Kısa cevap: Net maaş, brüt ücretten %14 SGK işçi payı, %1 işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi düşülerek hesaplanır; 2026'da asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi istisna olduğu için vergi yalnızca asgari ücreti aşan kısımdan doğar. Gelir vergisi, yıl başından itibaren biriken kümülatif matraha 2026 ücret tarifesi (%15'ten %40'a) uygulanarak bulunduğundan aynı brüt maaşın neti yıl içinde düşebilir. Varsayımsal 80.000 TL brüt ücrette net maaş Ocak 2026'da 61.654,83 TL, Aralık 2026'da 54.898,60 TL'dir.
Net brüt maaş hesaplama 2026 aracıyla bu hesap kişiye özel rakamlarla yapılabilir.
İş sözleşmesinde yazan tutar ile hesaba yatan tutar arasındaki fark, bordrodaki dört kesintiden doğar: iki sosyal güvenlik primi ve iki vergi. Primler her ay aynı oranda kesilir; gelir vergisi ise yıl boyunca biriken matraha göre hesaplandığı için aylara göre değişir. Bu nedenle yılın ilk aylarında yüksek görünen net maaş, yaz aylarından itibaren azalabilir.
Aşağıda brüt ve net maaşın tanımı, kesinti kalemleri, gelir vergisi matrahı ve kümülatif matrah, asgari ücret istisnasının etkisi, varsayımsal 80.000 TL brüt ücret için 12 aylık tablo ve işverene toplam maliyet Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre anlatılıyor.
Brüt maaş nedir, net maaş nedir?
Brüt maaş, işverenin çalışan adına ödemeyi taahhüt ettiği, kesintiler yapılmadan önceki ücret tutarıdır; net maaş ise primler ve vergiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutardır. Sosyal güvenlik primleri, gelir vergisi ve damga vergisi brüt ücret üzerinden hesaplanır; bu yüzden sözleşmelerde ve bordrolarda esas alınan tutar brüttür.
Brütten nete geçiş dört adımda yapılır:
- Brüt ücretten SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1) düşülür.
- Kalan tutar gelir vergisi matrahıdır; yıl başından bu yana biriken matraha eklenir ve 2026 ücret tarifesiyle vergi hesaplanır.
- Hesaplanan vergiden, o ay için asgari ücrete isabet eden gelir vergisi düşülür.
- Brüt ücretin asgari ücreti aşan kısmından binde 7,59 damga vergisi hesaplanır.
Asgari ücretle çalışan biri için bu adımların sonucu, asgari ücret nasıl belirlenir yazısında gösterildiği gibi 33.030 TL brütten 28.075,50 TL nettir: vergi kesintisi yoktur, yalnızca primler düşülür.
Maaştan yapılan kesintiler nelerdir?
Maaştan yapılan yasal kesintiler SGK işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisidir. Ekim 2026 itibarıyla oranlar ve sınırlar şöyledir:
| Kesinti | Oran | Matrah ve sınır |
|---|---|---|
| SGK işçi payı (malullük, yaşlılık ve ölüm %9 + genel sağlık sigortası %5) | %14 | Prime esas kazanç; aylık alt sınır 33.030 TL, üst sınır 297.270 TL |
| İşsizlik sigortası işçi payı | %1 | Prime esas kazanç, aynı sınırlar |
| Gelir vergisi | %15 – %40 (artan oranlı) | Brüt − SGK − işsizlik; asgari ücrete isabet eden vergi düşülür |
| Damga vergisi | Binde 7,59 | Brüt ücretin asgari ücreti aşan kısmı |
Prime esas kazancın sınırları, SGK'nın 2026/2 sayılı genelgesine göre günlük 1.101 TL ile 9.909 TL arasıdır. Brüt ücreti aylık 297.270 TL'yi aşan çalışanda primler bu tutar üzerinden kesilir. Damga vergisi oranı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun IV-1-b fıkrasındadır; asgari ücret kısmındaki istisna ise (2) sayılı tablonun IV-34 fıkrasına dayanır.
Bunların dışında sendika aidatı, icra kesintisi veya otomatik katılım sistemi katkı payı gibi kalemler de bordroda görünebilir. Otomatik katılım katkısı yasal vergi değil, çalışanın emeklilik hesabına aktarılan tasarruftur; işleyişi OKS nedir yazısında anlatılıyor.
Kümülatif vergi matrahı nedir?
Kümülatif vergi matrahı, çalışanın takvim yılı başından o aya kadar elde ettiği aylık gelir vergisi matrahlarının toplamıdır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 103. maddesindeki tarife yıllık gelire göre kurulduğu için işveren her ay, o ayın matrahını önceki ayların toplamına ekleyerek hangi dilimde olunduğunu belirler. Aylık matrah, brüt ücretten SGK ve işsizlik primlerinin düşülmesiyle bulunur; GVK'nın 63. maddesi sendika aidatını ve belirli şahıs sigortası primlerini de indirilecek kalemler arasında sayar. Engelli çalışanlar için ayrıca aylık engellilik indirimi vardır: 332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre 2026'da birinci derece için 12.000 TL, ikinci derece için 7.000 TL, üçüncü derece için 3.000 TL.
| Kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Her oran yalnızca kendi dilimine düşen tutara uygulanır. Kümülatif matrah 190.000 TL'yi geçtiği ay, aşan kısım %20 ile vergilenir; önceki aylarda %15 ile ödenmiş vergi değişmez. Tarifenin ücret dışı gelirlerden farkı ve artan oranlı hesap mantığı gelir vergisi dilimleri 2026 yazısında ayrıca ele alınıyor.
Kümülatif vergi matrahı nereden alınır? Bordro ve iş değişikliği
Kümülatif vergi matrahı, işverenin her ay düzenlediği ücret bordrosundan öğrenilir; uygulamada bordroda ilgili aya kadar biriken gelir vergisi matrahı ayrı bir satırda gösterilir ve satırın adı programa göre değişebilir. Hesabı basittir: önceki ayın kümülatif matrahına o ayın gelir vergisi matrahı eklenir.
Yıl içinde işveren değişirse kural, 311 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin 21. maddesinde yer alır:
- Genel kural: Yeni işverenden alınan ücret, eski işverenin ücret matrahıyla ilişkilendirilmez ve sıfır matrah esas alınarak vergilendirilir.
- Çalışanın talebi: Çalışan gelir vergisi matrahını yeni işverene bildirerek ücretinin kümülatif olarak vergilendirilmesini talep edebilir; bu durumda yeni işveren kümülatif matrahı dikkate alır. Tebliğ bildirim için belge biçimi öngörmez; uygulamada son bordro veya eski işverenin verdiği kümülatif matrah yazısı kullanılır.
- Beyanname: 2026 gelirlerinde ikinci ve sonraki işverenlerden alınan ücretlerin toplamı 400.000 TL'yi aşarsa yıllık beyanname verilir; kümülatif olarak kesilen vergiler beyannamedeki vergiden mahsup edilebilir. Sınırlar gelir vergisi dilimleri 2026 yazısında yer alıyor.
Varsayımsal örnek: Temmuz sonunda kümülatif matrahı 400.000 TL olan bir çalışan Ağustos'ta işveren değiştirsin; yeni işverendeki aylık matrah 60.000 TL olsun. Sıfır matrahla Ağustos'ta hesaplanan vergi 60.000 × %15 = 9.000 TL, kümülatif talepte 60.000 × %27 = 16.200 TL'dir. Asgari ücret istisnası ve damga vergisi bu hesaba dahil değildir.
Özel sektör çalışanının kümülatif matrahını gösteren resmî bir e-Devlet hizmeti 3 Kasım 2026 itibarıyla doğrulanamadı. e-Devlet'te yer alan Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro hizmeti kamu personeline yöneliktir; özel sektörde başvurulacak yer işverenin bordrosudur.
Asgari ücret istisnası net maaşı nasıl etkiler?
Asgari ücret istisnası, her çalışanın ücretinin asgari ücrete isabet eden kısmını gelir ve damga vergisinin dışında bırakır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinin 18 numaralı bendi 1 Ocak 2022'den beri uygulanır. GİB'in Şubat 2026 tarihli Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi'ne göre vergi önce matrahın tamamına tarife uygulanarak hesaplanır, ardından istisna tutara isabet eden vergi düşülür; istisnanın sağladığı menfaat, asgari ücretin ilgili ayda hesaplanan vergisini geçemez.
2026'da asgari ücretin aylık gelir vergisi matrahı 33.030 × 0,85 = 28.075,50 TL'dir. Bu matrah da yıl içinde birikip Temmuz'da 190.000 TL'lik ilk dilimi aştığından istisna tutarı aylara göre değişir:
| Ay | Asgari ücretin kümülatif matrahı | İstisna tutarı |
|---|---|---|
| Ocak – Haziran | 28.075,50 – 168.453,00 TL | 4.211,33 TL (her ay) |
| Temmuz | 196.528,50 TL | 4.537,75 TL |
| Ağustos – Aralık | 224.604,00 – 336.906,00 TL | 5.615,10 TL (her ay) |
| Yıllık toplam | – | 57.881,23 TL |
Temmuz tutarı iki dilime bölünür: 21.547 TL × %15 + 6.528,50 TL × %20 = 4.537,75 TL. Damga vergisi istisnası ise her ay 33.030 × 0,00759 = 250,70 TL'dir. Birden fazla işverenden ücret alan çalışanda istisna yalnızca en yüksek ücreti ödeyen işverende uygulanır.
AGİ (asgari geçim indirimi) ne oldu?
Asgari geçim indirimi (AGİ), Gelir Vergisi Kanunu'nun 32. maddesinde düzenlenen ve ücretlinin gelir vergisinden mahsup edilen bir indirimdi. Tutar, asgari ücretin çalışanın kendisi, çalışmayan eşi ve çocukları için belirlenen yüzdeleriyle hesaplandığından aynı brüt ücretin neti medeni durum ve çocuk sayısına göre değişiyordu.
AGİ, 22 Aralık 2021 tarihli ve 7349 sayılı Kanun'la (25 Aralık 2021 tarihli ve 31700 sayılı Resmî Gazete) kaldırıldı; aynı Kanun asgari ücret istisnasını getiren 23. maddenin 18 numaralı bendini ekledi. İki değişiklik 1 Ocak 2022'den itibaren yapılan ücret ödemelerine uygulanır; istisna, medeni durum ve çocuk sayısından bağımsız olarak her çalışana aynı tutarda uygulanır.
Örnek: 80.000 TL brüt maaşın 12 aylık net hesabı
Aşağıdaki tablo, 2026 boyunca her ay brüt 80.000 TL ücret alan, engellilik indirimi ve ek kesintisi olmayan varsayımsal bir çalışanın bordrosunu gösterir. Hesap python ile yapılmış, tutarlar kuruşa yuvarlanmıştır.
Varsayımsal örnek, Ocak 2026: Brüt 80.000 TL'den SGK işçi payı 11.200 TL ve işsizlik payı 800 TL düşülünce gelir vergisi matrahı 68.000 TL olur. Matrah ilk dilimde kaldığı için hesaplanan vergi 68.000 × %15 = 10.200 TL'dir; asgari ücret istisnası 4.211,33 TL düşülünce ödenecek gelir vergisi 5.988,67 TL kalır. Damga vergisi (80.000 − 33.030) × 0,00759 = 356,50 TL'dir. Net maaş 80.000 − 11.200 − 800 − 5.988,67 − 356,50 = 61.654,83 TL.
| Ay | Kümülatif matrah | Hesaplanan gelir vergisi | Asgari ücret istisnası | Ödenecek gelir vergisi | Net maaş |
|---|---|---|---|---|---|
| Ocak | 68.000,00 TL | 10.200,00 TL | 4.211,33 TL | 5.988,67 TL | 61.654,83 TL |
| Şubat | 136.000,00 TL | 10.200,00 TL | 4.211,33 TL | 5.988,67 TL | 61.654,83 TL |
| Mart | 204.000,00 TL | 10.900,00 TL | 4.211,33 TL | 6.688,67 TL | 60.954,83 TL |
| Nisan | 272.000,00 TL | 13.600,00 TL | 4.211,33 TL | 9.388,67 TL | 58.254,83 TL |
| Mayıs | 340.000,00 TL | 13.600,00 TL | 4.211,33 TL | 9.388,67 TL | 58.254,83 TL |
| Haziran | 408.000,00 TL | 14.160,00 TL | 4.211,33 TL | 9.948,67 TL | 57.694,83 TL |
| Temmuz | 476.000,00 TL | 18.360,00 TL | 4.537,75 TL | 13.822,25 TL | 53.821,25 TL |
| Ağustos | 544.000,00 TL | 18.360,00 TL | 5.615,10 TL | 12.744,90 TL | 54.898,60 TL |
| Eylül | 612.000,00 TL | 18.360,00 TL | 5.615,10 TL | 12.744,90 TL | 54.898,60 TL |
| Ekim | 680.000,00 TL | 18.360,00 TL | 5.615,10 TL | 12.744,90 TL | 54.898,60 TL |
| Kasım | 748.000,00 TL | 18.360,00 TL | 5.615,10 TL | 12.744,90 TL | 54.898,60 TL |
| Aralık | 816.000,00 TL | 18.360,00 TL | 5.615,10 TL | 12.744,90 TL | 54.898,60 TL |
Yıllık net toplam 686.783,23 TL'dir. Aynı hesap farklı brüt tutarlarla net brüt maaş hesaplama aracında tekrarlanabilir.
Net maaş neden yıl içinde düşer?
Net maaş, kümülatif matrah üst dilimlere geçtikçe düşer; brüt ücret değişmese de her yeni dilimde aynı matrahın vergisi artar. Örnekte üç kırılma noktası vardır:
- Mart: Kümülatif matrah 204.000 TL ile 190.000 TL'yi aşar; ayın matrahının 14.000 TL'lik kısmı %20 ile vergilenir ve net 60.954,83 TL'ye iner.
- Haziran: Matrah 408.000 TL ile 400.000 TL'yi geçer; 8.000 TL %27 ile vergilenir.
- Temmuz: Ayın matrahının tamamı %27 dilimindedir ve net 53.821,25 TL ile yılın en düşük seviyesine iner. Ağustos'ta asgari ücret istisnası 5.615,10 TL'ye çıktığı için net 54.898,60 TL'ye yükselir ve yıl sonuna kadar sabit kalır.
Ocak ile Aralık arasındaki fark 6.756,23 TL'dir. Bu fark vergi yükünün yıl sonunda telafi edilmesi değil, aynı yıllık verginin aylara dağılımıdır: tarife yıllık uygulandığı için yılın ilk aylarında düşük dilimden, son aylarında yüksek dilimden vergi kesilir. Kümülatif matrah her yıl 1 Ocak'ta sıfırlanır; zam yapılan aylarda dilim geçişi daha erken gelir. Kıdem tazminatı gibi istisna kapsamındaki ödemeler matraha eklenmez, ihbar tazminatı ise eklenir; ayrıntılar kıdem tazminatı nasıl hesaplanır ve ihbar tazminatı nedir yazılarında.
Netten brüte hesap ve işverene toplam maliyet
İşverenin toplam maliyeti, brüt ücrete işveren payı primlerinin eklenmesiyle bulunur; teşviksiz oran 2026'da %23,75'tir. 5510 sayılı Kanun'a göre bu oran malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası %12, kısa vadeli sigorta kolları %2,25, genel sağlık sigortası %7,5 ve işsizlik sigortası %2'den oluşur. Özel sektör işverenleri şartları sağlarsa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren hissesinin 2 puanı Hazine'den karşılanır.
| Kalem | Teşviksiz | 2 puanlık Hazine desteğiyle |
|---|---|---|
| Brüt ücret | 80.000,00 TL | 80.000,00 TL |
| İşveren primleri | 19.000,00 TL (%23,75) | 17.400,00 TL (%21,75) |
| Toplam maliyet | 99.000,00 TL | 97.400,00 TL |
Netten brüte hesap tersine işler ama tek bir formülle yapılamaz: gelir vergisi kümülatif matraha ve asgari ücret istisnasına bağlı olduğundan aynı net tutar için gereken brüt ücret aydan aya değişir. Bordro programları bu hesabı deneme-yanılma yöntemiyle, brütü net hedefe ulaşana kadar artırarak yapar. "Net 60.000 TL" gibi bir anlaşmada işverenin yıl içindeki maliyeti bu yüzden artar. Asgari ücretteki işveren maliyeti ve teşviklerin ayrıntısı asgari ücret yazısında yer alıyor.
Net brüt maaş hesaplama aracını kullanın
Bu yazıdaki hesap, Fincode'un ücretsiz hesaplama aracıyla kişiye özel rakamlarla birkaç saniyede yapılabilir. Sonuçlar girilen değerlere dayanır; kesin tutarlar için ilgili kurum esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Brütten nete maaş nasıl hesaplanır?
Brüt ücretten %14 SGK ve %1 işsizlik sigortası işçi payı düşülerek gelir vergisi matrahı bulunur. Bu matraha kümülatif olarak 2026 tarifesi uygulanır, asgari ücret istisnası düşülür ve asgari ücreti aşan brüt kısımdan binde 7,59 damga vergisi kesilir; kalan tutar net maaştır.
Kümülatif vergi matrahı nedir, nereden alınır?
Yıl başından o aya kadarki aylık gelir vergisi matrahlarının toplamıdır ve işverenin ücret bordrosundan öğrenilir. Toplam her yıl 1 Ocak'ta sıfırlanır; işveren değişince yeni işveren sıfır matrahla başlar, çalışan eski matrahı bildirerek kümülatif vergilendirme talep edebilir.
Net maaş neden temmuz ayında düşüyor?
Kümülatif matrah yıl içinde 190.000 TL ve 400.000 TL sınırlarını aşınca aynı brüt ücretin daha büyük kısmı %20 ve %27 ile vergilenir. Brüt ücreti yüksek olanlarda bu geçiş yaz aylarına denk gelir.
Asgari ücret istisnası herkese uygulanır mı?
Evet. GVK md. 23/18'e göre asgari ücretin üzerinde kazananlar da ücretlerinin asgari ücrete isabet eden kısmı için gelir ve damga vergisi istisnasından yararlanır. Birden fazla işverenden ücret alınıyorsa istisna yalnızca en yüksek ücrete uygulanır.
AGİ nedir, ne zaman kalktı?
AGİ, ücretlinin gelir vergisinden medeni durum ve çocuk sayısına göre hesaplanan bir tutarın mahsup edildiği asgari geçim indirimiydi. 7349 sayılı Kanun'la kaldırıldı ve 1 Ocak 2022'den itibaren yapılan ücret ödemelerinde yerini asgari ücret istisnasına bıraktı.
Maaştan kesilen damga vergisi oranı ne kadar?
Binde 7,59'dur ve brüt ücretin asgari ücreti aşan kısmına uygulanır. 2026'da her çalışan için aylık 250,70 TL'lik damga vergisi istisna kapsamındadır.
Kaynaklar
- Resmî Gazete: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 332), 2026 tarifesi ve engellilik indirimi (yeni sekmede açılır)
- Gelir İdaresi Başkanlığı: Ücret Geliri Elde Edenler İçin Vergi Rehberi (Şubat 2026) (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (madde 23/18, 63, 94, 103) (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (tablo (1) IV-1-b, tablo (2) IV-34) (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 5510 sayılı Kanun (madde 80, 81) (yeni sekmede açılır)
- SGK Genelgesi 2026/2: Prime esas kazançların alt ve üst sınırları (İSMMMO arşivi) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1 (26 Aralık 2025, sayı 33119) (yeni sekmede açılır)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Ücret ve Sendikal İstatistikler E-Bülteni, Eylül 2026 (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (25 Aralık 2021, sayı 31700) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4 Nisan 2007, sayı 26483), madde 2 (asgari geçim indirimi) (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 311), madde 21 (yeni sekmede açılır)
- e-Devlet: Hazine ve Maliye Bakanlığı e-Bordro Hizmeti (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.