Kısa cevap: Kısa cevap: Fon portföy dağılımı iki yerden okunur: TEFAS'taki fon sayfası ve Fon Verileri ekranı varlık türlerinin (hisse senedi, devlet tahvili, ters repo, mevduat gibi) yüzdesini verir; fonda hangi hisselerin ve tahvillerin bulunduğu ise KAP'ta her ay yayımlanan portföy dağılım raporunda görülür. SPK'nın II-14.2 sayılı Tebliği'ne göre bu rapor ilgili ayı izleyen altı iş günü içinde KAP'ta açıklanır.
Fonun adı ve izahnamesi fonun neye yatırım yapabileceğini söyler; portföy dağılımı ise belirli bir tarihte neye yatırım yaptığını gösterir. İki bilgi arasındaki fark, aynı unvanı taşıyan fonların neden farklı getiri sağladığını da açıklar.
Bu yazı portföy bilgisinin nerede yayımlandığını, aylık raporun bölümlerini ve raporda yoğunlaşma, vade ve strateji uyumunun nasıl kontrol edildiğini anlatır. Ekranlar 19 Ekim 2026 itibarıyla tarif edilmiştir; örnekler varsayımsaldır.
Fon portföyü nedir? Varlık dağılımı ile portföy dağılım raporu farkı
Fon portföyü, fonun yatırımcılardan topladığı parayla aldığı varlıkların bütünüdür: paylar, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS), özel sektör borçlanma araçları, ters repo, mevduat, yabancı menkul kıymetler, diğer fonların payları ve türev işlemler için yatırılan teminatlar. Bu bilgi farklı ayrıntı düzeylerinde üç yerde yayımlanır:
| Kaynak | Ne gösterir | Sıklık |
|---|---|---|
| TEFAS fon sayfası, Fon Varlık Dağılımı | Varlık türü ve yüzdesi; ekrandaki nota göre Takasbank'a en son bildirilen veri | Son bildirim |
| TEFAS Fon Verileri, Portföy Dağılımı görünümü | Tarih bazında 25 varlık türü sütununda yüzde dağılım (hisse senedi, devlet tahvili, hazine bonosu, finansman bonosu, ters repo, Takasbank para piyasası, TL ve döviz mevduat, kıymetli madenler, yabancı hisse senedi, vadeli işlemler nakit teminatları gibi) | Seçilen tarih aralığında |
| KAP, aylık portföy dağılım raporu | Kıymet bazında içerik, ay içindeki alış ve satışlar, ortalama vade, giderler | Aylık |
TEFAS'taki görünüm "fonun yüzde kaçı hisse senedinde" sorusuna, KAP'taki rapor "fonda hangi hisseler var" sorusuna cevap verir. Varlık türlerinin tanımı ve fon türlerine göre zorunlu oranlar fon seçerken nelere bakılır yazısında özetleniyor.
Fon portföy dağılım raporu ne zaman ve nerede yayımlanır?
Kurallar SPK'nın Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliği'nde (II-14.2) yer alır:
- Biçim: Rapor, Tebliğ'in 2 numaralı ekindeki formata uygun hazırlanır (madde 10/1).
- Süre: İlgili ayı izleyen altı iş günü içinde kamuya açıklanır (madde 11/4).
- Yer: KAP'a gönderilerek açıklanması zorunludur (madde 12/3). Rapor, fonun KAP sayfasındaki bildirimler arasında yer alır; fona KAP'ta Fonlar menüsündeki yatırım fonları listesinden fon koduyla ulaşılır.
- Şemsiye fon: Aynı şemsiye fona bağlı fonların raporları tek bir rapor olarak hazırlanabilir (madde 20/3); bu durumda ilgili fonun bölümü rapor içinde aranır.
- Muafiyet: Paylarını yalnızca nitelikli yatırımcılara satan fonlar rapor hazırlamaktan muaftır; TEFAS'ta işlem gören serbest fonlar bu muafiyetin dışındadır (madde 19/2).
Örnek: 30 Eylül 2026 tarihli portföyü gösteren rapor için altıncı iş günü 8 Ekim 2026 Perşembe'dir. Ekim 2026 sonu portföyü için son gün 9 Kasım 2026 Pazartesi olur. 6 Kasım'da rapor arayan bir yatırımcı, Ekim raporu henüz yayımlanmamışsa 37 gün önceki portföyü görür.
KAP'ta bildirimlerin filtrelenmesi ve izlenmesi KAP bildirimleri nasıl okunur yazısında anlatılıyor.
Portföy dağılım raporu hangi bölümlerden oluşur?
II-14.2 sayılı Tebliğ'in 2 numaralı ekindeki format dokuz bölümden oluşur:
| Bölüm | İçerik | Ne için okunur |
|---|---|---|
| I. Fonu tanıtıcı bilgiler | Fonun adı, kurucu ve yönetici, toplam değer/net varlık değeri, katılma payı sayısı, kuruluş tarihi, süre | Büyüklük ve pay sayısı |
| II. Performans bilgileri | Ay sonu ve önceki ay pay fiyatı, aylık, yılbaşına göre ve yıllık fiyat artışı; aylık ortalama menkul kıymet yüzdesi, aylık ortalama portföy devir hızı, portföyün ortalama vadesi; pay ihraçlarından nakit girişleri ve iadelerden nakit çıkışları | Getiri, işlem yoğunluğu, vade, para akışı |
| III. Fon portföy değeri tablosu | Portföydeki varlıklar | Fonda hangi hisse ve tahvillerin olduğu |
| IV. Toplam değer tablosu | Portföy değerinden toplam değere geçiş | Nakit, alacak ve borçlar |
| V. Ay içinde yapılan giderler | Gider bazında toplam tutarlar | Maliyet kalemleri |
| VI. Açıklamalar | Rüçhan hakkı, bedelsiz pay, temettü ve anapara tahsilatı; mevzuat değişiklikleri ve hukuki ihtilaflar | Olağan dışı olaylar |
| VII–IX. Satışlar, itfalar, alışlar | Ay içinde satılan, itfa olan ve alınan kıymetler, tarih ve tutarlarıyla | Ay içindeki pozisyon değişiklikleri |
Tebliğ'in 10. maddesi ayrıca ödünç menkul kıymet verme ve türev araç işlemlerinin rapora konmasını zorunlu tutar. Endeks fonlarda son bir ve üç aylık korelasyon katsayıları, borsa yatırım fonlarında son bir yıllık takip farkı ve takip hatası verilir. Ay içindeki alım satım ayrıntılarına yatırımcıya sunulan rapor nüshalarında yer verilmeyebilir; bu nedenle VII–IX. bölümler her raporda dolu olmayabilir.
Fonda hangi hisseler var? Yoğunlaşma nasıl ölçülür
Fon portföy değeri tablosundan her kalemin ağırlığı bulunur: kalemin değeri, fonun toplam değerine bölünür. Raporda yüzde sütunu varsa doğrudan okunur. Ardından en büyük on kalemin toplamı ve tek bir ihraççıya düşen pay hesaplanır.
Örnek (varsayımsal): 1 milyar TL büyüklüğündeki bir hisse senedi fonunun ay sonu dağılımı şöyle olsun:
| Kalem | Varlık türü | Fon toplam değerine oranı (%) |
|---|---|---|
| Hisse A | Pay (BIST) | 9,6 |
| Hisse B | Pay (BIST) | 8,8 |
| Hisse C | Pay (BIST) | 7,5 |
| Hisse D | Pay (BIST) | 6,9 |
| Hisse E | Pay (BIST) | 5,8 |
| Hisse F | Pay (BIST) | 4,9 |
| Hisse G | Pay (BIST) | 4,6 |
| Hisse H | Pay (BIST) | 4,2 |
| Hisse I | Pay (BIST) | 3,9 |
| Hisse J | Pay (BIST) | 3,5 |
| Diğer 18 hisse | Pay (BIST) | 26,3 |
| Ters repo | Para piyasası | 8,0 |
| Takasbank Para Piyasası | Para piyasası | 4,0 |
| Vadeli işlemler nakit teminatı | Türev teminatı | 2,0 |
| Toplam | 100,0 |
- İlk 10 hisse: 9,6 + 8,8 + 7,5 + 6,9 + 5,8 + 4,9 + 4,6 + 4,2 + 3,9 + 3,5 = %59,7. Fonun yarısından fazlası on şirkete bağlıdır.
- Tek ihraççı sınırı: III-52.1 sayılı Tebliğ'in 17. maddesine göre fon toplam değerinin %10'undan fazlası tek bir ihraççının araçlarına yatırılamaz. En büyük kalem %9,6'dır.
- %5 üzeri toplamı: Aynı maddeye göre %5'ten fazla yatırım yapılan ihraççıların toplamı %40'ı aşamaz. A–E hisselerinin toplamı 9,6 + 8,8 + 7,5 + 6,9 + 5,8 = %38,6'dır; sınıra yakındır.
- Hisse oranı: Borsa İstanbul paylarının toplamı %86'dır; hisse senedi fonları için aranan %80 asgari oranın üzerindedir.
Yoğunlaşma tek başına sorun değildir; bir fonun stratejisi az sayıda şirkete odaklanmak olabilir. Ancak ilk on kalemin payı yükseldikçe fonun getirisi bu şirketlerin seyrine bağlanır ve fon, aynı şirketlere zaten doğrudan yatırım yapılmışsa sanılan çeşitlendirmeyi sağlamaz. Bu konu portföy çeşitlendirmesi yazısında ele alınıyor. Tebliğ'in 17–24. maddelerindeki oransal sınırlar serbest fonlara uygulanmaz; serbest fonlar izahnamelerinde ve KAP sayfalarında belirtilen strateji ve limitlere göre yatırım yapar. Bununla birlikte SPK Rehberi'nin 28 Ağustos 2026'da değiştirilen 4.3 bölümü serbest fonlara ayrı sınırlar getirir: örneğin portföy değerinin %5'inden fazlasını oluşturan araçların toplamı %20'yi aşamaz. Unvanında döviz, yabancı veya para piyasası/kısa vadeli ibaresi bulunan serbest fonlar bu sınırların dışındadır; SPK'nın 26 Ekim 2026 tarihli değişikliğine göre mevcut fonlar bu sınırlara kademeli uyum olmaksızın en geç 31 Ocak 2027'ye kadar uyum sağlar.
Portföyün ortalama vadesi ve borçlanma araçları nasıl okunur?
Borçlanma araçlarına ve para piyasası araçlarına yatırım yapan fonlarda raporun II. bölümündeki "portföyün ortalama vadesi" satırı faiz duyarlılığı için en yakın resmi göstergedir. SPK Rehberi'nin 4.2.6 bölümüne göre vade şöyle hesaplanır:
- İskontolu senetlerde itfa tarihine kalan süre,
- Sabit kuponlu ve gelire endeksli senetlerde Macaulay durasyonu,
- Kuponu piyasa faizine (ör. TLREF'e) endeksli senetlerde ilk veya bir sonraki kupon ödemesine kalan süre,
- Tüketici fiyatlarına endeksli senetlerde anaparanın itfa tarihine kalan süre.
Ters repo sözleşmelerine konu senetler bu hesaba katılmaz. III-52.1 sayılı Tebliğ'e göre para piyasası fonlarında portföyün tamamı vadesine en fazla 184 gün kalmış araçlardan oluşur ve günlük ağırlıklı ortalama vade en fazla 45 gündür (madde 6). Borçlanma araçları fonlarında aylık ağırlıklı ortalama vade 25–90 gün ise "kısa vadeli", 91–730 gün ise "orta vadeli", 730 günden fazla ise "uzun vadeli" ifadesi unvana yazılabilir (madde 20).
Örnek (varsayımsal): Bir borçlanma araçları fonunun portföyü %20 bir günlük ters repo, %30 vadesine 150 gün kalmış hazine bonosu, %30 Macaulay durasyonu 600 gün olan sabit kuponlu devlet tahvili ve %20 bir sonraki kuponuna 45 gün kalmış TLREF'e endeksli tahvilden oluşsun. Ağırlıklı ortalama vade 0,2 × 1 + 0,3 × 150 + 0,3 × 600 + 0,2 × 45 ≈ 234 gündür; fon orta vadeli aralıktadır. TLREF'e endeksli tahvil 900 günlük itfa süresiyle hesaba katılsaydı sonuç yaklaşık 405 gün çıkardı ve fon faiz değişimine olduğundan daha duyarlı görünürdü.
Vadeden sonra ihraççı dağılımına bakılır: DİBS'lerin ağırlığı ile finansman bonosu ve özel sektör tahvillerinin ağırlığı, fonun kredi riskini gösterir. Vadenin fiyat duyarlılığına çevrilmesi durasyon yazısında anlatılıyor.
Portföy dağılımı izahnamedeki sınırlarla nasıl karşılaştırılır?
İzahnamenin ikinci bölümündeki tablo her varlık türü için asgari ve azami oranları verir; rapor ise ayın sonundaki fiili tercihi gösterir. Karşılaştırmada dört soru sorulur:
- Unvan uyumu: III-52.1 sayılı Tebliğ'in 6. maddesine göre hisse senedi, borçlanma araçları, kıymetli madenler ve fon sepeti fonlarında fon toplam değerinin en az %80'i devamlı olarak ilgili varlık grubunda tutulur.
- Hisse senedi yoğun statüsü: Portföyünün en az %80'i devamlı olarak Borsa İstanbul'da işlem gören ihraççı paylarından (menkul kıymet yatırım ortaklığı payları hariç) oluşan ve hisse senedi veya serbest şemsiye fona bağlı fonlar hisse senedi yoğun fon sayılır. Bu statü stopaj oranını belirler; ayrıntılar hisse senedi yoğun fon yazısında.
- Esneklik: Değişken fonlarda yönetici, izahnamedeki geniş aralıklar içinde dağılımı değiştirebilir. Ardışık raporlarda hisse oranının %20'den %90'a çıkması, fonun risk profilinin değiştiğini gösterir.
- Yabancı varlık ve türev: Yabancı hisse, yabancı borsa yatırım fonu, döviz cinsi araçlar ve vadeli işlem teminatlarının payı, fonun kur ve kaldıraç duyarlılığını gösterir.
İzahnamenin nerede bulunduğu ve tablonun okunuşu fon izahnamesi nasıl okunur yazısında anlatılıyor.
Portföy dağılım raporunun sınırları nelerdir?
- Gecikme: Rapor ay sonunu gösterir ve altı iş güne kadar sonra yayımlanır. Okunduğu gün portföy değişmiş olabilir; özellikle portföy devir hızı yüksek fonlarda raporun bilgi değeri hızla azalır.
- Tek gün görüntüsü: Ay sonu bir fotoğraftır. Ay içinde alınıp satılan pozisyonlar yalnızca VII–IX. bölümler doluysa görülür.
- Türev ve kaldıraç: Vadeli işlem nakit teminatı küçük bir oran gibi görünse de sözleşmelerin temsil ettiği pozisyon bundan büyük olabilir; türev işlemleri rapordaki ayrı açıklamalarla birlikte okunur.
- Fon sepeti etkisi: Portföydeki başka fonların payları, o fonların kendi raporlarına bakılmadan şeffaf değildir.
- Kapsam dışı fonlar: Yalnızca nitelikli yatırımcılara satılan ve TEFAS'ta işlem görmeyen fonlarda rapor zorunlu değildir.
Güncellik için TEFAS'taki tarih bazlı varlık türü dağılımı, ayrıntı için KAP'taki aylık rapor birlikte kullanılır. Portföy verisi, fiyat açıklanmadan önce günlük getiriyi tahmin eden hesaplarda da kullanılır; yöntemi ve sınırları fon getiri tahmini yazısında anlatılıyor.
Fon getirisini fiyat açıklanmadan görün
Fiva, yatırım fonlarının günlük getirisini fiyatlar gün sonunda açıklanmadan önce model tabanlı olarak tahmin eder ve her tahminin geçmiş isabet oranını gösterir. Fonlar karşılaştırılabilir, kriterlere göre taranabilir; tahminler hatalı olabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.
Sık sorulan sorular
Fonda hangi hisseler var, nereden bakılır?
Fonun KAP sayfasında yayımlanan aylık portföy dağılım raporunun fon portföy değeri tablosundan bakılır. TEFAS yalnızca varlık türlerinin yüzdesini gösterir, tek tek hisseleri göstermez.
Fon portföy dağılım raporu ne zaman yayımlanır?
SPK'nın II-14.2 sayılı Tebliği'ne göre ilgili ayı izleyen altı iş günü içinde KAP'ta yayımlanır. Örneğin Eylül 2026 sonu portföyü için son gün 8 Ekim 2026'dır.
TEFAS'taki fon varlık dağılımı ne kadar güncel?
Fon sayfasındaki nota göre varlık dağılımı Takasbank'a en son bildirilen verileri içerir. Fon Verileri ekranındaki Portföy Dağılımı görünümü ise tarih bazında varlık türü yüzdelerini verir.
Her fon portföy dağılım raporu yayımlar mı?
Hayır. Paylarını yalnızca nitelikli yatırımcılara satan fonlar bu yükümlülükten muaftır; ancak TEFAS'ta işlem gören serbest fonlar raporu yayımlamak zorundadır.
Portföyün ortalama vadesi ne anlatır?
Borçlanma ve para piyasası araçlarının ağırlıklı ortalama vadesidir ve fonun faiz değişimine duyarlılığı hakkında fikir verir. SPK Rehberi'ne göre sabit kuponlu senetlerde Macaulay durasyonu, TLREF'e endeksli senetlerde bir sonraki kupona kalan süre kullanılır.
Kaynaklar
- SPK: Yatırım Fonlarının Finansal Raporlama Esaslarına İlişkin Tebliğ (II-14.2), madde 10, 11, 12, 19, 20 ve Ek-2 (Portföy Dağılım Raporu) (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1), madde 6, 17 ve 20 (yeni sekmede açılır)
- SPK: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber (4.2.6 vade hesaplaması, 4.3 serbest fonlar; 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul Kararı ile yapılan değişiklikler) (yeni sekmede açılır)
- TEFAS: Fon Verileri ekranı, Portföy Dağılımı görünümü (yeni sekmede açılır)
- TEFAS: Fon Getirileri ekranı ve fon detaylı analiz sayfaları (yeni sekmede açılır)
- KAP: Yatırım fonları listesi ve fon sayfaları (yeni sekmede açılır)
- GİB: G.V.K. Geçici 67. Madde Uygulaması ile İlgili Gerçek Kişilere Yönelik Vergi Rehberi (Şubat 2026) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.