Yatırım dolandırıcılığı: izinsiz faaliyet nasıl anlaşılır

Kısa cevap: İzinsiz yatırım faaliyeti, SPK'dan izin almadan emir iletme, portföy yönetme veya yatırım danışmanlığı gibi yatırım hizmetleri sunulması ya da kaldıraçlı işlem (forex) yaptırılmasıdır. Bir kurumun yetkisi, ticaret unvanının SPK'nın aracı kurum, banka ve faaliyet izni listelerinde aranmasıyla kontrol edilir. Ekim 2026 itibarıyla 6362 sayılı Kanun'un 109. maddesine göre izinsiz faaliyetin cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır.

SPK ve YTM duyurularında anlatılan yatırım dolandırıcılığı yöntemleri, SPK'dan izni olmayan kişi ve oluşumların telefon, sosyal medya veya sahte internet siteleri üzerinden yatırım hizmeti sunmasına ya da resmî kurumların adını kullanmasına dayanır. Bu oluşumlara gönderilen para Yatırımcı Tazmin Merkezi güvencesinin dışında kalır; bu yüzden en etkili koruma, para gönderilmeden önce yapılan yetki kontrolüdür.

Aşağıdaki bilgiler Ekim 2026 itibarıyla 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile SPK ve YTM duyurularına dayanır. Yazıda belirli bir kurum, kişi veya internet sitesinin adı verilmez; örnekler varsayımsaldır.

İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti nedir?

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 37. maddesi yatırım hizmetlerini sayar: emirlerin alınması ve iletilmesi, emirlerin müşteri adına gerçekleştirilmesi, kendi hesabından alım satım, portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı, halka arza aracılık, çok taraflı alım satım sistemi işletilmesi ve müşteri varlıklarının saklanması. 39. maddeye göre bu hizmetlerin düzenli uğraşı olarak yapılabilmesi için SPK'dan izin alınması zorunludur; hizmetler yatırım kuruluşlarınca, yani aracı kurumlar ve bankalarca yerine getirilir, portföy yönetim şirketlerine ilişkin hükümler ise saklıdır.

Uygulamada izinsiz faaliyet çoğunlukla şu biçimlerde görülür:

"Hesabı biz yönetelim" denerek para toplanması (portföy yöneticiliği),
ücret veya üyelik karşılığında kişiye özel hisse ya da kripto önerisi verilmesi (yatırım danışmanlığı),
Türkiye'de yerleşik kişilere izinsiz platformlardan kaldıraçlı işlem (forex) yaptırılması,
SPK onaylı izahname olmadan "ortak olun" çağrısıyla pay satılması (usulsüz halka arz, md. 109/1). Gerçek bir halka arzda onaylı izahname KAP'ta yayımlanır.

Kripto varlık platformları için ayrı bir izin rejimi vardır; izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı Kanun'un 109/A maddesinde ayrıca cezalandırılır. Ayrıntılar kripto varlık hizmet sağlayıcı yazısında yer alıyor.

Bir kurumun SPK yetkisi nasıl sorgulanır?

SPK'ya göre Kurul'un internet sitesinde sermaye piyasasında faaliyet izni olan kurumların unvan, adres ve telefon bilgileri ile hangi faaliyetlerde yetkili oldukları yer alır. Kontrol para gönderilmeden önce şu sırayla yapılır:

Ticaret unvanını öğrenmek: Marka veya uygulama adı yerine şirketin tam unvanı istenir. Unvan vermeyen ya da yalnızca yurt dışı bir şirket adı veren teklif şüphelidir.
SPK listelerinde aramak: spk.gov.tr'de Kurumlar menüsünde aracı kurumlar ve bankalar ayrı listelenir; portföy yönetim şirketlerinin listesi de buradadır. Faaliyet İzinleri sayfasında her aracı kurumun sahip olduğu izinler izin türüne göre süzülerek görülür ve teklif edilen hizmet için izin bulunup bulunmadığı buradan kontrol edilir.
İletişim bilgilerini eşleştirmek: Arayan kişinin verdiği internet adresi ve telefon, SPK listesindeki kurum bilgileriyle karşılaştırılır. Eylül 2026 bültenlerinde erişim engeli kararı verilen adreslerin bir kısmı, adında "menkul" veya "yatırım" gibi aracı kurum unvanlarını çağrıştıran ifadeler taşıyordu.
Para gönderilecek hesabı kontrol etmek: Yatırım hesabına para, kurumun kendi adına açılmış hesaba gönderilir. Bir kişinin ya da ilgisiz bir şirketin hesabı istenirse işlem durdurulur.
MKK kaydına bakmak: MKK'ya göre yatırım kuruluşları açtıkları hesabın karşılığını MKK'da da açmak zorundadır. Yetkili bir kurumda açılan yatırım hesabı e-YATIRIMCI'da Hesap Bilgilerim ekranında görünür; "hesap açıldı" denen hesap orada yoksa durum kurumun SPK listesindeki numarasından teyit edilir.

Yetkili kurumda hesap açma adımları borsada hisse nasıl alınır yazısında anlatılıyor.

Yatırım dolandırıcılığının uyarı işaretleri nelerdir?

Uyarı işareti	Neden şüpheli?	Kaynak
Telefonla aranıp yüksek getiri vaadiyle forex'e yönlendirilmek	SPK, bu yöntemle yatırımcıların mağdur edildiğini ve paranın yurt içi banka hesaplarına istendiğini duyurdu.	SPK, 23 Şubat 2023
Sosyal medya veya mesajlaşma grubunda "al" önerisi	SPK incelemelerine göre grubu yönlendirenler veya ilişkili kişiler, "al" önerisiyle eş zamanlı olarak hisseleri yüksek fiyattan satıp menfaat sağladı; gruba katılanların da suça iştirakten sorumluluğu doğabilir.	SPK, 31 Temmuz 2023
SPK adına veya SPK yöneticisi olduğunu söyleyen birinin para istemesi	SPK ve personeli telefon, SMS, e-posta veya sosyal medyadan para, bağış ya da ödeme istemez; telefonla uzlaşma önerip belirli IBAN'lara para isteme uygulaması da yoktur.	SPK, 6 Ağustos 2024 ve 12 Haziran 2026
SPK'nın veya sektör çalışanlarının adı, logosu ya da görselleriyle yapılan paylaşım	SPK, adı ve logosuyla açılan sahte hesaplar ile çalışanların ad ve görselleri kullanılarak yapılan yanıltıcı paylaşımlar konusunda uyardı.	SPK, 26 Eylül 2024
Zararın komisyon karşılığında geri alınacağı teklifi	Mevzuatta fiyat veya kur hareketinden doğan zararı tazmin eden bir mekanizma yoktur; YTM hizmetleri için ücret istemez.	YTM, 24 ve 29 Temmuz 2025
Resmî kurum sitesine benzeyen adres	YTM'nin sitesi kopyalanarak kişisel bilgi ve ödeme toplanmaya çalışıldı.	YTM, 29 Temmuz 2025

Ayrıca hesap şifresi, e-Devlet şifresi veya SMS doğrulama kodu hiçbir gerekçeyle paylaşılmaz; uygulamalar yalnızca kurumun resmi sitesinde gösterilen bağlantıdan indirilir ve hemen karar verilmesi için baskı yapan teklifler ertelenir.

Varsayımsal örnek: Bir yatırımcıya 100.000 TL için aylık %10 "garantili" getiri vaat edilsin. Vaat tutsaydı para 12 ayda 100.000 × 1,10¹² ≈ 313.843 TL olurdu; bu, yıllık yaklaşık %213,8 bileşik getiri demektir. Örnekte ilk aylarda küçük ödemeler yapılır ve ekranda kâr gösterilir; yatırımcı parasını çekmek istediğinde "vergi", "komisyon" veya "teminat" adıyla ek ödeme istenir. Yüksek getirinin önceden garanti edilmesi tek başına bir uyarı işaretidir; teklif sahibinin yetkisi SPK listelerinden kontrol edilir. Tüm rakamlar varsayımsaldır.

Forex ve kripto teklifleri: hangi izin gerekir?

SPK'nın 23 Şubat 2023 tarihli duyurusuna göre Türkiye'de yerleşik yatırımcılar kaldıraçlı işlemleri yalnızca SPK'nın yetkilendirdiği kuruluşlar aracılığıyla yapabilir; yetkisiz kişilerce bu işlemlerin yaptırılması izinsiz sermaye piyasası faaliyeti suçunu oluşturur. Kanun'un 99. maddesinin dördüncü fıkrası, Türkiye'de yerleşik kişilere internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem yaptırıldığının öğrenilmesi hâlinde SPK'ya içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı verme yetkisi tanır. Kaldıracın kayıpları nasıl büyüttüğü kaldıraç ve likidasyon yazısında anlatılıyor.

Kripto tarafında Kanun'un 99/A maddesine göre yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyeti izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı sayılır; Türkçe internet sitesi açılması veya Türkiye'de tanıtım yapılması bu yönelimin göstergeleri arasındadır. 35/C maddesine göre kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir. İzinsiz kuruluşlara gönderilen paranın da YTM güvencesi yoktur; kapsamı Yatırımcı Tazmin Merkezi yazısında anlatılıyor.

SPK izinsiz faaliyete karşı ne yapar? Erişim engeli ve cezalar

Kanun hükmü	İçerik
SPKn md. 99/1	SPK izinsiz faaliyetin durdurulması için her türlü tedbiri alır; sonuçların iptali ve paranın hak sahiplerine iadesi için tespitten itibaren bir yıl, her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde dava açabilir.
SPKn md. 99/3	İnternet üzerinden yürütülen izinsiz faaliyette içeriğin çıkarılmasına veya erişimin engellenmesine SPK karar verir; karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilir.
SPKn md. 109/1	Onaylı izahname olmadan halka arz: iki yıldan beş yıla kadar hapis, beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası.
SPKn md. 109/2	İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti: iki yıldan beş yıla kadar hapis, beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası.
SPKn md. 109/A	İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı: üç yıldan beş yıla kadar hapis, beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası.
SPKn md. 107/2	Fiyatları veya yatırımcı kararlarını etkilemek amacıyla yanıltıcı bilgi yayarak menfaat sağlamak: üç yıldan beş yıla kadar hapis, beş bin güne kadar adli para cezası.

SPK erişim engeli ve suç duyurusu kararlarını bültenlerinde yayımlar. Örneğin 30 Eylül 2026 tarihli 2026/67 sayılı bültende, izinsiz faaliyetin engellenmesi amacıyla 99/3 maddesi uyarınca üç internet adresine erişimin engellenmesi için hukuki işlem yapılmasına karar verildi. SPK'nın 2023 duyurusuna göre suç duyurusu yalnızca faaliyeti yürütenler için değil, faaliyetin reklamını yapanlar ile banka hesabını veya telefon hattını kullandırarak suçu kolaylaştıranlar için de yapılır. Bu nedenle başkasına banka hesabı kullandırmak da cezai risk taşır.

Dolandırıldığından şüphelenen ne yapmalı? Şikâyet yolları

Ödemeyi durdurmak: Para çekmek için "vergi", "komisyon" veya "teminat" adıyla istenen yeni ödemeler yapılmaz.
Kanıtları saklamak: Dekontlar, alıcı hesap bilgileri, mesajlar, arama kayıtları, internet adresleri ve ekran görüntüleri tarihleriyle birlikte saklanır.
Bankayı bilgilendirmek: Paranın gönderildiği hesap ve işlem bilgisi gecikmeden gönderen bankaya bildirilir.
Suç duyurusunda bulunmak: SPK'ya göre dolandırıcılık nedeniyle mağdur olanlar yetkili adli mercilere suç duyurusunda bulunabilir ve zararlarının tazmini için yasal haklarını kullanabilir.
SPK'ya bildirmek: SPK, izinsiz para toplayanlar hakkında bilgisi veya şüphesi olanların Kurul'a telefon, faks veya posta adresiyle ulaşabileceğini belirtir; kaldıraçlı işlem şikâyetlerinin CİMER üzerinden iletilmesini önerir. Başvuruda işlem tarihi, ilgili kurum ve araç ile ihlal edilen hak somut bilgi ve belgelerle anlatılır.
"Kurtarma" tekliflerine kapılmamak: Kaybedilen parayı ücret karşılığında geri almayı vaat edenler aynı dolandırıcılığın ikinci aşaması olabilir. YTM bu tür girişimlerin savcılığa ve güvenlik güçlerine ihbar edilmesini önerir.

SPK'nın idari incelemelerinde zarar tazminine karar verilmez. Yetkili bir kurumla yaşanan uyuşmazlıklarda ise borsa işlemleri için Borsa İstanbul'a, diğer işlemler için TSPB bünyesindeki Müşteri Uyuşmazlıkları Hakem Heyeti'ne başvurulabilir.

Hisseleri akıllı listelerle süzün

Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.

Fiva'yı inceleyin Beta programına katılın

Sık sorulan sorular

Bir aracı kurumun SPK lisanslı olduğu nasıl anlaşılır?

Kurumun tam ticaret unvanı SPK'nın internet sitesindeki Kurumlar menüsünde aracı kurum veya banka listelerinde aranır. Faaliyet İzinleri sayfasında kurumun hangi yatırım hizmetleri için izni olduğu izin türüne göre görülebilir.

Yurt dışı forex sitesinde işlem yapmak yasal mı?

SPK'ya göre Türkiye'de yerleşik yatırımcılar kaldıraçlı işlemleri yalnızca SPK'nın yetkilendirdiği kuruluşlar aracılığıyla yapabilir. Yetkisiz kişilerce kaldıraçlı işlem yaptırılması izinsiz sermaye piyasası faaliyeti suçudur ve SPK bu sitelere erişim engeli kararı verebilir; SPK, yatırımcıların yaptırıma maruz kalmaması için de yetkili kuruluşların kullanılmasını ister.

İzinsiz faaliyetin cezası nedir?

6362 sayılı Kanun'un 109. maddesinin ikinci fıkrasına göre sermaye piyasasında izinsiz faaliyette bulunanlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. İzinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığında hapis cezası üç yıldan beş yıla kadardır.

Sosyal medyadaki hisse önerisi gruplarına katılmak suç mu?

SPK'nın 31 Temmuz 2023 tarihli duyurusuna göre bu grupları yönlendirenler önerdikleri hisseleri yüksek fiyattan satarak menfaat sağlamış ve yatırımcıları zarara uğratmıştır. SPK, gruplara dahil olan yatırımcıların da bu suçlara iştirak kapsamında sorumluluğunun doğabileceğini hatırlatır.

Dolandırıcılıkla kaybedilen para YTM'den alınabilir mi?

Hayır. YTM yalnızca SPK'dan izinli ve YTM üyesi yatırım kuruluşlarının yatırımcıya ait nakdi veya araçları iade edemediği durumda, SPK'nın tazmin kararı üzerine ödeme yapar. İzinsiz oluşumlara gönderilen paralar ve fiyat hareketlerinden doğan zararlar bu kapsamda değildir.

SPK'ya şikâyet nasıl yapılır?

SPK, izinsiz faaliyetle ilgili bilgi veya şüphelerin Kurul'un telefon, faks ve posta adreslerine iletilebileceğini belirtir; kaldıraçlı işlem şikâyetleri için CİMER'i önerir. Başvuruda işlem tarihi, ilgili kurum ve araç ile ihlal edilen hak belgeleriyle anlatılmalıdır; zarar tazmini için ayrıca adli yola başvurulur.

Kaynaklar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.