Hisse seçerken nelere bakılır? Kontrol listesi

Kısa cevap: Hisse seçerken şirketin iş modeli ve sektörü, KAP'taki finansal tablolar ve faaliyet raporu, büyüme ve kârlılık, borçluluk, nakit akışı, F/K ve PD/DD gibi değerleme oranları, kâr dağıtım politikası, halka açıklık ve likidite ile yönetim ve ortaklık yapısı birlikte incelenir. Tek bir oran ya da sabit bir eşik seçim için yeterli değildir; ölçütler aynı sektördeki şirketlerle ve şirketin kendi geçmişiyle karşılaştırılır.

"Hangi hisse alınır?" sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur; cevap yatırımcının vadesine, risk taşıma gücüne ve portföyünün geri kalanına bağlıdır. Buna karşılık bir şirketi incelerken hangi soruların sorulacağı büyük ölçüde ortaktır. Bu yazı o soruları bir kontrol listesi olarak sıralar.

Liste, temel analiz yaklaşımına dayanır ve oranların hesaplanışını tekrar etmez; her başlıkta ayrıntılı yazıya bağlantı verilir. Örnekler varsayımsaldır, belirli bir şirket için öneri değildir. Mevzuata ilişkin bilgiler Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir.

Hisse nasıl seçilir? Önce iş modeli ve sektör

Oranlara bakmadan önce şirketin parayı nasıl kazandığı anlaşılmalıdır. Bunun için şu sorular yanıtlanır:

Şirket ne satıyor, gelirinin ne kadarı hangi ürün, bölge ve müşteri grubundan geliyor?
Maliyetlerinin büyük kısmı hammadde, enerji, işçilik ya da finansman mı? Gelir ve giderlerin para birimi aynı mı?
Sektör ekonomik döngüye ne kadar duyarlı, rekabet ve düzenleme riski ne düzeyde?
Şirketin fiyat belirleme gücü var mı, yoksa maliyet artışlarını fiyata yansıtmakta zorlanıyor mu?

Bu soruların yanıtı büyük ölçüde yıllık faaliyet raporunda bulunur. SPK'nın II-14.1 sayılı Tebliği'nin 8. maddesine göre faaliyet raporunda şirketin faaliyet gösterdiği sektör ve bu sektördeki yeri, satış miktar ve fiyatlarına ilişkin açıklamalar, yatırımlardaki gelişmeler, finansman kaynakları, ilişkili taraf işlemleri ve varsa Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu yer alır. Sektörün yapısı önemlidir; bankalar, sigorta şirketleri ve holdingler sanayi şirketleriyle aynı oranlarla okunmaz.

Hisse analizi nasıl yapılır? KAP'taki belgeler

Analizin ham maddesi, şirketlerin Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımladığı bildirimlerdir. Ekim 2026 itibarıyla II-14.1 sayılı Tebliğ'e göre borsa şirketleri yıllık finansal raporlarını hesap dönemi sonundan itibaren 60 gün (konsolide tablo hazırlayanlar 70 gün), ara dönem raporlarını 30 gün (konsolide tablolarda 40 gün) içinde açıklar; sınırlı bağımsız denetimden geçen ara dönem tablolarında bu sürelere 10 gün eklenir. Bir dönemin incelemesinde şu belgeler birlikte okunur:

Finansal durum tablosu (bilanço): Varlıklar, borçlar, özkaynak ve vade yapısı. Okunuşu bilanço nasıl okunur yazısında.
Kâr veya zarar tablosu: Hasılat, maliyet, faaliyet giderleri ve net kâr.
Nakit akış tablosu: Kârın nakde dönüşüp dönüşmediği, yatırım ve finansman akışları.
Dipnotlar ve bağımsız denetim raporu: Döviz pozisyonu, borçların vadesi, ilişkili taraf bakiyeleri, davalar ve denetçinin görüşü.
Özel durum açıklamaları: II-15.1 sayılı Tebliğ'e göre içsel bilgiler ortaya çıktığında açıklanır. Geleceğe yönelik değerlendirmeleri açıklamak zorunlu değildir; açıklanırsa yılda en fazla dört kez yapılır.

Bildirim türleri ve arama yöntemi KAP bildirimleri nasıl okunur yazısında anlatılıyor.

Büyüme, kârlılık ve nakit akışı

İş modeli anlaşıldıktan sonra şirketin bu modeli ne kadar verimli işlettiği ölçülür. Tek bir çeyrek yerine en az birkaç yıllık seriye ve son 12 aylık toplamlara bakılır.

Büyüme: Hasılat ve kâr artışı enflasyonla birlikte okunur. Nominal %40 büyüme, %35 enflasyonlu bir dönemde reel olarak yaklaşık %3,7'dir (1,40 ÷ 1,35 − 1).
Marjlar: Brüt, FAVÖK ve net kâr marjı, maliyet baskısını ve fiyatlama gücünü gösterir; ayrıntılar kâr marjları yazısında.
Özkaynak kârlılığı: Ortaklara ait her 100 TL'lik özkaynakla yılda kaç TL kâr üretildiğini gösterir.
Nakde dönüşüm: İşletme faaliyetlerinden nakit akışının net kâra oranı ve serbest nakit akışı. Kâr yüksek ama nakit akışı sürekli zayıfsa alacak, stok veya muhasebe kalemleri incelenir.

Muhasebe esası karşılaştırmayı etkiler: KGK'nın duyurusu ve SPK'nın 28 Aralık 2023 tarihli kararı uyarınca TFRS uygulayan şirketler 31 Aralık 2023 ve sonrasında sona eren dönemlerden itibaren tablolarını TMS 29'a göre enflasyona göre düzeltir. Bankalar ve bazı finansal kuruluşlar ise BDDK'nın 18 Aralık 2025 tarihli ve 11340 sayılı kararıyla enflasyon muhasebesi uygulamaz; iki grubun rakamları aynı esasla karşılaştırılmaz.

Borçluluk: şirket zor bir dönemi taşıyabilir mi?

Kârlı bir şirket de borç yükü ağırsa faiz artışı ya da kur şokunda zorlanabilir. Borçluluk birkaç açıdan birlikte değerlendirilir:

Net borç/FAVÖK: Net borcun faaliyet kazancıyla kabaca kaç yılda kapatılabileceğini gösterir (net borç/FAVÖK).
Borç/özkaynak: Her 1 TL özkaynağa karşılık kullanılan borç.
Vade ve para birimi: Kısa vadeli borçların nakit ve cari varlıklarla karşılanma durumu, döviz borcu ile döviz geliri arasındaki denge.
Faiz yükü: Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı.

Bu oranlar için tüm şirketlere uyan bir eşik yoktur; sermaye yoğun sektörlerde yüksek borç olağan kabul edilebilirken, aynı oran döngüsel bir sektörde daha riskli olabilir. Karşılaştırma aynı sektördeki şirketlerle yapılır.

Değerleme: F/K, PD/DD ve FD/FAVÖK birlikte

İyi bir şirket her fiyattan iyi bir yatırım değildir. Değerleme oranları, piyasanın şirkete biçtiği değeri kâr, özkaynak veya faaliyet kazancıyla karşılaştırır:

F/K oranı: Piyasa değerinin son 12 aylık net kâra oranı.
PD/DD oranı: Piyasa değerinin özkaynağa oranı; aynı dönem verisiyle F/K ile özkaynak kârlılığının çarpımına eşittir.
FD/FAVÖK: Borcu da hesaba katan firma değerinin FAVÖK'e oranı; farklı borçluluktaki şirketleri karşılaştırmada daha dengelidir.

Düşük oran kendiliğinden "ucuz" demek değildir: kârın tek seferlik bir gelirden kaynaklanması, kârlılığın düşmesi beklentisi ya da yüksek borç oranı aşağı çekebilir. Ölçütler bu nedenle tek tek değil, birbirini kontrol edecek biçimde okunur. Hızlı hesap için F/K oranı hesaplama aracı kullanılabilir.

Varsayımsal iki şirketli karşılaştırma

Örnek (varsayımsal): Aynı sektörde, hasılatı 10.000 milyon TL olan iki şirket son 12 aylık verilerle karşılaştırılıyor. Tutarlar milyon TL'dir.

Varsayımsal A ve B şirketlerinin kontrol listesi göstergeleri
Gösterge	A	B
FAVÖK / net kâr	1.800 / 900	2.200 / 1.400
FAVÖK marjı / net kâr marjı	%18 / %9	%22 / %14
Özkaynak kârlılığı	%15	%28
Net borç/FAVÖK	0,67	3,5
Serbest nakit akışı	800	−200
F/K / PD/DD	8,0 / 1,2	5,0 / 1,4
FD/FAVÖK	4,7	6,7
Temettü verimi	%5	%0
Fiili dolaşım oranı	%35	%8

Hesaplar: A'nın piyasa değeri 7.200, özkaynağı 6.000, net borcu 1.200; B'nin piyasa değeri 7.000, özkaynağı 5.000, net borcu 7.700. A'nın FD/FAVÖK oranı (7.200 + 1.200) ÷ 1.800 ≈ 4,7; B'ninki (7.000 + 7.700) ÷ 2.200 ≈ 6,7'dir. İşletme faaliyetlerinden nakit A'da 1.300, B'de 900; yatırım harcamaları sırasıyla 500 ve 1.100'dür.

B, F/K'ya ve kârlılığa bakılınca daha cazip görünür. Ancak borç hesaba katıldığında daha pahalıdır, yatırımlarını faaliyet nakdiyle karşılayamamaktadır ve payların yalnızca %8'i dolaşımdadır; bu da işlem hacmini ve fiyat oynaklığını etkileyebilir. A daha az kârlıdır ama borcu düşük, nakit üretimi pozitif ve dağıtım oranı %40'tır. Tablo hangi şirketin seçileceğini söylemez; hangi riskin kabul edileceği yatırımcının kendi değerlendirmesidir.

Kâr dağıtım politikası, halka açıklık ve yönetim

Sayısal göstergelerin yanında şirketin ortaklarına nasıl davrandığı ve payın nasıl işlem gördüğü de incelenir:

Kâr dağıtım politikası: II-19.1 sayılı Tebliğ'e göre politika; dağıtım yapılıp yapılmayacağını, oranını, ödeme şeklini ve zamanını içerir. Geçmiş uygulama politikayla tutarlı mı, KAP'tan kontrol edilir. Kavramın genel çerçevesi temettü nedir yazısında.
Halka açıklık ve likidite: Fiili dolaşımdaki pay oranı düşük şirketlerde az sayıda emir fiyatı belirgin biçimde hareket ettirebilir. Borsa İstanbul, payları Yıldız, Ana ve Alt Pazar'a ayırırken piyasa değeri, fiili dolaşımdaki payların piyasa değeri, fiili dolaşım oranı, likidite, volatilite ve özsermaye gibi ölçütleri kullanır.
Ortaklık ve yönetim yapısı: Hâkim ortak, imtiyazlı paylar, yönetim kurulunun bileşimi ve ilişkili taraf işlemleri faaliyet raporunda ve dipnotlarda yer alır.
Tedbirler: Paya uygulanan VBTS tedbirleri ve diğer işlem kısıtlamaları KAP'ta duyurulur; olağan dışı oynaklığın işaretidir.

Hisse seçiminde sık yapılan hatalar

Tüyo ve sosyal medya: SPK'nın 31 Temmuz 2023 tarihli duyurusu, sosyal medya grupları ve sohbet odaları üzerinden izinsiz kişilerce hisse pazarlandığını ve yatırımcıların mağdur edildiğini tespit ettiğini belirtir. Kişiye özel yatırım danışmanlığı yalnızca SPK'dan izinli kuruluşlarca verilebilir; uyarı işaretleri izinsiz yatırım faaliyeti yazısında.
Hisse fiyatını ucuzluk sanmak: 5 TL'lik bir pay 500 TL'lik bir paydan ucuz değildir; karşılaştırma piyasa değeri ve oranlarla yapılır.
Geçmiş getiriye bakmak: Son bir yılda çok yükselmiş olmak, şirketin değerinin arttığını tek başına göstermez.
Tek orana dayanmak: Yalnızca düşük F/K ya da yüksek temettü verimiyle seçim yapmak, kârın sürdürülebilirliğini ve borcu gözden kaçırır.
Nominal rakamlara aldanmak: Yüksek enflasyonda kâr artışı reel büyüme olmayabilir.
Yoğunlaşma: Birikimin büyük kısmını tek şirkete ya da tek sektöre bağlamak, şirkete özgü riski büyütür.

Hisseleri akıllı listelerle süzün

Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.

Fiva'yı inceleyin Beta programına katılın

Sık sorulan sorular

Uzun vadeli hisse seçimi nasıl yapılır?

Uzun vadede şirketin kâr üretme gücünün sürekliliği öne çıkar: birkaç yıllık büyüme ve marj serisi, nakit akışı, borç yapısı ve yönetimin sermayeyi nasıl kullandığı incelenir. Değerleme oranları aynı sektördeki şirketlerle ve şirketin kendi geçmişiyle karşılaştırılır.

Hangi hisse alınır nasıl anlaşılır?

Herkes için geçerli tek bir cevap yoktur; uygun seçim yatırımcının vadesine, risk taşıma gücüne ve portföyüne bağlıdır. Kontrol listesi şirketleri karşılaştırmaya yarar; kişiye özel öneri SPK'dan izinli kuruluşların yatırım danışmanlığı kapsamındadır.

Hisse analizi için hangi veriler gerekir?

KAP'taki finansal tablolar, dipnotlar, bağımsız denetim raporu, faaliyet raporu ve özel durum açıklamaları temel kaynaklardır. Fiyat ve piyasa değeri verisiyle birlikte F/K, PD/DD ve FD/FAVÖK gibi oranlar bu belgelerden hesaplanır.

F/K oranı düşük hisse ucuz mudur?

Her zaman değil. Düşük F/K tek seferlik bir kârdan, kârın düşeceği beklentisinden ya da yüksek borçtan kaynaklanabilir. Oran, borcu hesaba katan FD/FAVÖK ve nakit akışıyla birlikte okunur.

Düşük fiyatlı hisse almak daha mı avantajlı?

Hayır. Pay fiyatı tek başına ucuzluk göstermez; şirketin değeri piyasa değeriyle ölçülür. 5 TL'lik bir payın F/K oranı 500 TL'lik bir paydan yüksek olabilir.

Kaynaklar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.