Kısa cevap: Nakit akış tablosu, şirketin dönem içindeki nakit giriş ve çıkışlarını işletme (esas), yatırım ve finansman faaliyetleri olarak üç bölümde gösterir. İşletme faaliyetlerinden elde edilen nakitten maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları düşülerek bulunan serbest nakit akımı, borç ödemesi ve kâr payı için ne kadar nakit kaldığını gösterir. Net kâr ile nakit arasındaki fark amortisman gibi nakit dışı kalemlerden, işletme sermayesindeki değişimden ve enflasyon muhasebesinde net parasal pozisyon kazancından doğar.
Gelir tablosundaki kâr tahakkuk esasına göre hesaplanır: satış yapıldığında hasılat kaydedilir, tahsilat beklenmez. Nakit akış tablosu ise paranın gerçekten ne zaman girip çıktığını gösterir. Bu yüzden kâr eden bir şirketin nakdi azalabilir, zarar eden bir şirketin nakdi artabilir. Borç ödeme, yatırım yapma ve kâr payı dağıtma gücü sonuçta nakitle ölçülür.
Aşağıda TMS 7'ye göre tablonun bölümleri, dolaylı yöntem, varsayımsal bir örnekle serbest nakit akımı hesabı, enflasyon muhasebesinin etkisi, kalite işaretleri ve 2027'de TFRS 18 ile gelecek değişiklikler ele alınıyor.
Nakit akış tablosunun üç bölümü nedir?
TMS 7'ye göre nakit akışları esas (işletme), yatırım ve finansman faaliyetleri olarak sınıflandırılır (paragraf 10). Standart "esas faaliyetler" terimini kullanır; KGK'nın finansal tablo örneklerinde ve KAP'taki tablolarda aynı bölüm "İşletme Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışları" başlığını taşır.
| Bölüm | Tanım (TMS 7) | Örnek kalemler |
|---|---|---|
| İşletme (esas) faaliyetleri | Hasılat yaratan ana faaliyetler ile yatırım ve finansman niteliğinde olmayan diğer faaliyetler | Müşterilerden tahsilatlar, tedarikçilere ve çalışanlara ödemeler, ödenen vergiler |
| Yatırım faaliyetleri | Uzun vadeli varlıklar ile nakit benzeri sayılmayan diğer yatırımların edinilmesi ve elden çıkarılması | Maddi ve maddi olmayan duran varlık alım ve satışları, iştirak payı edinimi |
| Finansman faaliyetleri | Ödenmiş sermayenin ve borçlanmaların büyüklüğünü ve birleşimini değiştiren faaliyetler | Kredi kullanımı ve geri ödemesi, tahvil ihracı, sermaye artırımı, pay geri alımı, kira yükümlülüğü ödemeleri |
Yatırım bölümüne yalnızca bilançoda bir varlık olarak kaydedilen harcamalar girebilir (paragraf 16). Gelir vergisi ödemeleri, yatırım veya finansman faaliyetiyle özel olarak ilişkilendirilmedikçe işletme faaliyetlerinde gösterilir (paragraf 35). Ödenen ve alınan faiz ile temettüler ayrı satırlarda açıklanır; Ekim 2026 itibarıyla finansal kuruluş olmayan şirketler ödenen faizi ve alınan faiz ile temettüyü işletme faaliyetlerinde ya da sırasıyla finansman ve yatırım faaliyetlerinde, ödenen temettüyü finansman ya da işletme faaliyetlerinde gösterebilir; seçim dönemler arasında tutarlı uygulanır (paragraf 31, 33 ve 34). Bu serbestlik, iki şirketin işletme nakit akışını doğrudan karşılaştırmayı zorlaştırır.
Doğrudan ve dolaylı yöntem farkı nedir?
TMS 7 işletme faaliyetlerinden nakit akışının iki yöntemle raporlanmasına izin verir (paragraf 18). Doğrudan yöntemde müşterilerden tahsilatlar ve tedarikçilere ödemeler gibi brüt nakit giriş ve çıkışları gösterilir; standart bu yöntemi teşvik eder (paragraf 19). Dolaylı yöntemde tablo dönem kârıyla başlar ve kâr üç grup kalemle düzeltilir (paragraf 20):
- Nakit dışı kalemler: Amortisman, karşılıklar, ertelenmiş vergiler, gerçekleşmemiş kur farkları ve iştiraklerin dağıtılmamış kârları. Kârdan düşülmüş ama ödenmemiş giderler geri eklenir, tahsil edilmemiş gelirler çıkarılır.
- İşletme sermayesindeki değişimler: Stoklar ile faaliyetlerle ilgili alacak ve borçlardaki değişimler. Alacak ve stok artışı nakdi azaltır (eksi), ticari borç artışı nakdi artırır (artı).
- Yatırım ve finansmanla ilgili kalemler: Duran varlık satış kârı, faiz gideri ve faiz geliri gibi tutarlar burada çıkarılır veya eklenir; nakit etkileri ilgili bölümde gösterilir.
KGK'nın finansal tablo örneklerinde iki yöntemin de formatı bulunur. Dolaylı yöntemde tablo "Dönem Net Kârı (Zararı)" satırıyla başlar, düzeltmelerden sonra "Faaliyetlerden Kaynaklanan Net Nakit Akışı" ara toplamına, ardından ödenen faiz ve vergi gibi satırlarla işletme faaliyetlerinden nakit akışına ulaşır.
Örnek: varsayımsal bir nakit akış tablosu adım adım nasıl okunur?
Örnek (varsayımsal, milyon TL): TMS 29'a göre hazırlanmış konsolide tablo, 1 Ocak–30 Eylül 2026. Şirket ödenen faizi finansman, alınan faiz ve temettüyü yatırım faaliyetlerinde gösteriyor; dönemin FAVÖK'ü 2.400, hasılatı 12.000 milyon TL'dir.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Dönem net kârı | 1.500 |
| Amortisman ve itfa / vergi gideri | 600 / 600 |
| Finansman giderleri / faiz gelirleri | 920 / (140) |
| Parasal pozisyon kazançlarıyla ilgili düzeltme | (880) |
| Özkaynak yöntemi kârları / duran varlık ve yatırım kazançları (net) / karşılıklar | (100) / (100) / 100 |
| Ticari alacaklar / stoklar / ticari borçlar / diğer | (600) / (400) / 350 / (50) |
| Faaliyetlerden kaynaklanan net nakit | 1.800 |
| Ödenen vergi | (350) |
| A. İşletme faaliyetlerinden nakit akışı | 1.450 |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları | (900) |
| Duran varlık satışı / alınan faiz / alınan temettü | 120 / 130 / 40 |
| B. Yatırım faaliyetlerinden nakit akışı | (610) |
| Borçlanmadan girişler / borç ödemeleri | 2.000 / (1.800) |
| Kira yükümlülüğü ödemeleri / ödenen faiz / ödenen temettü | (150) / (700) / (250) |
| C. Finansman faaliyetlerinden nakit akışı | (900) |
| Net değişim (A+B+C) | (60) |
| Dönem başı nakit (Eylül 2026 satın alma gücüyle) | 2.900 |
| Nakit ve nakit benzerlerine ilişkin enflasyon etkisi | (440) |
| Dönem sonu nakit ve nakit benzerleri | 2.400 |
- Kârdan nakde: 1.000 milyon TL'lik net düzeltme, 700 milyon TL'lik işletme sermayesi artışı ve 350 milyon TL'lik vergi ödemesinden sonra işletme nakit akışı (1.450) net kâra (1.500) yakın görünüyor. Ancak net kârın 880 milyon TL'si nakit yaratmayan net parasal pozisyon kazancıdır; bu kalem çıkarıldığında kâr 620 milyon TL'ye iner.
- FAVÖK ile karşılaştırma: İşletme nakit akışı FAVÖK'ün 1.450 ÷ 2.400 ≈ %60'ı. Farkın başlıca nedenleri alacak ve stok artışı ile ödenen vergidir.
- Yatırım: Duran varlık alımları (900) dönemin amortismanının (600) 1,5 katı; şirket yıpranan varlıklarını yenilemenin ötesinde kapasite ekliyor olabilir.
- Finansman: Net borçlanma 2.000 − 1.800 = 200 milyon TL. Faiz, kira ve temettü ödemeleri (1.100) işletme ve yatırım bölümlerinden kalan 840 milyon TL ile net borçlanmanın toplamını aştığı için nakit 60 milyon TL azalmış, ayrıca 440 milyon TL satın alma gücü kaybı oluşmuştur.
Serbest nakit akımı nasıl hesaplanır?
Serbest nakit akımı TMS 7'de tanımlı bir kalem değildir; en yaygın pratik hesap şudur:
Serbest nakit akımı = İşletme faaliyetlerinden nakit akışı − Maddi ve maddi olmayan duran varlık alımları
Değerleme literatüründe iki kavram ayrılır. Aswath Damodaran'a göre firmaya serbest nakit akımı, vergi sonrası faaliyet kârına amortismanın eklenip yatırım harcamaları ve işletme sermayesi değişiminin düşülmesiyle bulunur ve borç verenlerle pay sahiplerinin toplamına kalan nakdi gösterir. Özkaynağa serbest nakit akımı ise net kârdan başlar; net yatırım harcamaları ve işletme sermayesi değişimi düşülür, yeni borçlanma ile borç geri ödemeleri arasındaki fark eklenir. İkincisi kâr payı ve pay geri alımı için kullanılabilecek nakdi gösterir.
Örnek (yukarıdaki tablodan, milyon TL):
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Serbest nakit akımı | 1.450 − 900 | 550 |
| Kira ödemeleri sonrası | 550 − 150 | 400 |
| Ödenen faiz ile alınan faiz ve temettü sonrası | 400 − 700 + 130 + 40 | (130) |
| Net borçlanma sonrası (yaklaşık özkaynağa kalan) | (130) + 200 | 70 |
Serbest nakit akımı hasılatın 550 ÷ 12.000 ≈ %4,6'sıdır ve kâr marjlarıyla birlikte okunur. Kira ve faiz ödemelerinden sonra nakit üretimi negatife döner. Net borçlanmayla özkaynağa kalan 70 milyon TL, 250 milyon TL'lik temettünün altındadır; fark 120 milyon TL'lik duran varlık satışı ve mevcut nakitten karşılanmıştır. Tüm rakamlar varsayımsaldır.
İki düzeltme karşılaştırmayı tutarlı kılar. Kira yükümlülüğünü azaltan ödemeler TMS 7'ye göre finansman faaliyetinde yer alır (paragraf 17); kira yoğun şirketlerde bu ödemeler düşülmeden hesaplanan serbest nakit akımı yüksek görünür. Ödenen faizi işletme faaliyetlerinde gösteren bir şirketin serbest nakit akımı ise faiz sonrası bir rakamdır; finansmanda gösterenle karşılaştırmak için aynı esasa getirilir. Borcun bu nakit akışına göre büyüklüğü net borç/FAVÖK, nakit akışlarının değerlemede kullanımı temel analiz yazısında ele alınıyor.
Net kâr ile nakit akışı neden farklıdır?
- Nakit dışı giderler ve gelirler: Amortisman, karşılıklar ve ertelenmiş vergi kârı azaltır ama dönemde nakit çıkışı yaratmaz. Özkaynak yöntemiyle değerlenen iştiraklerin kârı da nakit değildir; nakit, yalnızca alınan temettü kadardır.
- İşletme sermayesi: Vadeli satışlarda hasılat kaydedilir ama tahsilat sonraki döneme kalır; stok almak nakit tüketir. Büyüyen şirketlerde alacak ve stok artışı işletme nakit akışını kârın altına çeker.
- Zamanlama farkları: Vergi gideri tahakkuk ettiği dönemde, vergi ödemesi ödendiği dönemde yer alır.
- Sınıflama: Duran varlık satış kârı kâra girer, satış bedelinin tamamı ise yatırım bölümünde görünür; faiz gideri kârı azaltır, ödenen faiz finansman bölümünde olabilir.
- Net parasal pozisyon: Enflasyon muhasebesinde kâra giren bu kalem nakit hareketi değildir ve dolaylı yöntemde geri çıkarılır.
Bilançodaki değişimler bu farkları doğrular: ticari alacak ve stokların dönem başı ve sonu tutarları bilançodan izlenir. TMS 7'nin 44A ve 44B paragrafları, finansman faaliyetlerinden kaynaklanan yükümlülüklerdeki değişimlerin nakit ve nakit dışı unsurlarıyla açıklanmasını ister; döviz kuru etkisi ayrı gösterildiğinden borçtaki kur farkı artışı bu açıklamada görülür.
Enflasyon muhasebesi (TMS 29) nakit akış tablosunu nasıl etkiler?
KGK'nın 23 Kasım 2023 tarihli duyurusu uyarınca TFRS uygulayan şirketler, 31 Aralık 2023 ve sonrasında sona eren dönemlerden itibaren tablolarını TMS 29'a göre düzeltir; Ekim 2026 itibarıyla uygulama sürüyor. Bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman, tasarruf finansman ve varlık yönetim şirketleri 18 Aralık 2025 tarihli ve 11340 sayılı BDDK kararı, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ise SEDDK'nın 25 Aralık 2025 tarihli ve 2025/33 sayılı Genelgesi uyarınca uygulamıyor. Nakit akış tablosuna etkileri şunlardır:
- Tüm kalemler dönem sonu lirasıyla: TMS 29, nakit akış tablosundaki tüm kalemlerin raporlama dönemi sonundaki ölçüm birimiyle ifade edilmesini ister (paragraf 33). Geçen yılın nakit akışları da yeni raporda güncel ölçüm birimine taşınmış olarak yer alır (paragraf 8 ve 34).
- Enflasyon etkisi satırları: KGK formatında dolaylı yöntemde "Parasal Pozisyon Kazançları (Kayıpları) ile İlgili Düzeltmeler" satırı, her bölümde "Enflasyon Etkisi" satırları ve dönem sonu mutabakatında "Nakit ve Nakit Benzerlerine İlişkin Enflasyon Etkisi" satırı bulunur. Bu satırlar nakit giriş veya çıkışı değil, ölçüm birimi farklarıdır. Nakit parasal bir kalemdir ve enflasyonda satın alma gücü kaybeder (paragraf 12 ve 27); örnekteki 440 milyon TL bu kaybı gösterir.
- Çeyreklik nakit akışı: TMS 34'ün 20. paragrafına göre ara dönem nakit akış tablosu yıl başından ara dönem sonuna kadar olan kümülatif tutarlarla sunulur. Üçüncü çeyrek, dokuz aylık tutardan altı aylık tutar düşülerek bulunur; altı aylık rakam Haziran ölçüm birimindedir. 2026/6 raporunda işletme nakit akışı 800 milyon TL ve endeks Haziran–Eylül arasında %5 arttıysa çeyrek tutarı 1.450 − 800 × 1,05 = 610 milyon TL'dir; düzeltmesiz hesap 650 verir. Tutarlar varsayımsaldır.
Nakit akış tablosunda hangi kalite işaretlerine bakılır?
- Kârın nakde dönüşmesi: İşletme nakit akışının birkaç dönem üst üste net kârın veya FAVÖK'ün belirgin biçimde altında kalması, alacak ve stok birikimine ya da tekrarlanmayan kazançlara işaret edebilir. TMS 29 uygulayan şirketlerde net parasal pozisyon kazancı bu karşılaştırmayı bozar; FAVÖK ile karşılaştırma daha bilgilendiricidir.
- Tedarikçi finansmanı: Ticari borç vadesinin finansman kuruluşları aracılığıyla uzatılması işletme nakit akışını geçici olarak yükseltebilir. TMS 7'nin 44F–44H paragrafları, 1 Ocak 2024 ve sonrasında başlayan dönemlerden itibaren bu anlaşmaların koşullarının, ilgili yükümlülük tutarlarının ve ödeme vadesi aralıklarının açıklanmasını ister.
- Nakit dışı yatırımlar: Kiralama veya borçlanma yoluyla edinilen varlıklar nakit akış tablosunda yer almaz, dipnotlarda açıklanır (paragraf 43 ve 44). Yatırım harcaması düşük görünen bir şirket varlıklarını kiralama yoluyla büyütüyor olabilir.
- Tek seferlik girişler: Duran varlık veya iştirak satışları yatırım bölümünü pozitife çevirebilir; tekrarlanabilir nakit üretimi işletme faaliyetlerinden ve olağan yatırım harcamalarından değerlendirilir.
- Kullanılamayan nakit: Grubun kullanımına kapalı önemli nakit tutarları, yönetimin açıklamasıyla birlikte dipnotlarda verilir (paragraf 48).
TFRS 18 ile 2027'de nakit akış tablosunda ne değişecek?
8 Mayıs 2025 tarihli ve 32894 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan TFRS 18, 1 Ocak 2027 ve sonrasında başlayan yıllık dönemlerde uygulanacak ve TMS 7'de de değişiklik yapıyor. Ana faaliyeti varlıklara yatırım yapmak veya müşterilere finansman sağlamak olmayan şirketlerde:
- Ödenen faiz finansman, alınan faiz ve temettüler yatırım faaliyetlerinde sınıflandırılacak (değişiklik sonrası paragraf 34A); ödenen temettüler finansman faaliyetlerinde yer alacak (paragraf 33A). Bugün ödenen faizi işletme faaliyetlerinde gösteren şirketlerin işletme nakit akışı ve basit serbest nakit akımı 2027'den itibaren yükselecek; alınan faiz ve temettüyü işletme faaliyetlerinde gösterenlerde ise bu girişler yatırım bölümüne geçecek.
- Dolaylı yöntem dönem kârından değil, esas faaliyet kârından başlayacak (paragraf 18 ve 20). KGK'nın 1 Temmuz 2026'da görüşe açtığı taslak formatta bölüm başlığı "Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Nakit Akışları" olarak yer alıyor; nihai format farklı olabilir.
Yıllar arası karşılaştırmada bu sınıflama değişikliği dikkate alınır. Gelir tablosundaki değişiklikler gelir tablosu nasıl okunur yazısında anlatılıyor.
Hisseleri akıllı listelerle süzün
Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Nakit akış tablosu ne işe yarar?
Şirketin nakdinin nereden geldiğini ve nereye gittiğini gösterir: işletme faaliyetlerinden ne kadar nakit üretildiği, yatırıma ne kadar harcandığı ve borç, sermaye ve kâr payı akışlarının ne olduğu. Kârın ne ölçüde nakde dönüştüğünü görmek için kullanılır.
Serbest nakit akımı negatifse ne anlama gelir?
İşletme faaliyetlerinden elde edilen nakdin o dönemki yatırım harcamalarını karşılamadığını gösterir. Büyük bir yatırım döneminde olağan olabilir; uzun süre devam ederse açık borçlanma, sermaye artırımı veya mevcut nakitle kapatılır.
İşletme faaliyetlerinden nakit akışı ile FAVÖK arasındaki fark nedir?
FAVÖK tahakkuk esaslı bir kâr ölçüsüdür; işletme sermayesi değişimine, ödenen vergiye ve karşılıklar gibi nakit dışı kalemlere göre düzeltilmez. İşletme nakit akışı bunları hesaba katar; bu yüzden büyüyen şirketlerde genellikle FAVÖK'ün altında kalır.
Ödenen faiz nakit akış tablosunun hangi bölümünde yer alır?
Ekim 2026 itibarıyla finansal kuruluş olmayan şirketler ödenen faizi işletme veya finansman faaliyetlerinde gösterebilir ve seçimi dönemler arasında tutarlı uygular. 1 Ocak 2027'den itibaren TFRS 18 ile yapılan değişiklikle bu şirketlerde ödenen faiz finansman faaliyetlerinde sınıflandırılacak.
Kaynaklar
- KGK: TMS 7 Nakit Akış Tabloları (TFRS 2026 Seti), paragraf 6, 10, 14, 16–20, 31, 33–35, 43, 44, 44A, 44B, 44F–44H, 48 ve 62 (yeni sekmede açılır)
- KGK: TMS 7 Nakit Akış Tabloları, TFRS 18 değişiklikleriyle (Kırmızı Kitap 2026), paragraf 18, 20, 33A, 34A ve 64 (yeni sekmede açılır)
- KGK: Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi (2019-1 sayılı ilke kararı), nakit akış tablosu formatları (yeni sekmede açılır)
- KGK: TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama (TFRS 2026 Seti), paragraf 8, 12, 27, 33 ve 34 (yeni sekmede açılır)
- KGK: TMS 34 Ara Dönem Finansal Raporlama (TFRS 2026 Seti), paragraf 20 (yeni sekmede açılır)
- KGK: TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama, paragraf C1 (yeni sekmede açılır)
- KGK: Finansal Tablo Formatları ve Kullanım Rehberi (taslak, 2026-28 sayılı duyuru ile 1 Temmuz 2026'da görüşe açıldı) (yeni sekmede açılır)
- KGK: Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Finansal Tablolarının Enflasyona Göre Düzeltilmesi Hakkında Duyuru (23 Kasım 2023) (yeni sekmede açılır)
- BDDK: 18.12.2025 tarihli ve 11340 sayılı Kurul Kararı (enflasyon muhasebesi uygulanmaması) (yeni sekmede açılır)
- SEDDK: Sigortacılık Sektöründe Enflasyon Muhasebesi Uygulaması Hakkında Genelge (2025/33), EGM yayını (yeni sekmede açılır)
- Aswath Damodaran (NYU Stern): Investment Valuation, Bölüm 14 Free Cash Flow to Equity Discount Models (yeni sekmede açılır)
- Aswath Damodaran (NYU Stern): Investment Valuation, Bölüm 15 Firm Valuation: Cost of Capital and APV Approaches (yeni sekmede açılır)
- KAP: Bildirim sorgulama (finansal rapor bildirimleri) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.