Kısa cevap: Halka arzda kaç lot düşeceği, gruba ayrılan pay miktarı ile başvuran yatırımcı sayısına ve talep edilen miktarların dağılımına bağlıdır. Eşit dağıtımda gruba ayrılan lot, başvuru sayısına bölünür; bu miktarın altında talep edenlerin artanı diğerlerine yeniden paylaştırılır. Kesin sayı dağıtım bitmeden bilinmez; sonuçlar dağıtım listesinin kesinleşmesini izleyen iki iş günü içinde KAP'ta açıklanır.
Halka arza katılım adımları, satış yöntemleri ve yatırımcı grupları halka arz nasıl alınır yazısında anlatılıyor. Bu yazı tek bir soruya odaklanır: talep girildikten sonra hesaba kaç lot geçer ve bu sayı nasıl hesaplanır? Hesap, satışın borsada mı yoksa borsa dışında talep toplama yoluyla mı yapıldığına ve gruba eşit mi oransal mı dağıtım uygulandığına göre değişir.
Aşağıdaki kurallar Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan II-5.2 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği'ne, SPK'nın 19 Eylül 2024 tarihli i-SPK.128.23 sayılı ilke kararına ve Borsa İstanbul Pay Piyasası Prosedürü'nün 21 Eylül 2026 tarihli 54. revizyonuna dayanır. Örneklerdeki bütün rakamlar varsayımsaldır.
Halka arz kaç lot verir? Kaba tahmin nasıl yapılır?
İlk yaklaşım basittir: gruba ayrılan lot ÷ başvuran yatırımcı sayısı. Borsa İstanbul'da 1 lot, 1 TL nominal değerli paya karşılık gelir. Bu bölme işlemi yalnızca ilk turun sonucunu verir. Eşit dağıtımda bu miktardan az talep eden yatırımcılar istedikleri kadarını alır, artan paylar talebi karşılanmayanlara yeniden bölünür. Bu yüzden nihai sayı çoğunlukla ilk turdaki rakamdan yüksek çıkar.
Tahminin asıl zorluğu başvuru sayısıdır. Bu sayı talep toplama bitmeden açıklanmaz; yakın tarihli halka arzların KAP'taki dağıtım sonuçları yalnızca fikir verir. Gruba ayrılan lot ise izahnamede yazar. Borsa dışı talep toplamada II-5.2 sayılı Tebliğ'in 18. maddesi halka arzın nominal değerinin en az %10'unu yurt içi bireysel, en az %10'unu yurt içi kurumsal yatırımcılara ayırmayı zorunlu tutar. Kurul bu asgari oranları sıfıra kadar indirebilir veya bir katına kadar artırabilir; fiili oranlar izahnamede belirlenir. i-SPK.128.23 sayılı ilke kararına göre tahsisatını karşılayacak kadar talep gelen gruptan diğer gruplara kaydırma yapılamaz; yeterli talep gelmeyen grubun kalan payı ise diğer gruplara aktarılabilir.
| Etken | Etkisi | Nereden öğrenilir? |
|---|---|---|
| Gruba ayrılan lot | Artarsa kişi başı lot artar | İzahname ve satış duyurusu |
| Başvuru sayısı | Artarsa kişi başı lot azalır | Dağıtım sonuçları (KAP) |
| Küçük talepler | Artanları diğerlerine kalır | Önceden bilinmez |
| Gruplar arası kaydırma | Yeterli talep gelmeyen gruplardan bireysel gruba ek pay gelebilir; talebi yeterli olan gruptan pay çıkarılamaz | Dağıtım sonuçları (KAP) |
Eşit dağıtım nedir, nasıl hesaplanır?
Eşit dağıtım, Tebliğ'in 20. maddesinin ikinci fıkrasında tarif edilen yöntemdir ve i-SPK.128.23 sayılı ilke kararı gereği borsa dışı talep toplamada yurt içi bireysel yatırımcı grubuna uygulanması zorunludur. Talep, satışa sunulan miktarı aşıyorsa adımlar şöyledir:
- Gruba ayrılan miktar talepte bulunan yatırımcı sayısına bölünür; bulunan miktar ve altındaki talepler tamamen karşılanır.
- Kalan miktar, talebi tamamen karşılanamayan yatırımcı sayısına bölünerek aynı şekilde dağıtılır; işlem paylar bitene kadar sürer.
- Talebine alt sınır koyan yatırımcıya düşen miktar bu sınırın altındaysa yatırımcı listeden çıkarılır ve payı yeniden dağıtılır.
- Küsurat çıkarsa tama tamamlanır ve talebi tamamen karşılanamayan yatırımcılar arasında ihraççının veya halka arz edenin uygun gördüğü şekilde dağıtılır.
Örnek (varsayımsal): Yurt içi bireysel gruba 30.000.000 lot ayrılmış, 600.000 yatırımcı başvurmuş olsun. Yatırımcılardan 100.000'i 20 lot, 150.000'i 40 lot, 350.000'i 200 lot istemiş olsun.
| Tur | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. tur | 30.000.000 ÷ 600.000 | Kişi başı 50 lot; 20 ve 40 lot isteyenler tamamen karşılanır (toplam 8.000.000 lot) |
| 2. tur | 22.000.000 ÷ 350.000 | Kişi başı 62,86 lot; herkese 62 lot verilir (21.700.000 lot) |
| Küsurat | 22.000.000 − 21.700.000 | Kalan 300.000 lot, örneğin 300.000 yatırımcıya birer lot daha |
Kaba tahmin 50 lot gösterirken 200 lot isteyenlere 62 veya 63 lot düşer. Dağıtılan toplam 100.000 × 20 + 150.000 × 40 + 300.000 × 63 + 50.000 × 62 = 30.000.000 lottur.
Örnek, yüksek miktarlı talep girmenin eşit dağıtımda kişi başı payı artırmadığını da gösterir: 200 lot isteyen ile 2.000 lot isteyen aynı miktarı alır. Fark yalnızca bloke edilen tutardadır.
Borsada satışta (.HE) kaç lot düşer? Birer lot kuralı
i-SPK.128.23 sayılı ilke kararına göre halka arz edilen payların piyasa değeri 750 milyon TL ve altındaysa borsada satış yöntemi zorunludur. Bu yöntemde dağıtımı Borsa İstanbul yapar. Pay Piyasası Prosedürü'ne göre talep toplamanın bittiği gün saat 18.15'ten sonra emirler MKK sicil numarasına göre tekleştirilir; aynı yatırımcının birden fazla emri varsa yalnızca fiyat ve zaman önceliğinde ilk sıradaki dağıtıma girer, müşterek hesaplardan girilen emirler ise dağıtıma alınmaz.
Talep arzı aşıyorsa dağıtım, zaman önceliğine göre sıralanmış her emre sırayla birer lot verilerek yapılır ve paylar bitene kadar turlar sürer. Sonuç eşit dağıtıma çok yakındır; tek fark, son turda bütün emirlere yetmeyen artık lotların zaman önceliği olan emirlere gitmesidir. Erken girilen emir en fazla bir lot fazla alabilir; daha büyük bir avantaj sağlamaz.
Örnek (varsayımsal): Satılacak miktar 1.000.000 lot, tekleştirilmiş emir sayısı 45.000 olsun. Emirlerden 5.000'i 10 lot, 40.000'i 100 lot istemiş olsun.
- İlk 10 turda her emre 10 lot verilir: 450.000 lot. 10 lot isteyenlerin talebi tamamlanır.
- Kalan 550.000 lot 40.000 emre dağıtılır: 13 tam tur daha (520.000 lot), her emir 23 lota ulaşır.
- Artan 30.000 lot, zaman önceliğinde ilk sıradaki 30.000 emre birer lot olarak verilir.
Sonuç: 5.000 emir 10 lot, 30.000 emir 24 lot, 10.000 emir 23 lot alır; toplam 50.000 + 720.000 + 230.000 = 1.000.000 lot.
Fiyat aralığıyla yapılan borsada satışta (değişken fiyat yöntemi) önce arzın tamamının karşılandığı fiyat bulunur; bu fiyatın altındaki emirler dağıtıma girmez, kalanlara aynı birer lot kuralı uygulanır. Emir girme adımları ve emir türleri borsa emir türleri yazısında yer alıyor.
Oransal dağıtım nasıl hesaplanır?
Oransal dağıtımda gruba ayrılan miktar, gruba gelen toplam talebe bölünür ve her yatırımcının talebi bu oranla çarpılır (Tebliğ md. 20/3). Bireysel grupta kullanılamaz; ilke kararı, izahnamede tanımlanan, kurumsal yatırımcılar dışında kalan ve halka arzın en fazla %10'u ayrılabilen yüksek başvurulu (ilke kararındaki ifadeyle yüksek talepte bulunacak) yatırımcı grubunda eşit veya oransal dağıtıma izin verir. Bu grupta bir yatırımcı, gruba ayrılan payların dörtte birinden fazlasını talep edemez; oransal dağıtım seçilmişse talep tutarının tamamı kadar nakit ve/veya %120'si oranında BIST 30 payı teminat gösterilir.
Örnek (varsayımsal): Yüksek başvurulu gruba 10.000.000 lot ayrılmış, gruba 64.000.000 lot talep gelmiş ve halka arz fiyatı 40 TL olsun. Karşılama oranı 10.000.000 ÷ 64.000.000 = %15,625'tir.
- Azami talep 10.000.000 ÷ 4 = 2.500.000 lottur; bu talebi giren yatırımcı 390.625 lot alır.
- 150.000 lot talep eden yatırımcıya hesapta 23.437,5 lot düşer. Lot kesirli dağıtılamadığı için bu miktar tam sayıya çevrilir; yöntem izahnamedeki dağıtım esaslarına bağlıdır. 23.437 lot alındığı varsayılırsa bloke edilen 6.000.000 TL'nin 937.480 TL'si pay bedeline gider, 5.062.520 TL iade edilir.
Oransal dağıtımda büyük talep daha çok pay demektir; bu yüzden Tebliğ'in 22. maddesindeki mükerrer talep kuralı, yani birden fazla talepten yalnızca en yüksek miktarlı olanın dikkate alınması, bu yöntemde uygulanmaz.
Halka arz dağıtım sonuçları nereden öğrenilir?
Tebliğ'in 24. maddesine göre ilk halka arzlarda yetkili kuruluş, dağıtım listesinin kesinleştiği günü izleyen iki iş günü içinde dağıtım sonuçlarını KAP'ta özel durum açıklamasıyla duyurur. Açıklamada ihracın nihai tutarı, yatırımcı grupları bazında dağıtılan payların tutarı, oranı ve yatırımcı sayısı, gruplar arası kaydırma sonuçları ve halka arz edilen payların nominal değerinin %5'inden fazlasını alan kişi ve kurumlar yer alır.
Bu tablodan geriye dönük hesap da yapılabilir: bireysel gruba dağıtılan lot, bireysel yatırımcı sayısına bölündüğünde kişi başı ortalama bulunur. Ortalama, küçük talepler nedeniyle çoğu yatırımcının aldığı miktardan düşük kalabilir. Bildirimlerin okunuşu KAP bildirimleri yazısında anlatılıyor.
Kişisel sonuç ise talebin girildiği banka veya aracı kurumun ekranında görünür. Paylar hesaba geçtikten sonra MKK kayıtları, e-Devlet hesabıyla kayıt olunabilen e-YATIRIMCI uygulamasından da kontrol edilebilir; ayrıntılar e-YATIRIMCI ve MKK yazılarında yer alıyor.
Halka arzda bloke para ne zaman iade edilir?
Borsa dışı talep toplamada süreler Tebliğ'in 23. maddesinde yazar. Yetkili kuruluş veya konsorsiyum lideri, talep toplamanın bitimini izleyen iki iş günü içinde dağıtım listesini hazırlar; ihraççı listeyi iki iş günü içinde onaylar; karşılanamayan taleplerin bedeli onaylı listenin teslim alınmasını izleyen iş günü iade edilir. Konsorsiyum varsa lider aynı gün üyelere bildirir, üyeler izleyen iş günü iadeyi yapar.
| Adım | Süre |
|---|---|
| Dağıtım listesinin hazırlanması | Talep toplamanın bitiminden itibaren en geç 2 iş günü |
| İhraççının onayı | Listenin tesliminden itibaren en geç 2 iş günü |
| Karşılanmayan talep bedelinin iadesi | Onaylı listenin teslim alınmasını izleyen iş günü |
Adımlar azami sürelerle ilerlerse iade, talep toplamanın bitiminden sonraki beşinci iş gününe kadar uzayabilir; uygulamada liste daha kısa sürede kesinleşebilir. Borsada satışta ise dağıtım talep toplamanın bittiği akşam yapılır; Prosedür'e göre dağıtımdan sonra işleme dönüşmeyen emirler Borsa'nın belirlediği zamanda iptal edilir; karşılanmayan kısma ait tutarın hesapta hangi saatte kullanılabilir olacağı kuruma göre değişebilir.
Teminat olarak fon veya pay gösterildiyse karşılanan talebin bedeli izahnamede yazan yöntemle tahsil edilir; bu durum, karşılanmayan kısmın serbest kalma zamanını değil, karşılanan kısmın nasıl ödeneceğini etkiler.
Kişi başı lot sayısını değiştirmeyen yaygın yanlışlar
- Birden fazla kurumdan başvurmak: Borsa dışı talep toplamada mükerrer taleplerden yalnızca en yüksek miktarlı olan sayılır; borsada satışta emirler MKK sicil numarasıyla tekleştirilir. İki kurumdan girilen talep ikinci bir pay hakkı doğurmaz.
- Çok yüksek talep girmek: Eşit dağıtımda payı artırmaz; yalnızca bloke edilen ve iadesi beklenen tutarı büyütür. İade süresi talep miktarından bağımsızdır.
- Ortak hesaptan talep girmek: Borsada satışta birden fazla MKK sicil numarasına bağlı hesaplardan gelen emirler dağıtıma girmez.
- Yalnızca kaba tahmine güvenmek: Gruplar arası kaydırma ve küçük talepler sonucu değiştirir; kesin sayı dağıtım sonrası belli olur.
Payların işlem görmeye başladığı ilk günlerde fiyatın tavan ve taban sınırları içinde hareket ettiği, fiyatın halka arz fiyatının altına da inebileceği dikkate alınmalıdır. Halka arzdan sonra piyasada serbestçe el değiştiren payların ölçüsü halka açıklık oranı yazısında anlatılıyor.
Temettü, sermaye artırımı ve halka arz takvimi Fiva'da
Fiva'nın günün özeti ekranında ekonomik takvim, KAP bildirimleri, temettü ve sermaye artırımı takvimleri, halka arzlar ve önem derecesine göre sınıflandırılmış haberler bir arada gösterilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Halka arz kaç lot verir?
Sabit bir sayı yoktur. Eşit dağıtımda gruba ayrılan lot başvuru sayısına bölünür, daha az talep edenlerin artanı diğerlerine yeniden dağıtılır. Kesin sayı dağıtım tamamlandıktan sonra aracı kurum ekranında ve KAP'taki dağıtım sonuçlarında görülür.
Halka arzda erken talep girmek daha çok lot sağlar mı?
Borsa dışı eşit dağıtımda sağlamaz. Borsada satışta artık lotlar zaman önceliğine göre verildiği için erken girilen emir en fazla bir lot fazla alabilir.
Eşit dağıtım ile oransal dağıtım arasındaki fark nedir?
Eşit dağıtımda talep miktarından bağımsız olarak herkese aynı miktar düşer, az talep edenin artanı diğerlerine kalır. Oransal dağıtımda her yatırımcının talebi aynı karşılama oranıyla çarpılır, bu yüzden büyük talep daha çok pay demektir.
Halka arz sonuçları ne zaman açıklanır?
II-5.2 sayılı Tebliğ'e göre ilk halka arzlarda dağıtım sonuçları, dağıtım listesinin kesinleştiği günü izleyen iki iş günü içinde KAP'ta açıklanır. Kişisel sonuç ise talebin girildiği kurumun ekranında daha önce görülebilir.
Halka arzda karşılanmayan para ne zaman iade edilir?
Borsa dışı talep toplamada iade, onaylı dağıtım listesinin yetkili kuruluşa ulaşmasını izleyen iş günü yapılır; azami sürelerle talep toplamanın bitiminden sonraki beşinci iş gününe kadar uzayabilir. Borsada satışta karşılanmayan emirler dağıtımdan sonra iptal edilir ve blokaj kalkar.
Kaynaklar
- SPK, 2024/48 sayılı Bülten: i-SPK.128.23 sayılı Payların İlk Halka Arzında Uygulanacak Satış Yöntemleri ve Dağıtım Esaslarına İlişkin İlke Kararı (yeni sekmede açılır)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği (II-5.2), madde 18-24 (yeni sekmede açılır)
- Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü (Revizyon 54, 21/09/2026), 4.1.1 birincil piyasa ve Ek-1 dağıtım örnekleri (yeni sekmede açılır)
- MKK: Merak ettikleriniz (e-YATIRIMCI ve portföy görüntüleme) (yeni sekmede açılır)
- Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) (yeni sekmede açılır)
- SPK, II-5.2 sayılı Sermaye Piyasası Araçlarının Satışı Tebliği basın duyurusu (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.