Kısa cevap: Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda bireysel yatırımcının kullandığı temel emir tipleri limit fiyatlı emir, piyasa emri ve piyasadan limite emirdir; emrin süresi günlük ya da kalanı iptal et (KİE) olarak belirlenir. Ekim 2026 itibarıyla borsada tarihli emir ve zarar durdur (stop) emri yoktur; aracı kurum ekranlarındaki şartlı emirler kurumun kendi sisteminde izlenir ve koşul gerçekleşince borsaya iletilir.
Emir, yatırımcının aracı kurum üzerinden Borsa İstanbul'un BISTECH alım satım sistemine ilettiği alım veya satım talimatıdır. Emrin tipi hangi fiyattan ve nasıl eşleşeceğini, geçerlilik süresi ise eşleşmeyen kısmın emir defterinde bekleyip beklemeyeceğini belirler. Kurallar Borsa İstanbul Pay Piyasası Yönergesi ile Pay Piyasası Prosedürü'nde yer alır. Bu yazıdaki bilgiler, ikisi de 21 Eylül 2026 tarihli olan Yönerge Revizyon 18 ve Prosedür Revizyon 54'e göre verilmiştir.
Aracı kurum uygulamalarında görülen emir seçeneklerinin bir kısmı borsanın değil kurumun kendi hizmetidir. Bu ayrım, emrin ne zaman ve hangi fiyattan gerçekleşebileceğini doğru değerlendirmek için gereklidir.
Borsa İstanbul'da hangi emir tipleri var?
Pay Piyasası Yönergesi'nin 6. maddesi Sisteme iletilebilecek emirleri normal emirler, küsurat emirler, özel emirler, kotasyon emirleri ve açığa satış emirleri olarak sayar. Normal emirler bir lot ve katlarından oluşur; paylarda 1 lot, 1 TL nominal değerli 1 adet paydır. Bireysel yatırımcının günlük işlemde karşılaştığı tipler şunlardır:
| Emir tipi | Fiyat girilir mi? | Nasıl eşleşir? | Eşleşmeyen kısım |
|---|---|---|---|
| Limit fiyatlı emir | Evet | Belirtilen fiyattan veya daha iyisinden | Emir defterinde bekler (KİE değilse) |
| Piyasa emri | Hayır | Karşı taraftaki en iyi fiyattan başlayarak birden fazla kademeden | İptal edilir |
| Piyasadan limite emir | Hayır | Yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesinden | Son işlem fiyatından limit emre dönüşür (KİE değilse) |
| Kısmi görünme koşullu emir | Evet | Limit emir gibi; defterde yalnızca bir kısmı görünür | Gizli kısım parça parça açığa çıkar |
Dengeleyici emirler yalnızca tek fiyat yöntemiyle çalışan bölümlerde (açılış, kapanış ve tek fiyat seansları) girilir; fiyat belirlemede hesaba katılmaz, belirlenen eşleşme fiyatında karşılanmadan kalan emirlerle işlem görür ve eşleşmeyen kısmı iptal edilir. Kısmi görünme koşullu emirde görünen miktarın toplam miktara oranı en az %20 olabilir; görünen kısım tükendikçe açığa çıkan yeni parça, yeni girilmiş bir emir gibi sıraya girer.
Bunların yanında yalnızca BIST 30 paylarında kullanılan orta nokta (mid-point) ve ağırlıklı ortalama fiyat (AOF) emirleri, yalnızca piyasa yapıcıların girebildiği kotasyon emirleri ve açığa satış emirleri bulunur. Orta nokta emirleri ayrı ve kapalı bir defterde, en iyi alış ile en iyi satış fiyatının ortalamasından eşleşir; tutarı 100.000 TL ile 30 milyon TL arasında olmalıdır. Açığa satışın Ekim 2026 itibarıyla hangi paylarda yapılabildiği açığa satış yazısında anlatılıyor.
Limit emir nedir, nasıl çalışır?
Limit fiyatlı emir, fiyat ve miktarın birlikte belirtildiği emirdir. Alış emri belirtilen fiyattan veya daha düşüğünden, satış emri belirtilen fiyattan veya daha yükseğinden gerçekleşir. Karşı tarafta uygun emir yoksa ya da emrin yalnızca bir kısmı karşılanırsa, kalan miktar geçerlilik süresi sonuna kadar emir defterinde pasif olarak bekler.
Defterdeki emirler Yönerge'nin 9. maddesindeki iki kurala göre sıralanır. Önce fiyat önceliği gelir: daha yüksek fiyatlı alış ve daha düşük fiyatlı satış emirleri önce karşılanır. Fiyatlar eşitse zaman önceliği uygulanır: Sisteme daha önce kaydedilen emir önce karşılanır. Kademelerin nasıl okunduğu emir defteri yazısının konusudur.
Limit emrin fiyatı iki kurala uymak zorundadır. Birincisi fiyat adımıdır: 20 TL'nin altındaki fiyatlarda 0,01 TL, 20,00–49,99 TL arasında 0,02 TL, 50,00–99,99 TL arasında 0,05 TL gibi kademeli adımlara uymayan fiyat kabul edilmez. İkincisi günlük fiyat limitleridir: emir yalnızca taban ile tavan arasında girilebilir. Her iki kuralın ayrıntısı tavan ve taban yazısında yer alıyor.
Borsa ayrıca tek seferde girilebilecek emrin TL değerine üst sınır koyar. Paylar işlem hacmi ve piyasa değerine göre altı gruba ayrılır; Ekim 2026 itibarıyla sınır gruba göre 0,5 milyon TL ile 10 milyon TL arasındadır ve pay bazındaki sınırlar Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir.
Piyasa emri ile piyasadan limite emir farkı
Her iki emir de fiyat yazılmadan, yalnızca miktar belirtilerek verilir; fark, eşleşmeyen kısmın akıbetindedir.
- Piyasa emri karşı taraftaki en iyi fiyattan başlayarak, emir tamamen karşılanana kadar sıradaki fiyat kademelerinden de işlem görür. Prosedür'e göre yalnızca KİE olarak girilebildiğinden karşılanamayan kısmı iptal edilir; karşı tarafta hiç emir yoksa emrin tamamı iptal olur.
- Piyasadan limite emir yalnızca karşı taraftaki en iyi fiyat kademesinde bekleyen emirlerle eşleşir. Karşılanmayan kısım, gerçekleştiği son işlem fiyatını alarak limit fiyatlı emre dönüşür ve defterde bekler. KİE olarak girilirse kalan kısım beklemez; sürekli işlemde girildiği anda hiç işleme dönüşmezse emir iptal edilir.
Örnek (varsayımsal): Sürekli işlem sırasında bir payın satış tarafında 25,40 TL'de 300 lot, 25,42 TL'de 500 lot ve 25,44 TL'de 1.000 lot bekliyor. Bu payda 600 lotluk alış emri farklı tiplerde girilirse sonuç şöyle olur:
| Emir | Gerçekleşen | Kalan 300 lotun durumu |
|---|---|---|
| Piyasa emri | 300 lot 25,40 TL + 300 lot 25,42 TL | Kalmaz |
| Piyasadan limite emir | 300 lot 25,40 TL | 25,40 TL'den limit alış emri olarak bekler |
| Limit emir, 25,42 TL, günlük | 300 lot 25,40 TL + 300 lot 25,42 TL | Kalmaz |
| Limit emir, 25,40 TL, KİE | 300 lot 25,40 TL | İptal edilir |
Piyasa emrinin ortalama gerçekleşme fiyatı (300 × 25,40 + 300 × 25,42) ÷ 600 = 25,41 TL'dir. Satış tarafı daha sığ olsaydı emir daha yüksek fiyat kademelerinden de işlem görebilirdi; beklenen fiyat ile gerçekleşen ortalama fiyat arasındaki farka kayma denir ve slippage yazısında hesaplanıyor.
Piyasa ve piyasadan limite emirlerin kullanımına bazı sınırlar vardır:
- Açılış seansında bu iki emir tipiyle yalnızca Yıldız Pazar ve Ana Pazar'daki paylara emir girilebilir.
- Fiyatı serbest bırakılan (serbest marjlı) ve baz fiyatı ilk işlemle oluşacak sıralarda, baz fiyatın oluştuğu seansın sonuna kadar bu emirler girilemez.
- Maksimum emir değeri kontrolü bu emirlerde son işlem fiyatı, o yoksa önceki kapanış fiyatı üzerinden yapılır.
- Açılış, kapanış ve tek fiyat bölümlerinde girilen piyasa emirleri eşleştirmeye kadar bekler ve eşleşme fiyatından işlem görür; karşılanmayan kısım sürekli işleme aktarılmaz, iptal edilir.
- Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi'nin (VBTS) emir paketi tedbiri uygulanan paylarda piyasa ve piyasadan limite emir girişi kısıtlanır; tedbirler VBTS yazısında anlatılıyor.
Emir süreleri: günlük, KİE, İKG ve tarihli emir
Yönerge'nin 7. maddesine göre aksi belirtilmedikçe her emir ilgili seans süresince geçerlidir. Prosedür dört geçerlilik türü tanımlar; Ekim 2026 itibarıyla Pay Piyasası'ndaki durumları şöyledir:
| Geçerlilik | Anlamı | Ekim 2026 durumu |
|---|---|---|
| Günlük | Gün boyunca geçerlidir; gerçekleşmeyen kısım gün sonunda iptal edilir | Varsayılan süre |
| Kalanı iptal et (KİE) | Girildiği anda karşılanmayan kısım otomatik iptal edilir | Kullanılıyor; piyasa emri yalnızca KİE olabilir |
| İptale kadar geçerli (İKG) | Halka arz süresinin sonuna kadar geçerlidir | Yalnızca borsada talep toplamayla yapılan halka arzlarda (.HE sıraları) |
| Tarihli | Belirtilen son tarihe kadar geçerlidir | Pay Piyasası'nda kullanılmıyor |
İKG emirlerin kullanıldığı talep toplama süreci halka arz yazısında anlatılıyor. Borsa tarafında tarihli emir kullanılmadığından, aracı kurum ekranında birden fazla gün geçerli bir emir seçeneği sunuluyorsa bu kurumun kendi hizmetidir; emrin her gün nasıl yeniden iletildiği ve hangi durumlarda iptal edildiği kurumdan teyit edilmelidir.
Gerçekleşmezse iptal et (GİE, fill or kill) ise emrin tamamı karşılanamıyorsa hiç işlem görmemesini sağlayan bir koşuldur. Yönerge bu yapıyı miktar koşullu emir olarak tanımlar; Prosedür'ün emir tipleri bölümü GİE'yi bu türün örnekleri arasında sayar ve devreye alınma zamanının ayrıca duyurulacağını belirtir. Borsa İstanbul'un Pay Piyasası İşleyişi sayfasındaki geçerlilik süreleri arasında da GİE yer almaz. Bir uygulamada GİE seçeneği görülürse nasıl işlendiği aracı kurumdan öğrenilmelidir.
Seansın bölümlerine göre hangi emirler girilebilir?
Pay Piyasası'nda işlem günü açılış seansı, sürekli işlem, kapanış seansı ve kapanış fiyatından işlemler bölümlerinden oluşur. Saatler Borsa İstanbul seans saatleri yazısında yer alıyor; emir kuralları ise şöyledir:
- Açılış, kapanış ve tek fiyat bölümlerinde emir toplama: Limit, piyasa, piyasadan limite, KİE ve dengeleyici emir girilebilir; emirler toplanır ama eşleşmez. Emir toplama, belirtilen bitiş saatinden sonraki 30 saniye içinde rastgele bir anda kesilir. Bu aşamada derinlik gösterilmez, yalnızca teorik eşleşme fiyatı ve miktarı yayımlanır. Bazı işlem sıralarında açılış emir toplamasının son 5 dakikasında emir iptali, miktar azaltımı ve fiyat kötüleştirmesi yapılamaz.
- Sürekli işlem: Limit, piyasa, piyasadan limite ve KİE emirleri girildiği anda fiyat ve zaman önceliğine göre karşı taraftaki emirlerle eşleşir.
- Kapanış seansı: Emir fiyatı, son işlem fiyatının ±%3'ü içinde olmalıdır ve günün tavanı ile tabanını aşamaz. Kapanışa aktarılan emirler arasında bu bandın üstünde bir alış ya da altında bir satış emri varsa ±%3 bandı uygulanmaz, günlük fiyat limitleri geçerli olur.
- Kapanış fiyatından işlemler: Yalnızca o gün işlem görmüş paylarda ve yalnızca kapanış fiyatından limit emir (KİE ve açığa satış dahil) girilebilir. Bu bölümde girilen emrin fiyatı değiştirilemez; miktarı artırılıp azaltılabilir veya emir iptal edilebilir.
Tek fiyat yönteminde bir süreçte karşılanmayan ve geçerliliği süren limit emirler sonraki tek fiyat sürecine aktarılır. Gün boyunca gerçekleşmeyen emirler ise ertesi güne aktarılmaz, gün sonunda iptal edilir.
Emir değiştirme, iptal ve öncelik kaybı
Prosedür'e göre bir emrin işlem görmeyen kısmı istenildiği an iptal edilebilir; fiyat belirleme (eşleştirme) aşamasındaki ve bazı sıralarda açılış emir toplamasının son 5 dakikasına ilişkin sınırlar bunun istisnasıdır. Emir üzerinde değişiklik de yapılabilir, ancak bazı değişiklikler emrin sıradaki yerini kaybettirir:
| Değişiklik | Zaman önceliği |
|---|---|
| Miktarı azaltmak | Korunur |
| Miktarı artırmak | Kaybolur; emir yeni girilmiş sayılır |
| Fiyatı iyileştirmek (alışta yükseltmek, satışta düşürmek) | Kaybolur; emir yeni fiyat kademesinde en sona gider |
| Fiyatı kötüleştirmek (alışta düşürmek, satışta yükseltmek) | Kaybolur |
| Geçerlilik süresini kısaltmak | Korunur |
| Geçerlilik süresini uzatmak | Kaybolur |
Borsa, emir iptali, miktar azaltımı ve fiyat kötüleştirmesi için üye aracı kurumlardan ücret alır. Sürekli işlemde cari fiyat kademesindeki emirlerde ücret, emrin girilmesinden veya son değişiklikten sonra geçen süreye göre üç kademede belirlenir; diğer fiyat kademelerinde ve tek fiyat bölümlerinde farklı oranlar uygulanır. Bu ücretin yatırımcıya yansıtılıp yansıtılmadığı aracı kurumun tarifesine bağlıdır.
Stop ve şartlı emirler borsada var mı?
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nın emir tipleri arasında zarar durdur (stop loss) ya da kâr al emri yoktur. Yönerge, bir fiyat seviyesine ulaşılınca aktif hâle gelen fiyat koşullu emirleri tanımlasa da Prosedür bu emirlerin devreye alınma zamanının ayrıca duyurulacağını belirtir; Borsa İstanbul'un Pay Piyasası İşleyişi sayfasındaki emir tipleri listesinde de böyle bir emir bulunmaz.
Aracı kurum uygulamalarında görülen şartlı emir ve zincir emir gibi seçenekler bu nedenle kurumun kendi yazılımında tutulur: koşul gerçekleştiğinde kurum borsaya standart bir limit ya da piyasa emri iletir. Bunun pratik sonuçları şunlardır:
- Şartlı emir, koşul sağlanana kadar borsanın emir defterinde görünmez ve öncelik sırası almaz.
- Koşulun hangi fiyata (son işlem, en iyi alış ya da en iyi satış) bakılarak izlendiği ve tek fiyat bölümlerinde nasıl davrandığı kurumdan kuruma değişebilir; kurumun şartlı emir koşulları okunmalıdır.
- Koşul gerçekleşince iletilen emir piyasa emriyse işlem koşuldaki seviyeden uzakta gerçekleşebilir. Özellikle açılış fiyatı önceki kapanıştan belirgin biçimde farklı oluştuğunda koşul fiyatının garantisi yoktur.
Stop-market ile stop-limit farkı ve pozisyon başına risk hesabı stop loss yazısında ele alınıyor.
Hisseleri akıllı listelerle süzün
Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Piyasa emri hangi fiyattan gerçekleşir?
Sürekli işlemde karşı taraftaki en iyi fiyattan başlayarak, emir tamamlanana kadar sıradaki fiyat kademelerinden gerçekleşir; bu yüzden ortalama fiyat son fiyattan farklı olabilir ve karşılanamayan kısım iptal edilir. Açılış ve kapanış seanslarında ise tüm işlemler belirlenen tek eşleşme fiyatından yapılır.
KİE emir ne demek?
Kalanı iptal et (KİE), emrin girildiği anda karşılanabilen kısmının işlem gördüğü, karşılanamayan kısmının ise defterde beklemeden otomatik iptal edildiği geçerlilik türüdür. Limit ve piyasadan limite emirler isteğe bağlı olarak KİE girilebilir; piyasa ve dengeleyici emirler yalnızca KİE olabilir.
Borsada verilen emir ertesi güne kalır mı?
Hayır. Ekim 2026 itibarıyla Pay Piyasası'nda tarihli emir kullanılmaz; günlük emirlerin gerçekleşmeyen kısmı gün sonunda iptal edilir. Birden fazla gün geçerli görünen seçenekler aracı kurumun kendi hizmetidir.
Stop loss emri Borsa İstanbul'a iletilir mi?
Koşul gerçekleşene kadar iletilmez. Borsada zarar durdur emri tipi yoktur; aracı kurum koşulu kendi sisteminde izler ve fiyat koşula ulaştığında borsaya standart bir limit veya piyasa emri gönderir.
Açılış seansında piyasa emri verilebilir mi?
Yalnızca Yıldız Pazar ve Ana Pazar'daki paylarda verilebilir. Bu emirler emir toplama süresince bekler ve açılış fiyatından işlem görür; karşılanmayan piyasa emri sürekli işleme aktarılmaz, iptal edilir.
Emrin fiyatını değiştirmek sıradaki yeri etkiler mi?
Evet. Fiyat iyileştirilse de kötüleştirilse de emir yeni girilmiş sayılır ve zaman önceliğini kaybeder. Önceliği yalnızca miktar azaltımı ve geçerlilik süresinin kısaltılması korur.
Kaynaklar
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü, Revizyon 54 (21/09/2026), 5.4 emir tipleri, 5.5 ve 5.6 emir değişikliği ve geçerlilik süreleri, Ek-18 emir tipi örnekleri (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Yönergesi, Revizyon 18 (21/09/2026), madde 6, 7 ve 9 (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası İşleyişi, emir tipleri, geçerlilik süreleri ve kapanış seansı (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Pazarlar, ikinci bir duyuruya kadar geçerli uygulamalar ve açığa satış (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Volatilite Bazlı Tedbir Sistemindeki Yenilikler Hakkında KAP Duyurusu (10/11/2021), emir paketi tedbiri (yeni sekmede açılır)
- Gedik Yatırım: Zincir emir nedir, nasıl verilir (02/01/2025), aracı kurum yazılımındaki koşullu emirler (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.