F/K oranı hesaplama: hisse başına kâr ve PD/DD

Hisse fiyatı (TL)Güncel pay fiyatı

Toplam pay sayısı (adet)Ödenmiş sermaye ÷ nominal değer

Son 12 ay net kâr (TL)Ana ortaklık payı; zarar için eksi

Özkaynaklar (TL)İsteğe bağlı; PD/DD için, ana ortaklık payı

F/K oranı—

Hisse başına kâr—

Piyasa değeri—

Kâr verimi (E/P)—

PD/DD oranı—

Araç girilen son 12 ay kârını ve toplam pay sayısını kullanır; hisse başına kâr, ağırlıklı ortalama pay sayısıyla açıklanan tutardan biraz farklı çıkabilir. Kâr veya özkaynak negatifse ilgili oran anlamlı bir değer vermez.

Araç F/K oranını nasıl hesaplar?

F/K (fiyat/kazanç) oranı, hisse fiyatının hisse başına kâra bölünmesiyle bulunur ve şirketin kârının her 1 lirası için ödenen fiyatı gösterir. Aynı sonuç piyasa değerinin net kâra bölünmesiyle de elde edilir. Araç şu formülleri kullanır:

Piyasa değeri = Hisse fiyatı × Toplam pay sayısı

Hisse başına kâr (HBK) = Son 12 ay net kâr ÷ Toplam pay sayısı

F/K = Hisse fiyatı ÷ HBK = Piyasa değeri ÷ Son 12 ay net kâr

Kâr verimi = HBK ÷ Hisse fiyatı × 100

PD/DD = Piyasa değeri ÷ Özkaynaklar

Net kâr negatifse F/K oranı anlamlı bir değer vermez ve araç sonucu "Anlamlı değil" olarak gösterir; kâr verimi bu durumda negatif çıkar. Özkaynak negatifse PD/DD için de aynı kural geçerlidir. Kâr verimi F/K'nın tersidir: F/K'sı 8 olan bir hissenin kâr verimi 1 ÷ 8 = %12,5'tir. Oranın yorumu ve sınırları F/K oranı nedir yazısında anlatılıyor.

Örnek hesaplama

Örnekte özkaynak kârlılığı 3,75 ÷ 12 = %31,25'tir. Aynı dönemin kârı ve özkaynağı kullanıldığında PD/DD = F/K × özkaynak kârlılığı eşitliği geçerlidir: 8 × 0,3125 = 2,5. İlişki PD/DD oranı nedir ve özkaynak kârlılığı yazılarında ele alınıyor.

Son 12 ay net kârı nereden bulunur?

Payları borsada işlem gören şirketlerin finansal raporları Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yayımlanır. F/K için gelir tablosunda dönem kârının ana ortaklığa düşen kısmı kullanılır; kontrol gücü olmayan paylara düşen kâr, bağlı ortaklıklardaki diğer ortaklara aittir. KGK'nın yayımladığı TMS 33 Hisse Başına Kazanç standardı da hisse başına kazancı, ana ortaklığın adi hisse senedi sahiplerine düşen kârın dönemin adi hisse senedi sayısının ağırlıklı ortalamasına bölünmesiyle tanımlar.

Ara dönem gelir tabloları yılbaşından itibaren biriken tutarları gösterdiği için son 12 ay kârı üç rakamla bulunur:

Son 12 ay kârı = Bu yılın kümülatif kârı + Geçen yılın yıllık kârı − Geçen yılın aynı dönem kümülatif kârı

Örneğin varsayımsal bir şirketin 2026/6 kümülatif kârı 2,0 milyar TL, 2025 yıllık kârı 3,5 milyar TL ve 2025/6 kümülatif kârı 1,75 milyar TL ise son 12 ay kârı 2,0 + 3,5 − 1,75 = 3,75 milyar TL'dir. Enflasyon muhasebesi (TMS 29) uygulayan şirketlerde geçmiş dönem rakamlarının aynı ölçüm birimine getirilmesi gerekir; yöntem F/K oranı yazısında anlatılıyor.

Ekim 2026 itibarıyla SPK'nın II-14.1 sayılı Tebliği'ne göre şirketler yıllık finansal raporlarını hesap döneminin bitiminden itibaren 60 gün, konsolide tablo hazırlıyorsa 70 gün içinde; ara dönem raporlarını 30 gün, konsolide tabloda 40 gün içinde açıklar; ara dönem tabloları sınırlı bağımsız denetimden geçiyorsa borsa şirketleri için bu sürelere 10 gün eklenir. Yeni rapor yayımlandığında son 12 ay kârı değişir; fiyat aynı kalsa bile F/K o gün değişebilir. Raporların izlenmesi KAP bildirimleri yazısında anlatılıyor.

F/K ve PD/DD nasıl yorumlanır?

Tek başına doğru kabul edilen bir F/K veya PD/DD değeri yoktur. Oranlar en çok aynı sektördeki şirketleri ve bir şirketin kendi geçmişini karşılaştırırken anlamlıdır. Düşük F/K; kârın düşeceği beklentisini, tek seferlik gelirlerle yükselmiş bir kârı veya sektöre özgü riskleri yansıtıyor olabilir. Yüksek F/K ise çoğu zaman yüksek kâr büyümesi beklentisiyle birlikte görülür. Düşük PD/DD de kendiliğinden ucuzluk göstermez; özkaynağına göre az kâr eden bir şirketin defter değerinin altında işlem görmesi şaşırtıcı değildir.

Oranlar bir alım veya satım sinyali değil, inceleme için başlangıç noktasıdır. Borcu da hesaba katan bir değerleme ölçüsü için FD/FAVÖK yazısına, kârın dağıtılan kısmı için temettü verimi yazısına bakılabilir. Enflasyon muhasebesinin kâra etkisi ve farklı sektörlerin karşılaştırılmasındaki sınırlar F/K oranı yazısında ele alınıyor.

Hangi değerler girilmeli?

• Hisse fiyatı: Güncel pay fiyatı. Kendi alış fiyatı girilirse kâr verimi, maliyete göre hesaplanmış olur.
• Toplam pay sayısı: Şirketin çıkarılmış veya ödenmiş sermayesinden bulunur. Borsa İstanbul Pay Piyasası Prosedürü'ne göre paylarda 1,00 TL nominal değer 1 adede eşittir; bu durumda 500 milyon TL sermaye 500 milyon paydır. Borsa İstanbul'un endeks kurallarında da pay sayısı şirketin çıkarılmış veya ödenmiş sermayesinden bu eşitlikle bulunur ve piyasa değeri, pay sayısının fiyatla çarpılmasıyla hesaplanır.
• Son 12 ay net kâr: Ana ortaklığa ait net dönem kârı, TL olarak tam yazılır; 3,75 milyar TL için 3.750.000.000 girilir. Zarar için başına eksi işareti konur.
• Özkaynaklar: İsteğe bağlıdır. Son bilançodaki ana ortaklığa ait özkaynaklar girilir; kontrol gücü olmayan paylar dahil edilmez.

TMS 33'e göre hisse başına kazanç dönemin ağırlıklı ortalama pay sayısıyla hesaplanır. Dönem içinde pay sayısı değiştiyse araçtaki sonuç, şirketin gelir tablosunda açıkladığı pay başına kazançtan biraz farklı çıkabilir. Bedelsiz sermaye artırımından sonra yeni pay sayısı, hak kullanımı sonrasındaki fiyatla birlikte kullanılmalıdır; eski pay sayısı yeni fiyatla kullanılırsa F/K olduğundan düşük çıkar. Piyasa değeri kavramı piyasa değeri nedir yazısında anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Negatif F/K ne anlama gelir?

Ana ortaklığa düşen son 12 aylık sonucun zarar olduğunu gösterir. Bu durumda F/K karşılaştırma için anlamlı değildir; araç oranı göstermez ve kâr verimini negatif olarak hesaplar.

F/K oranı kaç olmalı?

Tek bir doğru değer yoktur. Oran sektöre, kâr büyümesi beklentisine ve faiz ortamına göre değişir; şirket aynı sektördeki benzerleriyle ve kendi geçmiş değerleriyle karşılaştırılır.

Hesaplanan F/K neden veri platformlarındaki değerden farklı?

Platformlar farklı kâr tanımı, farklı pay sayısı veya farklı bir son 12 ay yöntemi kullanabilir; enflasyon düzeltmesinin nasıl yapıldığı da sonucu değiştirir. Aynı girdilerle hesaplanan oranlar aynı çıkar.

Kâr verimi ile temettü verimi aynı şey mi?

Hayır. Kâr verimi hisse başına kârın fiyata oranıdır; temettü verimi ise yalnızca dağıtılan kâr payını fiyata oranlar. Kârın tamamı dağıtılmadıkça temettü verimi kâr veriminden düşüktür.

Kaynaklar

• KGK: TMS 33 Hisse Başına Kazanç (TFRS 2026 Seti), paragraf 10 ve 19 (yeni sekmede açılır)
• SPK: Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği (II-14.1), madde 10 ve 11 (yeni sekmede açılır)
• Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP): finansal rapor bildirimleri (yeni sekmede açılır)
• Borsa İstanbul: BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti (Ekim 2026, yürürlük 28.10.2026), 2.2 Pay Sayısı ve 2.4 Piyasa Değeri (yeni sekmede açılır)
• Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü, 5.1.1 İşlem Birimi (Lot) (yeni sekmede açılır)

Araç genel bilgilendirme amaçlıdır; sonuçlar girilen değerlere dayanır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Vergi ve komisyon oranları kişiye ve kuruma göre değişebileceğinden kesin tutarlar için ilgili kurum ve mevzuat esas alınmalıdır.