %42,54, bileşik yıllık getiri yaklaşık %47,08'dir.
Hazine bonosunda stopaj var mı?
Ekim 2026 itibarıyla 22 Aralık 2021 – 31 Aralık 2026 arasında alınan hazine bonosu ve devlet tahvillerinde stopaj %0'dır. Genel oran %10'dur; %0 uygulamasının süresi en son 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile uzatıldı.
İhale sonucundaki faiz araçtan neden farklı?
Hazine ihraçlarda yılı 364 gün, ikincil piyasa ve bu araç 365 gün kabul eder. Aynı fiyat ve vadede dönem getirisi aynı çıkar, ihale sonucundaki yıllık oranlar ise biraz daha düşük görünür.
Kuponlu tahvilin getirisi bu araçla hesaplanabilir mi?
Hayır. Kuponlu tahvilde ara faiz ödemeleri ve işlemiş faiz bulunduğundan getiri, bütün ödemelerin indirgenmesiyle bulunan iç verim oranıdır. Araç yalnızca vadede tek ödeme yapan kuponsuz senetler için doğru sonuç verir.
Kaynaklar
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: Devlet İç Borçlanma Senetleri İhalelerine Katılım Esasları (Nisan 2026), madde 3 ve 4 (yeni sekmede açılır)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: 11 Ağustos 2026 tarihli ihale sonuçları basın duyurusu (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kesin Alım Satım Pazarı işleyişi (emir giriş yöntemleri, valör, temiz ve kirli fiyat) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 11444 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete) (yeni sekmede açılır)
- GİB: Gelir Vergisi Kanunu geçici 67. madde kapsamında kesinti oranları tablosu (yeni sekmede açılır)
- GİB: G.V.K. Geçici 67'nci Madde Uygulaması ile İlgili Olarak Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi (Şubat 2026), bölüm 9, 13 ve 14 (yeni sekmede açılır)
Araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar girilen değerlere dayanır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergi ve komisyon oranları kişiye ve kuruma göre değişebileceğinden kesin tutarlar için ilgili kurum ve mevzuat esas alınmalıdır.