Kısa cevap: Kısa cevap: Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda paylar büyüklük, halka açıklık ve likiditeye göre Yıldız Pazar, Ana Pazar ve Alt Pazar'da, sorunlu şirketlerin payları ise Yakın İzleme Pazarı'nda işlem görür; fiili dolaşım oranı %5'in altına düşen paylar Piyasa Öncesi İşlem Platformu'na alınabilir. Pazar; fiyat marjı, brüt takas, kredili işlem ve işlem yöntemi gibi kuralları belirler. Ekim 2026 itibarıyla geçerli dağılım 1 Ekim 2026'dan beri uygulanır.
Borsa İstanbul'da işlem gören her pay, Pay Piyasası'nın pazarlarından birine yerleştirilir. Pazar, bir payın hangi kurallarla işlem göreceğini belirler: işlemlerin sürekli mi yoksa günde birkaç kez tek fiyattan mı yapılacağı, kredili alım ve açığa satışa izin verilip verilmediği, işlemlerin brüt takasa tabi olup olmadığı ve fiyat marjının genişliği pazara göre değişir. Payların A, B, C, D gruplarına ayrıldığı eski uygulama SPK kararıyla 4 Kasım 2019'da sona erdi; işlem kuralları o tarihten beri pazar yapısına göre belirleniyor.
Pazar kriterleri Borsa İstanbul'un Pay Piyasası Yönergesi'nde, ilk kotasyon şartları ise Kotasyon Yönergesi'nde yer alır. İki yönerge de 21 Eylül 2026'da revize edildi: Yıldız Pazar'a volatilite ve özsermaye kriterleri eklendi, halka arzda pazar eşikleri yükseltildi. Aşağıdaki bilgiler Ekim 2026 itibarıyla geçerli metinlere dayanır.
Borsa İstanbul Pay Piyasası hangi pazarlardan oluşur?
Kotasyon Yönergesi'ne göre Pay Piyasası; Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar, Yapılandırılmış Ürünler ve Fon Pazarı, Girişim Sermayesi Pazarı, Yakın İzleme Pazarı ve Emtia Pazarı'ndan oluşur. Bunlara ek olarak payların kota alınmadan işlem gördüğü Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) bulunur.
| Pazar | Ne işlem görür? |
|---|---|
| Yıldız Pazar | Piyasa değeri, halka açık kısmı ve likiditesi yüksek şirketlerin payları |
| Ana Pazar | Yıldız Pazar şartlarını sağlamayan, orta büyüklükteki şirketlerin payları |
| Alt Pazar | Yıldız ve Ana Pazar eşiklerinin altında kalan paylar |
| Yakın İzleme Pazarı (YİP) | Finansal veya hukuki sorunlar nedeniyle Borsa'nın yakın gözetimine alınan şirketlerin payları |
| Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) | Halka açık olup borsada kote olmayan şirketlerin payları ve fiili dolaşım oranı %5'in altına düşen paylar |
| Yapılandırılmış Ürünler ve Fon Pazarı (YÜFP) | Varant, sertifika, fon katılma payları ve gayrimenkul sertifikaları |
| Girişim Sermayesi Pazarı (GSP) | Nitelikli yatırımcılara satılan ve yalnızca onlar arasında işlem gören paylar |
| Emtia Pazarı | SPK'nın belirlediği emtiaları temsilen ihraç edilen sermaye piyasası araçları |
Payların pazarı Borsa İstanbul'un dönemsel duyurularından izlenir.
Yıldız, Ana ve Alt Pazar kriterleri nelerdir?
Pay Piyasası Yönergesi'nin 37. maddesi, payların pazarlara dağıtılmasında kullanılan eşikleri belirler. 21 Eylül 2026 tarihli 18. revizyonla Ekim 2026 itibarıyla geçerli kriterler şöyledir:
| Kriter | Yıldız Pazar | Ana Pazar |
|---|---|---|
| Piyasa değeri (PD) | 6 milyar TL'den fazla | 1 milyar TL'den fazla |
| Fiili dolaşımdaki payların piyasa değeri (FDPD) | 1 milyar TL'den fazla | 400 milyon TL'den fazla |
| Fiili dolaşım oranı (FDO) | %10'dan fazla | %10'dan fazla |
| Yerli fonların elindeki kısım | 30 milyon TL'den fazla | Aranmaz |
| Likidite | 500 baz puandan az | 1.000 baz puandan az |
| Volatilite | En yüksek oynaklık diliminde olmamak | Aranmaz |
| Özsermaye | Değerlendirilen şirketlerin medyan özsermayesinden fazla | Aranmaz |
İmtiyazlı payı bulunan şirketler için iki pazarda da fiili dolaşım oranına bağlı ek bir koşul vardır. Yönergedeki tanımlara göre PD şirketin tüm sermayesi üzerinden hesaplanan piyasa değeridir; FDPD, fiili dolaşımdaki pay adedinin bir yıllık düzeltilmiş kapanış fiyatları ortalamasıyla çarpımıdır. Yerli fon ölçütü, SPK denetimindeki yatırım ve emeklilik fonlarının payda tuttuğu kısmın son bir yıllık ortalama piyasa değerine bakar. Likidite, payda herhangi bir anda 1 milyon TL'lik alım ve satım yapmanın gün içi ortalama fiyat maliyetini baz puan olarak ölçer; değer küçüldükçe pay daha likittir. Volatilite kriteri, oynaklık sıralamasında en yüksek dilimde (en çok %10) yer alan payları Yıldız Pazar'ın dışında tutar.
Fiili dolaşımın tanımı SPK'nın 3 Eylül 2026 tarihli i-SPK.81.1 sayılı ilke kararıyla yenilendi. Oran, MKK'nın izleyebildiği paylar üzerinden hesaplanır; kamuya ait paylar, şirketin ve konsolidasyona tabi ilişkili kuruluşlarının payları, geri alınan paylar, sermayenin %10'u veya daha fazlasına sahip ortakların ve üst yöneticilerin payları, şirket sandık ve vakıflarının payları ile bazı istisnalarla teminattaki, kısıtlı, yasaklı ve hacizli paylar fiili dolaşım dışında tutulur. MKK bu verileri 11 Eylül 2026'dan itibaren günlük olarak hesaplayıp yayımlar. Kavramlar piyasa değeri ve halka açıklık oranı yazılarında ayrıca anlatılıyor.
Alt Pazar için tabloda bir eşik tanımlanmamıştır; Yıldız ve Ana Pazar kriterlerini sağlamayan paylar, PÖİP'e alınmadıkça Alt Pazar'da işlem görür. Fiili dolaşım oranı %5'in üzerindeki paylar için üç istisna vardır: volatilite ve özsermaye kriterini sağlayan, FDPD'si 3 milyar TL'yi aşan ve likiditesi 100 baz puanın altındaki paylar diğer kriterlere bakılmaksızın Yıldız Pazar'a alınır. Alt Pazar'da olup FDPD'si 450 milyon TL'yi aşan ve son üç yılın nakit temettü toplamının piyasa değerine oranı %10'u geçen paylar ile FDPD'si 750 milyon TL'yi aşan ve likiditesi 750 baz puanın altındaki paylar Ana Pazar'a alınır.
Pazar değişikliği nasıl ve ne zaman yapılır?
Paylar yılda en az iki kez, Borsa Genel Müdürünün belirlediği dönemlerde yeniden değerlendirilir. Değerlendirmede her kriterin son bir yıllık ortalaması kullanılır; kısa süreli bir fiyat yükselişi tek başına pazar değiştirmez. Borsa, payda alınmış tedbirleri veya yürütülen incelemeleri dikkate alarak bir payı değerlendirme dışında bırakabilir ya da pazarını değiştirmeyebilir. Bir dönemde Yıldız Pazar'dan doğrudan Alt Pazar'a veya Alt Pazar'dan doğrudan Yıldız Pazar'a geçme koşulunu sağlayan pay önce Ana Pazar'a alınır ve sonraki dönemde yeniden değerlendirilir.
Sonuçlar Borsa İstanbul duyurusuyla ilan edilir. Son duyuru 21 Eylül 2026 tarihlidir: yönerge değişiklikleriyle birlikte 1 Ekim 2026'dan itibaren geçerli pazar dağılımı yayımlanmıştır. Pazar değişikliği, aynı payın sonraki dönemde farklı işlem kurallarına tabi olması demektir; örneğin Ana Pazar'dan Alt Pazar'a geçen bir payda kredili işlem imkânı kalkar ve brüt takas başlar.
Örnek (varsayımsal): A şirketinin son bir yıllık ortalama verileri şöyle olsun: piyasa değeri 9 milyar TL, FDO %20, FDPD 1,8 milyar TL, imtiyazlı payı yok, yerli fonların elindeki kısım 60 milyon TL, likidite 300 baz puan, oynaklık sıralamasında en yüksek dilimin dışında, özsermayesi medyanın üzerinde. A, Yıldız Pazar'ın bütün kriterlerini sağlar.
B şirketi aynı değerlere sahip olsun, ancak oynaklık sıralamasında en yüksek dilimde yer alsın. B, volatilite kriteri nedeniyle Yıldız Pazar'a giremez; Yıldız Pazar istisnası da volatilite şartı aradığı için uygulanmaz. B, Ana Pazar'ın piyasa değeri, FDPD, FDO ve likidite eşiklerini sağladığından Ana Pazar'da yer alır.
Pazarlara göre işlem kuralları nasıl değişir?
Pay Piyasası Yönergesi'nin 39. maddesindeki tablo, her pazarda uygulanan genel işlem esaslarını gösterir:
| Kural | Yıldız | Ana | Alt | YİP ve PÖİP |
|---|---|---|---|---|
| İşlem yöntemi | Sürekli işlem | Sürekli işlem | Sürekli işlem | Günde 5 kez tek fiyat |
| Açığa satış ve kredili işlem | Var | Var | Yok | Yok |
| Brüt takas | Yok | Yok | Var | Var |
| Fiyat marjı (genel kural) | ±%20 | ±%15 | ±%10 | ±%10 |
| Devre kesici (genel kural) | %10 | %7,5 | %5 | Yok |
| Açılış seansında piyasa emri | Var | Var | Yok | Yok |
Bu genel kuralların bir kısmı, Borsa İstanbul'un ikinci bir duyuruya kadar geçerli uygulamasıyla Ekim 2026 itibarıyla farklı işler: Yıldız ve Ana Pazar'da fiyat marjı ±%10'dur; devre kesici bütün paylarda yalnızca aşağı yönlü ve %5 eşikle çalışır, ardından emir toplama süresi 10 dakikadır. Açığa satış ise SPK'nın 5 Aralık 2024 tarihli kararıyla 2 Ocak 2025'ten itibaren yalnızca BIST 50 endeksindeki paylarda serbesttir. Ayrıntılar tavan ve taban, açığa satış ve kredili işlem yazılarında anlatılıyor.
Alt Pazar, YİP ve PÖİP paylarının en belirgin farkı brüt takastır: işlemler gün içinde netleştirilmez, her işlem ayrı ayrı takasa girer. Mekanizma brüt takas yazısında ele alınıyor. Pazar kuralları, VBTS tedbirleri gibi pay bazındaki kısıtlamalardan ayrıdır; tedbir, payın pazarından bağımsız olarak ek kurallar getirir.
Yakın İzleme Pazarı (YİP) nedir?
YİP, 1996'da Gözaltı Pazarı adıyla kurulan ve 2015'te bugünkü adını alan pazardır. Faaliyetleri, finansal ya da hukuki durumu nedeniyle kottan veya pazarından çıkarılmasına yol açabilecek gelişmeler yaşayan şirketlerin payları burada sürekli gözetim altında işlem görür. Kotasyon Yönergesi'nin 35. maddesine göre Borsa Yönetim Kurulu bir payı başlıca şu durumlarda YİP'e alabilir:
- KAP'ta yayımlanan son iki dönem bağımsız denetim raporunda olumsuz görüş verilmesi veya görüş bildirmekten kaçınılması,
- iflas erteleme veya konkordato başvurusu,
- faaliyetlerin makul bir sebep olmadan üç aydan uzun süre durması,
- üst üste beş yıl sonu finansal tablolarında net dönem zararı,
- son yıllık bilançoda özsermayenin sermayeye oranının üçte birin altına düşmesi ve aktiflerin yeniden değerlemesinden sonra da altında kalması,
- son iki yıllık bilançonun her birinde ilişkili taraflardan ticari olmayan alacakların toplam aktiflerin %50'sini aşması.
Karardan sonraki iş gününün sonuna kadar payın işlem sırası kapatılır, pay ikinci iş günü YİP'te işlem görmeye başlar. YİP'te işlemler günde beş kez tek fiyatla yapılır, brüt takas uygulanır, kredili işlem ve açığa satış yapılamaz. YİP'teki bir pay, alınma nedenleri ortadan kalktığında ve Alt Pazar kotasyon şartlarını sağladığında şirketin başvurusuyla Alt Pazar'a geçebilir; ilk aşamada Ana veya Yıldız Pazar'a alınmaz.
Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP) nedir?
PÖİP, SPK'nın 3 Haziran 2011 tarihli kararıyla oluşturulan bir platformdur. Sermaye Piyasası Kanunu'na göre pay sahibi sayısı 500'ü aşan anonim ortaklıkların payları halka arz edilmiş sayılır ve bu şirketler halka açık ortaklık statüsünü kazandıktan sonra iki yıl içinde paylarının işlem görmesi için borsaya başvurmak zorundadır. Halka açık olup payları borsada kote olmayan bu tür şirketlerin payları PÖİP'te kota alınmadan işlem görür. Pay Piyasası Yönergesi'ne göre fiili dolaşım oranı %5'in altına düşen paylar da diğer pazarlardan PÖİP'e alınabilir.
PÖİP'te de işlemler günde beş kez tek fiyatla yapılır; paylar brüt takasa tabidir ve açığa satışa ya da kredili işleme konu edilemez. İlk işlem gününde fiyat serbest oluşur, sonraki emir toplama bölümlerinde önceki işlem fiyatı baz fiyat alınarak ±%10 marj uygulanır. PÖİP'teki şirket Kotasyon Yönergesi'nin 8. maddesindeki şartları sağlarsa başvuru yaparak kote pazarlardan birine geçebilir; fiili dolaşım oranını %5 ve üzerine çıkaran paylar da başvuru üzerine ilgili pazara alınır.
Halka arzda pazar nasıl belirlenir?
Bir şirketin payları ilk kez borsada işlem görmeye başladığında pazarı, Kotasyon Yönergesi'nin 8. maddesindeki şartlara göre belirlenir. 21 Eylül 2026 tarihli 13. revizyonla Ekim 2026 itibarıyla geçerli asgari şartlar şöyledir:
| Şart | Yıldız Pazar | Ana Pazar | Alt Pazar |
|---|---|---|---|
| Halka arz edilen payların piyasa değeri | 4 milyar TL | 1 milyar TL | 400 milyon TL |
| Halka arz edilen payların sermayeye oranı | %10 | %20 | %25 |
| Bağımsız denetimden geçmiş tablolarda dönem kârı | Son 2 yıl | Son 2 yıl | Son 2 yıl |
| Özsermaye / sermaye | 1'den büyük | 1'den büyük | 1,25'ten büyük |
Şirketin kuruluşundan itibaren en az iki takvim yılı geçmiş olması da gerekir. Yönergedeki tanımlara göre halka arz edilen kısmın piyasa değeri 1 milyar TL'nin altındaysa pay Alt Pazar'da, 1 ile 4 milyar TL arasındaysa Ana Pazar'da, 4 milyar TL ve üzerindeyse Yıldız Pazar'da kota alınır. Halka arz edilen payların piyasa değeri 6 milyar TL'yi aşan ve sermayeye oranı %6'dan büyük olan Yıldız Pazar başvurularında %10 asgari oranı aranmaz. Halka arzda sermayenin %10'u ve üzerinde pay alan yatırımcıların ve şirket üst yöneticilerinin aldığı paylar, halka arz oranı ve halka açık kısmın piyasa değeri hesabına katılmaz. Halka arzın işleyişi halka arz nasıl alınır yazısında anlatılıyor.
Hisseleri akıllı listelerle süzün
Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Yıldız Pazar'daki hisse daha güvenli midir?
Hayır. Pazar ayrımı piyasa değeri, halka açıklık, likidite, volatilite ve özsermaye gibi ölçütlere dayanır; şirketin kârlılığı veya hisse fiyatının yönü hakkında bir hüküm değildir. Yıldız Pazar'daki bir payın fiyatı da sert hareket edebilir.
Pazar değişiklikleri ne zaman açıklanır?
Paylar yılda en az iki kez değerlendirilir ve sonuçlar Borsa İstanbul duyurusuyla ilan edilir. Ekim 2026 itibarıyla geçerli dağılım, 21 Eylül 2026 tarihli duyuruyla açıklanan ve 1 Ekim 2026'dan beri uygulanan listedir.
Alt Pazar'daki bir hisse kredili alınabilir mi?
Hayır. Pay Piyasası Yönergesi'ne göre Alt Pazar, YİP ve PÖİP'teki paylarda kredili işlem ve açığa satış yapılamaz ve işlemler brüt takasa tabidir. Kredili işlem Yıldız ve Ana Pazar paylarında mümkündür; açığa satış Ekim 2026 itibarıyla yalnızca BIST 50 paylarında serbesttir.
Yakın İzleme Pazarı'ndaki hisse alınıp satılabilir mi?
Evet. YİP'teki paylar işlem görmeye devam eder, ancak işlemler gün içinde beş kez tek fiyatla gerçekleşir ve brüt takas uygulanır. Borsa İstanbul Pay Piyasası Prosedürü'ne göre YİP, Alt Pazar ve PÖİP paylarında ilk emirden önce likiditenin sınırlı olabileceğini anlatan bilgilendirme metni yatırımcıya gösterilir.
Bir pay neden Piyasa Öncesi İşlem Platformu'na alınır?
Pay Piyasası Yönergesi'ne göre fiili dolaşım oranı %5'in altına düşen paylar PÖİP'e alınabilir. Halka açık olup borsada kota alınmamış şirketlerin payları da bu platformda işlem görür.
Kaynaklar
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Yönergesi, Revizyon 18 (21/09/2026), madde 37–39 pazar kriterleri ve işlem esasları (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kotasyon Yönergesi, Revizyon 13 (21/09/2026), madde 4, 7, 8, 23 ve 35–37 (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü, Revizyon 54 (21/09/2026): YİP, PÖİP, tek fiyat yöntemi, fiyat marjları ve bilgilendirme metinleri (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul duyurusu (21/09/2026): 1 Ekim 2026'dan itibaren Yıldız, Ana ve Alt Pazar dağılımı (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pazarlar sayfası, ikinci bir duyuruya kadar geçerli fiyat marjı, devre kesici ve açığa satış uygulaması (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2026/57: i-SPK.81.1 sayılı İlke Kararı (3 Eylül 2026), fiili dolaşımdaki pay tanımı (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, madde 16 (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.