Kısa cevap: Piyasa değeri, şirketin toplam pay sayısının pay fiyatıyla çarpılmasıyla bulunur ve pay sahiplerine ait şirketin borsadaki değerini gösterir. Halka açık piyasa değeri ise yalnızca fiili dolaşımdaki payların değeridir (piyasa değeri × fiili dolaşım oranı); Borsa İstanbul endeks ağırlıklarında ve pazar ölçütlerinde bu değeri kullanır.
Piyasa değeri, bir şirketin borsadaki büyüklüğünü ölçmenin en yaygın yoludur. Hisse fiyatı tek başına şirketin büyük ya da küçük olduğunu göstermez: fiyatı 500 TL olan bir şirket, fiyatı 20 TL olan bir şirketten çok daha küçük olabilir. Belirleyici olan, fiyatın kaç payla çarpıldığıdır.
Borsa İstanbul'un endeks kuralları, pazar ölçütleri ve SPK'nın bazı düzenlemeleri piyasa değerinin iki biçimini kullanır: şirketin tamamının değeri ve yalnızca halka açık kısmın değeri. Aşağıda ikisinin Ekim 2026 itibarıyla geçerli kurallara göre nasıl hesaplandığı anlatılıyor.
Piyasa değeri nasıl hesaplanır?
Formül basittir: Piyasa değeri = Toplam pay sayısı × Pay fiyatı. Borsa İstanbul'un BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti'ne göre pay sayısı, Borsa İstanbul'un sermaye artırımı gibi özsermaye işlemlerine ilişkin KAP duyurularıyla ulaşılan çıkarılmış veya ödenmiş sermayeden hesaplanır; esas sermaye sistemindeki şirketlerin sermaye artırımlarında, tescil ve ilana kadar MKK'da oluşturulan geçici paylar da dahildir. Pay Piyasası Prosedürü'ne göre paylarda “1,00 TL nominal = 1 adet = 1 lot” eşitliği uygulandığından, çıkarılmış sermayesi 750 milyon TL olan bir şirketin 750 milyon payı vardır.
Örnek (varsayımsal): Çıkarılmış sermayesi 750 milyon TL olan bir şirketin payı 42 TL'den işlem görsün. Piyasa değeri 750 milyon × 42 = 31,5 milyar TL'dir. Fiyat 46,20 TL'ye çıkarsa piyasa değeri 34,65 milyar TL'ye yükselir; fiyattaki %10'luk değişim piyasa değerine aynen yansır.
Pay sayısı yalnızca çıkarılmış sermaye değiştiğinde değişir; kayıtlı sermaye tavanı hesaba girmez. Bedelsiz sermaye artırımında pay sayısı artar, ancak fiyat hak kullanım gününde aynı oranda düzeltildiği için piyasa değeri teorik olarak değişmez; ayrıntılar bedelsiz sermaye artırımı yazısında. Bedelli artırımda ise şirkete giren nakit kadar piyasa değeri de teorik olarak artar.
A ve B grubu gibi birden fazla pay grubu varsa piyasa değeri nasıl bulunur?
Bazı şirketlerin sermayesi A, B gibi pay gruplarına ayrılır. Sık görülen yapıda bir grup, örneğin yönetim kuruluna aday gösterme imtiyazı taşıyan A grubu, borsada işlem görmez; diğer grup borsada işlem görür. Pay Piyasası Yönergesi piyasa değerini “şirketin tüm sermayesi üzerinden hesaplanan toplam piyasa değeri” olarak tanımlar; endeks kural setinde de pay sayısı sermayenin tamamından bulunur. Bu yüzden işlem görmeyen grup da hesaba katılır ve işlem gören payın fiyatıyla değerlenir.
Örnek (varsayımsal): Sermayesi 500 milyon TL olan bir şirketin 100 milyon adet A grubu payı borsada işlem görmüyor, 400 milyon adet B grubu payı 20 TL'den işlem görüyor. Tüm sermaye üzerinden piyasa değeri 500 milyon × 20 = 10 milyar TL'dir. Yalnızca B grubu sayılsaydı sonuç 8 milyar TL çıkardı.
F/K ve PD/DD gibi oranlarda net kâr ve özkaynak tüm sermayeye ait olduğu için piyasa değerinin de tüm sermaye üzerinden hesaplanması tutarlılık sağlar. İmtiyazlı payların gerçek değeri, taşıdıkları haklar nedeniyle işlem gören payın fiyatından farklı olabilir; piyasa değeri bu farkı yansıtmaz. Birden fazla grubu ayrı sıralarda işlem gören şirketlerde her grubun kendi fiyatıyla değerlenip toplanması mantıklı yaklaşımdır; veri sağlayıcılar farklı yöntem kullanabildiği için hangi pay sayısının esas alındığına bakılır. Endeks kurallarında bu şirketlerin yalnızca sıralamada en üstte yer alan pay grubu endekse dahil edilir.
Halka açık piyasa değeri nedir, nasıl hesaplanır?
Halka açık piyasa değeri, resmi adıyla fiili dolaşımdaki payların piyasa değeri (FDPD), piyasa değerinin fiili dolaşımdaki pay oranıyla (FDO) çarpılmasıyla bulunur. FDO, MKK'nın SPK kriterlerine göre hesapladığı ve %10 ve üzeri ortakları, yöneticileri, şirketin geri aldığı payları ve kısıtlı payları dışarıda bırakan orandır; 11 Eylül 2026'dan itibaren günlük yayımlanır. Kriterler halka açıklık oranı yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.
Kurallarda anlık değer yerine çoğu zaman ortalama kullanılır. Pay Piyasası Yönergesi'nde FDPD, dönem sonundaki fiili dolaşımdaki pay adedinin bir yıllık düzeltilmiş kapanış fiyatları ortalamasıyla çarpılmasıyla hesaplanır. Endeks kural setindeki ortalama halka açık piyasa değeri de değerleme günündeki pay sayısının son 12 ayın düzeltilmiş kapanış fiyatları ortalaması ve FDPO ile çarpımıdır. Düzeltilmiş fiyat, bedelsiz, bedelli ve temettü gibi işlemlerden önceki fiyatların karşılaştırılabilir hâle getirilmiş biçimidir. Ortalama kullanımı, kısa süreli fiyat sıçramalarının pazar ve endeks kararlarını belirlemesini önler.
Örnek (varsayımsal): Yukarıdaki 31,5 milyar TL piyasa değerli şirketin FDO'su %28 olsun. Anlık halka açık piyasa değeri 31,5 × 0,28 = 8,82 milyar TL'dir. Son 12 ayın düzeltilmiş kapanış ortalaması 35 TL ise ortalama piyasa değeri 750 milyon × 35 = 26,25 milyar TL, ortalama halka açık piyasa değeri 26,25 × 0,28 = 7,35 milyar TL olur.
Piyasa değeri ile firma değeri arasındaki fark
Piyasa değeri yalnızca payların, yani özkaynak sahiplerine düşen kısmın değerini ölçer. Bir şirketi bütünüyle satın almak isteyen biri ise borçları da üstlenir ve kasadaki nakdi de devralır. Firma değeri bu farkı hesaba katar: kabaca piyasa değeri + finansal borçlar − nakit ve nakit benzerleri; konsolide tablolarda kontrol gücü olmayan paylar da eklenir. Bileşenler FD/FAVÖK yazısında anlatılıyor.
| Kalem (milyar TL, varsayımsal) | Şirket X | Şirket Y |
|---|---|---|
| Piyasa değeri | 20 | 20 |
| Finansal borçlar | 2 | 14 |
| Nakit ve nakit benzerleri | 6 | 1 |
| Firma değeri | 16 | 33 |
Piyasa değerleri eşit olan iki şirketten borcu yüksek olanın firma değeri, diğerinin iki katından fazladır. Borç yapıları farklı şirketler karşılaştırılırken bu nedenle piyasa değerine dayanan F/K'nın yanında firma değerine dayanan çarpanlara da bakılır. Net nakit pozisyonundaki X'in firma değeri ise piyasa değerinden düşüktür.
Piyasa değeri endeks ağırlığını nasıl belirler?
BIST 100 dahil piyasa değeri ağırlıklı pay endekslerinde bir payın ağırlığı, halka açık piyasa değerinin endeksteki tüm payların halka açık piyasa değerleri toplamına oranıdır; ağırlık sınırlamalı versiyonlarda bu değer ayrıca 1'den küçük bir katsayıyla çarpılabilir. Endekse seçimde de ortalama halka açık piyasa değeri, işlem hacmiyle birlikte sıralama ölçütüdür.
Örnek (varsayımsal): Üç paylık bir endeks düşünülsün.
| Pay | Piyasa değeri | FDO | Halka açık PD | Ağırlık |
|---|---|---|---|---|
| K | 60 milyar TL | %15 | 9 milyar TL | %30 |
| L | 30 milyar TL | %50 | 15 milyar TL | %50 |
| M | 10 milyar TL | %60 | 6 milyar TL | %20 |
Piyasa değerine göre sıralama K, L, M iken halka açık piyasa değerine göre L, K, M'dir. Piyasa değeri en büyük şirket, halka açık kısmı dar olduğu için endekste en büyük ağırlığa sahip değildir.
Endeks formülü ve seçim kuralları BIST 100 endeksi yazısında anlatılıyor.
Küçük ve büyük ölçekli hisse ne demek?
“Küçük ölçekli” ve “büyük ölçekli” ifadeleri piyasada göreli büyüklüğü anlatmak için kullanılır. Resmi kurallarda ölçek daha çok aşağıdaki eşikler ve endeks katmanları üzerinden ortaya çıkar:
| Kural | Ölçüt | Ekim 2026 itibarıyla eşik |
|---|---|---|
| Yıldız Pazar'da işlem görme (Pay Piyasası Yönergesi md. 37) | Piyasa değeri / halka açık piyasa değeri | 6 milyar TL / 1 milyar TL'den büyük |
| Ana Pazar'da işlem görme (aynı madde) | Piyasa değeri / halka açık piyasa değeri | 1 milyar TL / 400 milyon TL'den büyük |
| İlk kotasyon (Kotasyon Yönergesi md. 8) | Halka arz edilen payların piyasa değeri | Asgari 4 milyar TL (Yıldız), 1 milyar TL (Ana), 400 milyon TL (Alt) |
| BIST 30, BIST 50, BIST 100 seçimi | Ortalama halka açık piyasa değeri ve işlem hacmi sıralaması | Sabit TL eşiği yok |
Endeks katmanları pratik bir ölçek ayrımı sunar: BIST 30 nihai sıralamanın en üst kısmından seçilen 30 payı, BIST 100-30 bunları izleyen 70 payı, BIST Tüm-100 ise BIST 100 dışında kalan Yıldız, Ana ve Alt Pazar paylarını kapsar. SPK da Kurumsal Yönetim Tebliği'ni (II-17.1) uygularken borsa şirketlerini sistemik önemlerine göre piyasa değerleri ve fiili dolaşımdaki paylarının piyasa değerleri esas alınarak gruplara ayırır; 2026 grupları 23 Ocak 2026 tarihli ve 4/109 sayılı kararla ilan edilmiştir. Pazarların diğer ölçütleri Borsa İstanbul pazarları yazısında ele alınıyor.
TL cinsinden eşikler zaman zaman güncellenir. Yüksek enflasyon döneminde aynı TL tutarı her yıl reel olarak daha küçük bir şirkete karşılık geldiği için göreli karşılaştırmalarda sabit eşikten çok sıralama daha anlamlıdır.
Piyasa değeri neyi göstermez?
- Şirketin içsel değerini: Piyasa değeri, son işlem fiyatının pay sayısıyla çarpımıdır; piyasanın o anki fiyatlamasını gösterir, şirketin ne kadar etmesi gerektiğine dair bir hüküm değildir.
- Tüm payların bu fiyattan satılabileceğini: Fiyat, halka açık kısımda gerçekleşen işlemlerle oluşur. Ana ortağın elindeki büyük bir paket aynı fiyattan satılamayabilir; halka açık kısmı dar şirketlerde bu fark daha belirgin olabilir.
- Ucuzluk veya pahalılığı: Büyük piyasa değeri yüksek değerleme, küçük piyasa değeri düşük değerleme anlamına gelmez; karşılaştırma kâr, özkaynak ve borçla birlikte yapılır.
- Şirketin kasasındaki parayı: Piyasa değeri yükseldiğinde şirkete nakit girmez; değişim pay sahiplerinin varlığına yansır.
Hisseleri akıllı listelerle süzün
Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Bir şirketin piyasa değeri nereden öğrenilir?
Çıkarılmış sermaye KAP'taki şirket bilgilerinden ve finansal raporlardan, fiyat ise Borsa İstanbul verisinden alınarak hesaplanabilir. Aracı kurum ve veri sağlayıcı ekranları da piyasa değerini gösterir; pay gruplarının nasıl dahil edildiği kaynağa göre değişebilir.
Piyasa değeri ile işlem hacmi aynı şey mi?
Hayır. Piyasa değeri şirketin tüm paylarının belirli bir andaki değeridir; işlem hacmi ise belirli bir sürede alınıp satılan payların tutarıdır. Piyasa değeri büyük bir şirketin işlem hacmi düşük olabilir.
Bedelsiz sermaye artırımı piyasa değerini artırır mı?
Teorik olarak hayır. Pay sayısı artar ama hak kullanım gününde fiyat aynı oranda düzeltilir; şirkete yeni kaynak girmediği için piyasa değeri değişmez.
Halka açık piyasa değeri neden önemlidir?
BIST pay endekslerinde ağırlık ve seçim halka açık piyasa değerine dayanır; pazar değerlendirmelerinde de Yıldız ve Ana Pazar için piyasa değerinin yanında ayrı bir halka açık piyasa değeri eşiği aranır. Ayrıca yatırımcıların fiilen alıp satabildiği payların toplam büyüklüğünü gösterir.
Piyasa değeri en büyük şirket BIST 100'de en yüksek ağırlığa mı sahiptir?
Her zaman değil. Endeks ağırlığı piyasa değerinin fiili dolaşım oranıyla çarpımına göre belirlendiği için, halka açık kısmı dar olan büyük bir şirketin ağırlığı, piyasa değeri daha küçük ama halka açıklığı yüksek bir şirketin gerisinde kalabilir.
Piyasa değeri defter değerinin altında olabilir mi?
Olabilir; bu durumda PD/DD oranı 1'in altındadır. Bunun olası nedenleri arasında düşük kârlılık, varlıkların değerine dair şüpheler ve sektörel riskler sayılabilir; oran tek başına ucuzluk göstergesi değildir.
Kaynaklar
- Borsa İstanbul: BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti (Ekim 2026, yürürlük 28.10.2026), 2.2 Pay Sayısı, 2.4 Piyasa Değeri, 2.10 Ortalama FDP PD (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Yönergesi (revizyon 18, 21.09.2026), madde 37 (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü (revizyon 54, 21.09.2026), 5.1.1 İşlem Birimi (Lot) (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Kotasyon Yönergesi (revizyon 13, 21.09.2026), madde 8 (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2026/57 (8 Eylül 2026): i-SPK.81.1 fiili dolaşımdaki paylara ilişkin ilke kararı (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2026/4 (23 Ocak 2026): 2026 yılı için borsa şirketlerinin Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca grupları (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.