Kısa cevap: Yasal (kanuni) faiz, Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde oran sözleşmede kararlaştırılmamışsa 3095 sayılı Kanun'a göre uygulanan faizdir. 31 Temmuz 2026'dan itibaren TCMB reeskont oranının %80'i olarak belirlenir ve Ekim 2026 itibarıyla yıllık %31'dir (%38,75 × 0,80); 1 Haziran 2024-30 Temmuz 2026 arasında %24'tü. Ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin 2026'da yıllık %39,75 olan avans faiz oranı üzerinden istenebilir.
Borç zamanında ödenmediğinde ya da bir tazminatın faiziyle ödenmesi gerektiğinde, taraflar oran belirlememişse hangi faizin uygulanacağını kanun söyler. Bu alanda son bir yılda iki önemli gelişme oldu: Anayasa Mahkemesi eski düzenlemeyi sözleşmeden kaynaklanmayan borçlar yönünden iptal etti (Resmî Gazete, 1 Aralık 2025) ve 7589 sayılı Kanun kanuni faizi 31 Temmuz 2026'dan itibaren TCMB'nin reeskont oranına bağladı.
Aşağıda yasal faiz, temerrüt faizi, ticari temerrüt faizi ve avans faizi kavramları, Ekim 2026 itibarıyla geçerli oranlar ve icra takibinde faiz hesabı resmi kaynaklara dayanarak anlatılıyor. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; somut bir uyuşmazlıkta hesap mahkeme, icra dairesi ya da bir avukatla kontrol edilmelidir. Örnekler varsayımsaldır.
Yasal faiz nedir?
Yasal faiz (kanuni faiz), faiz borcunun doğduğu ama oranının sözleşmede belirlenmediği hallerde uygulanan, oranı kanunla belirlenen faiz demektir. Dayanağı 4 Aralık 1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesidir: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) göre faiz ödenmesi gereken hallerde miktar sözleşmeyle tespit edilmemişse ödeme yıllık kanuni faiz oranı üzerinden yapılır.
TBK'nın 88. maddesi de aynı kuralı genel hüküm olarak koyar: faiz oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata göre belirlenir. Kanuni faiz; geç ödenen para borçlarının temerrüt faizinde, tazminat alacaklarında ve kanunun faiz öngördüğü diğer hallerde kullanılır.
3095 sayılı Kanun'un diğer temel kuralları şunlardır:
- Mürekkep faiz yasağı (md. 3): Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken faize faiz yürütülmez; TTK hükümleri saklıdır.
- Diğer kanunlar (md. 4): Başka kanunların daha yüksek temerrüt faizi öngören hükümleri saklıdır.
- Yabancı para borcu (md. 4/a): Sözleşmede daha yüksek oran yoksa, devlet bankalarının o yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduata ödediği en yüksek faiz uygulanır.
Yasal faiz oranı 2026: %24'ten %31'e, yıllara göre oranlar
Yasal faiz oranı 2026'da yöntem değiştirdi. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle 3095 sayılı Kanun'un 1. maddesi yeniden yazıldı ve hüküm yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni kurala göre kanuni faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80'idir. Reeskont oranı 30 Haziran günü, önceki 31 Aralık'taki orandan beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran'daki oranın %80'i geçerli olur.
| Dönem | Yıllık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 Mayıs 2005 - 31 Aralık 2005 | %12 | 5335 sayılı Kanun md. 14 (RG 27.4.2005, 25798), kanundaki oran |
| 1 Ocak 2006 - 31 Mayıs 2024 | %9 | Bakanlar Kurulu Kararı 2005/9831 (RG 30.12.2005) |
| 1 Haziran 2024 - 30 Temmuz 2026 | %24 | Cumhurbaşkanı Kararı 8485 (RG 21.5.2024, 32552) |
| 31 Temmuz 2026'dan itibaren | %31 | 7589 sayılı Kanun; 31.12.2025 reeskont oranı %38,75 × 0,80 |
TCMB'nin reeskont ve avans faiz oranları tablosuna göre reeskont oranı 20 Aralık 2025'ten bu yana %38,75'tir; 30 Haziran 2026'da da değişmediği için yılın ikinci yarısında ara güncelleme gerekmemiştir. Reeskont oranı, politika faizinden ayrı bir orandır; politika faizinin işleyişi PPK faiz kararı yazısında anlatılıyor. TCMB 22 Ekim 2026'da politika faizini %37'den %36'ya indirdi; 23 Ekim 2026 itibarıyla reeskont ve avans faiz oranları tablosunda 20 Aralık 2025'ten sonra bir değişiklik yer almıyor. Yıl içinde yapılacak bir reeskont değişikliği 2026 oranını etkilemez; 2027'deki oran, 31 Aralık 2026'daki reeskont oranına göre belirlenecektir.
Anayasa Mahkemesi kararı
Eski 1. madde, oranı yıllık %12 olarak belirliyor ve Cumhurbaşkanına bu oranı aylık olarak belirleme, yüzde onuna kadar indirme veya bir katına kadar artırma yetkisi veriyordu; %24 bu yetkiyle belirlenmişti. Anayasa Mahkemesi 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla (E.2024/24, K.2025/164; RG 1.12.2025, 33094) bu maddeyi sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden iptal etti ve iptalin yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Madde, iptal yürürlüğe girmeden önce 7589 sayılı Kanun'la değiştirildi.
Reeskont ve avans faiz oranı nedir? (TCMB, Ekim 2026)
Reeskont, TCMB'nin bankaların vadesine en fazla üç ay kalmış ticari senetlerini iskontoya kabul ederek geçici likidite sağladığı işlemdir ve bu işlemde uygulanan orana reeskont faiz oranı denir. Avans faiz oranı ise TCMB'nin bu senetler, devlet tahvilleri ve borsada işlem gören tahviller karşılığında verdiği avanslara uyguladığı orandır. TCMB'ye göre işlemler Merkez Bankası Kanunu'nun 45. maddesine dayanır ve reeskont oranı mevcut para politikası çerçevesinde politika aracı olarak önemini yitirmiştir; oranlar bugün daha çok, 3095 sayılı Kanun aracılığıyla kanuni faizin ve ticari temerrüt faizinin ölçüsü olarak izlenir.
| Geçerlilik tarihi | Reeskont faiz oranı | Avans faiz oranı |
|---|---|---|
| 20 Aralık 2025 | %38,75 | %39,75 |
| 17 Eylül 2025 | %41,25 | %42,25 |
| 8 Mart 2025 | %43,25 | %44,25 |
| 28 Aralık 2024 | %48,25 | %49,25 |
25 Ekim 2026 itibarıyla TCMB tablosunda 20 Aralık 2025'ten sonra bir değişiklik yoktur. 31 Aralık 2026'da geçerli olacak reeskont oranı 2027'nin kanuni faizini, avans oranı ise 2027'de ticari işlerde istenebilecek temerrüt faizini belirleyecek; bu yazıda 2027 için oran tahmini verilmez.
Temerrüt faizi nedir?
Temerrüt faizi, para borcunu zamanında ödemeyen borçlunun gecikilen süre için ödediği faiz demektir. TBK'nın 117. maddesine göre muaccel borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; ödeme günü birlikte belirlenmişse bu günün geçmesiyle, haksız fiilde ise fiilin işlendiği tarihte temerrüt oluşur.
3095 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça temerrüt faizi, kanuni faiz oranıyla aynıdır. Sözleşmede temerrüt faizi belirlenmemiş ama akdi faiz kanuni orandan yüksekse, temerrüt faizi akdi faizden az olamaz.
Sözleşmeyle belirlenebilecek üst sınırlar
TBK, adi borç ilişkilerinde taraflara sınırsız serbestlik tanımaz:
| Faiz türü | Kural | Yıllık üst sınır |
|---|---|---|
| Akdi faiz (TBK md. 88) | Kanuni oranın %50 fazlasını aşamaz | %46,5 |
| Temerrüt faizi (TBK md. 120) | Kanuni oranın %100 fazlasını aşamaz | %62 |
TBK'nın 121. maddesi temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülmesini yasaklar. TBK'nın 122. maddesine göre alacaklı temerrüt faizini aşan bir zarara uğradıysa, borçlu kusursuzluğunu ispat etmedikçe bu aşkın zararı da gidermekle yükümlüdür. Anayasa Mahkemesi kararında, eski kuralın geç ödenen alacağı enflasyon karşısında değer kaybından koruyacak bir mekanizma öngörmediği ve bu nedenle mülkiyet hakkı ile bağlantılı etkili başvuru hakkına aykırı olduğu değerlendirilmiştir.
Ticari temerrüt faizi ve avans faizi nedir?
Avans faizi, TCMB'nin avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı demektir. 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran kanuni faizden yüksekse, ticari işlerde temerrüt faizi arada sözleşme olmasa bile bu oran üzerinden istenebilir. Avans oranı 30 Haziran'da 31 Aralık'takinden beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında yeni oran geçerli olur.
TCMB tablosuna göre avans faiz oranı 20 Aralık 2025'ten bu yana yıllık %39,75'tir ve 30 Haziran 2026'da değişmemiştir. Bu nedenle 2026 boyunca ticari temerrüt faizi yıllık %39,75'tir; 22 Ekim 2026 faiz indiriminden sonra avans oranı değiştirilse bile, kanun önceki yılın 31 Aralık oranını esas aldığı için 2026 oranı etkilenmez. TTK'nın 8. maddesine göre ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir; tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklıdır.
Mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme faizi
TTK'nın 1530. maddesi ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde ayrı bir kural koyar: borçlu sözleşmedeki tarihte ödemezse ihtara gerek olmadan temerrüde düşer; ödeme günü belirlenmemişse fatura veya eş değer ödeme talebinin alınmasından itibaren 30 günlük sürenin sonunda mütemerrit sayılır. Oran sözleşmede yoksa uygulanacak faizi TCMB her yıl ocak ayında ilan eder. 2 Ocak 2026 tarihli ve 33125 sayılı Resmî Gazete'deki TCMB Tebliği'ne göre 1 Ocak 2026'dan itibaren bu oran yıllık %43, alacağın tahsili masrafları için istenebilecek asgari giderim tutarı 2.020 TL'dir.
| Oran | Uygulama alanı | Yıllık oran (Ekim 2026) |
|---|---|---|
| Kanuni faiz | Sözleşmede oran yoksa TBK ve TTK'ya göre faiz | %31 |
| Avans faizi | Ticari işlerde temerrüt faizi | %39,75 |
| TTK md. 1530 oranı | Ticari işletmeler arası mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme | %43 |
İcra faizi nasıl hesaplanır?
İcra takibinde faiz, alacağa temerrüt tarihinden ödeme tarihine kadar işleyen temerrüt faizidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesine göre takip talebinde, faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün gösterilir. Kanuni ve temerrüt faizi basit faizle hesaplanır: Faiz = Anapara × Yıllık oran × Gün ÷ 365. Oran dönem içinde değiştiyse hesap, her dönem için o dönemde geçerli oranla parçalara bölünerek yapılır.
Varsayımsal örnek: 100.000 TL'lik bir alacakta borçlu 1 Mayıs 2026'da temerrüde düşmüş ve borç 23 Ekim 2026'da ödenmiş olsun; toplam 175 gün. Sözleşmede faiz oranı bulunmasın.
| Senaryo | Hesap | Faiz |
|---|---|---|
| Adi iş, 1 Mayıs - 30 Temmuz (91 gün) | 100.000 × 0,24 × 91 ÷ 365 | 5.983,56 |
| Adi iş, 31 Temmuz - 22 Ekim (84 gün) | 100.000 × 0,31 × 84 ÷ 365 | 7.134,25 |
| Adi iş toplamı | - | 13.117,81 |
| Ticari iş, avans faizi | 100.000 × 0,3975 × 175 ÷ 365 | 19.058,22 |
| Ticari mal veya hizmet tedariki, TTK md. 1530 | 100.000 × 0,43 × 175 ÷ 365 | 20.616,44 |
Aynı alacak, işin niteliğine göre 13 bin TL'den 20 bin TL'nin üzerine kadar farklı faiz doğurur. Gün sayımı, temerrüt tarihinin tespiti ve oranın hangi dönemlere uygulanacağı uyuşmazlığa göre değişebilir.
Faizin günlük işleyişi ve gün bazlı hesap günlük faiz yazısında, basit ve bileşik faiz farkı faiz nedir yazısında anlatılıyor.
Faiz hesaplanırken nelere dikkat edilir?
Doğru oranı seçmek için önce borcun kaynağına bakılır:
- Sözleşme var mı? Sözleşmede akdi veya temerrüt faizi kararlaştırılmışsa, adi işlerde TBK'nın 88. ve 120. maddelerindeki sınırlar içinde sözleşmedeki oran uygulanır.
- İş ticari mi? Ticari işlerde avans faizi, ticari işletmeler arası mal ve hizmet tedarikinde TTK'nın 1530. maddesi gündeme gelir.
- Özel bir kanun var mı? 3095 sayılı Kanun'un 4. maddesi, daha yüksek temerrüt faizi öngören özel hükümleri saklı tutar. Kredi kartı borçlarında azami akdi ve gecikme faizini TCMB aylık olarak ilan eder; bu oranlar kredi kartı asgari ödeme yazısında yer alıyor. Banka kredilerinde faiz sözleşme ve ödeme planıyla belirlenir; hesap yöntemi kredi faizi nasıl hesaplanır yazısında.
- Dönem hangisi? Faiz borcunun doğduğu tarihteki oran esas alındığından, uzun süren alacaklarda oran değişiklikleri dönemlere ayrılarak hesaba yansıtılır.
Kanuni ve temerrüt faizi yıllık basit faizdir. Yüksek enflasyonda bu oranlar alacağın satın alma gücünü korumayabilir; bu durumda TBK'nın 122. maddesindeki aşkın zarar talebi ayrıca değerlendirilir.
Enflasyon hesaplama aracını kullanın
Bu yazıdaki hesap, Fincode'un ücretsiz hesaplama aracıyla kişiye özel rakamlarla birkaç saniyede yapılabilir. Sonuçlar girilen değerlere dayanır; kesin tutarlar için ilgili kurum esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Yasal faiz oranı 2026'da kaç?
1 Ocak - 30 Temmuz 2026 arasında yıllık %24, 7589 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2026'dan itibaren yıllık %31'dir. Yeni oran, TCMB'nin 31 Aralık 2025'teki %38,75'lik reeskont oranının %80'idir.
Temerrüt faizi ile yasal faiz aynı mı?
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça temerrüt faizi kanuni faiz oranıyla aynıdır. Akdi faiz kanuni orandan yüksekse ve temerrüt faizi belirlenmemişse temerrüt faizi akdi faizden az olamaz; ticari işlerde avans faizi istenebilir.
Ticari temerrüt faizi 2026'da kaç?
Ticari işlerde temerrüt faizi TCMB'nin avans faiz oranı üzerinden istenebilir; bu oran 20 Aralık 2025'ten bu yana yıllık %39,75'tir ve 2026 boyunca değişmemiştir.
Reeskont ve avans faiz oranı nedir?
Reeskont faiz oranı, TCMB'nin vadesine en fazla üç ay kalmış ticari senetleri iskontoya kabul ederken uyguladığı orandır; avans faiz oranı bu tür senet ve tahviller karşılığında verilen avanslara uygulanır. Ekim 2026 itibarıyla oranlar 20 Aralık 2025'ten bu yana yıllık %38,75 ve %39,75'tir; önceki yılın 31 Aralık oranları kanuni faizi ve ticari temerrüt faizini belirler.
İcra faizi nasıl hesaplanır?
Anapara × yıllık oran × gün ÷ 365 formülüyle basit faiz olarak hesaplanır. Oran dönem içinde değiştiyse her dönem kendi oranıyla ayrı hesaplanır; faize faiz yürütülmez.
Sözleşmeyle temerrüt faizi en fazla kaç olabilir?
Adi işlerde TBK'nın 120. maddesine göre sözleşmeyle belirlenen temerrüt faizi kanuni oranın %100 fazlasını aşamaz; kanuni faiz %31 iken üst sınır yıllık %62'dir. Ticari işlerde TTK'ya göre faiz oranı serbesttir.
Kaynaklar
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (güncel metin) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 7589 sayılı Kanun, md. 10 ve 26 (31.07.2026, 33326) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: Kanuni faiz oranının 1.6.2024'ten itibaren %24 olarak uygulanması hakkında Karar (8485) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: Anayasa Mahkemesi'nin E.2024/24, K.2025/164 sayılı Kararı (01.12.2025, 33094) (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Reeskont ve Avans Faiz Oranları (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: TCMB, Mal ve Hizmet Tedarikinde Geç Ödemelerde Uygulanacak Temerrüt Faiz Oranı Tebliği (02.01.2026, 33125) (yeni sekmede açılır)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 88, 117, 120, 121 ve 122 (yeni sekmede açılır)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 8 ve 1530 (yeni sekmede açılır)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, md. 58 (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Faiz Oranlarına İlişkin Basın Duyurusu (22.10.2026, 2026-45) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 5335 sayılı Kanun, md. 14 ve 35 (27.04.2005, 25798), kanuni faizin yıllık %12 olarak belirlenmesi (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, kanuni faizin 1.1.2006'dan itibaren %9 olması (30.12.2005) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.