Hisse geri alımı nedir? Şirketler neden kendi payını alır

Kısa cevap: Kısa cevap: Hisse geri alımı, payları borsada işlem gören bir şirketin kendi paylarını borsadan satın almasıdır. İşlem SPK'nın II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği'ne tabidir; Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki ilke kararlarıyla program yönetim kurulu kararıyla başlatılabilir ve Tebliğ'deki sermayenin %10'u sınırı bu alımlarda uygulanmaz. Geri alınan paylar oy hakkı vermez ve genel kurul toplantı nisabında dikkate alınmaz; dolaşımdaki pay azaldığı için hisse başına kâr yükselebilir.

Hisse geri alımı (pay geri alımı), bir şirketin daha önce ihraç ettiği ve borsada işlem gören kendi paylarını piyasadan satın almasıdır. Şirket bu işlem için kendi nakdini kullanır; satın alınan paylar şirketin elinde kalır, daha sonra yeniden satılabilir ya da sermaye azaltımıyla iptal edilebilir. Halka açık şirketlerde işlemin çerçevesini 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 22. maddesi ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği çizer.

Tebliğ 2014'ten beri yürürlükte olsa da SPK, piyasadaki gelişmeler üzerine ilke kararlarıyla bazı sınırları esnetebilir. Bu nedenle geri alım kuralları okunurken Tebliğ metniyle birlikte yürürlükteki ilke kararlarına da bakılır. Aşağıda Ekim 2026 itibarıyla geçerli kurallar, şirketlerin geri alım gerekçeleri, KAP bildirimlerinin okunuşu ve geri alımın hisse başına kâra etkisi ele alınıyor.

Hisse geri alımı nasıl işler?

Geri alımın dayanağı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 22. maddesidir: halka açık ortaklıklar kendi paylarını SPK'nın belirlediği şartlarla satın alabilir; işlem sınırları, geri alınan payların elden çıkarılması veya itfası ve kamuya açıklama esasları SPK tarafından düzenlenir. Bu düzenleme, 3 Ocak 2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği'dir. Şirketin konsolide finansal tablolarına dahil edilen bağlı ortaklıkların ana şirket paylarını alması da aynı kurallara tabidir.

Tebliğ'in temel kuralları şöyle özetlenebilir:

Alım yeri: Payları borsada işlem gören şirketler geri alımı payların işlem gördüğü borsa pazarında yapar; pay alım teklifi yoluyla geri alım ancak SPK'nın önceden uygun görüşüyle yapılabilir (md. 9/2).
Süre: Borsa şirketlerinde bir geri alım programı en çok üç yıl sürebilir (md. 7).
İçsel bilgi yasağı: Açıklanması ertelenmiş içsel bilgi varken geri alım veya satım yapılamaz (md. 10).
Payların hakları: Geri alınan paylar genel kurulda toplantı nisabının hesabında dikkate alınmaz; bedelsiz pay, kâr payı ve yeni pay alma hakkı dışında oy hakkı gibi pay sahipliği haklarını vermez. Bu paylara düşen yeni pay alma hakları şirket tarafından borsada satılır (md. 18).
Muhasebe: Geri alım bedeli kadar tutar özkaynaklar içinde kısıtlanmış yedek olarak ayrılır; paylar satıldığında veya itfa edildiğinde bu yedek serbest kalır (md. 20).

Geri alınan paylar Tebliğ'deki sınırlar içinde elde tutulabilir, borsada yeniden satılabilir ya da sermaye azaltımıyla itfa edilebilir. Satılan paylar yeniden dolaşıma girer; itfa edilen paylar ise kalıcı olarak ortadan kalkar.

Şirketler neden kendi paylarını geri alır?

Şirketlerin KAP'ta açıkladığı gerekçeler çoğunlukla şu başlıklarda toplanır:

Fiyat oynaklığına karşı destek: Yönetim, pay fiyatının şirketin değerini yansıtmadığını düşündüğünde piyasadan alım yaparak fiyat oluşumuna katkı sağlamayı amaçlar. SPK'nın Mart 2025'teki kolaylaştırıcı ilke kararı da piyasadaki gelişmeler gerekçesiyle alınmıştır.
Nakdin ortaklara dönmesi: Atıl nakit, nakit kâr payı yerine pay alımıyla değerlendirilir. Kâr payında nakit bütün ortaklara dağıtılır; geri alımda ise yalnızca payını satan ortak nakit alır, satmayanın şirketteki oranı artar.
Sermaye azaltımı: Alınan payların itfasıyla pay sayısı kalıcı olarak düşürülür.
Çalışan pay planları ve dönüştürülebilir araçlar: Çalışanlara pay edindirme programları veya paya dönüştürülebilir borçlanma araçları için gerekecek paylar önceden temin edilir.

Tebliğ'in 14. maddesine göre bir geri alımın Kanun'un 108. maddesi uyarınca bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı sayılmaması için genel kurul onaylı bir program çerçevesinde yapılması, yalnızca sermaye azaltımı, paya dönüştürülebilir araç ihracı veya çalışan pay edindirme programı amacı taşıması ve program süresince satış yapılmaması gerekir. Fiyat desteği gibi başka amaçlarla yapılan alımlar bu güvenceden yararlanmaz; bu alımlarda işlem kurallarına uyulması ve her işlemin kamuya açıklanması ayrıca önem taşır.

Ekim 2026 itibarıyla hangi SPK kuralları geçerli?

SPK, 19 Mart 2025 tarihli ve 16/531 sayılı kararla yayımladığı i-SPK.22.9 sayılı ilke kararıyla, ikinci bir duyuruya kadar geçerli olmak üzere geri alımları kolaylaştırdı. Karara göre payları borsada işlem gören şirketler ve bağlı ortaklıkları, genel kurul kararı beklemeden yönetim kurulu kararıyla geri alım programı başlatabilir. Yönetim kurulu kararında geri alımın amacı, programın öngörülen azami süresi, alınacak azami pay adedi ve kullanılacak azami fon tutarı yer alır; karar özel durum açıklamasıyla KAP'ta duyurulur ve yapılacak ilk genel kurulda ortakların bilgisine sunulur. SPK, 22 Eylül 2026 tarihli i-SPK 22.9.a sayılı ilke kararıyla bu kapsamdaki alımlarda toplam geri alım bedeline ilişkin üst sınırı da ikinci bir duyuruya kadar kaldırdı.

Tebliğ kuralları ve ilke kararı kapsamındaki alımlarda Ekim 2026 itibarıyla uygulama
Konu	II-22.1 sayılı Tebliğ	İlke kararı kapsamındaki alımlar
Yetki	Genel kurulun onayladığı geri alım programı (md. 5)	Yönetim kurulu kararı yeterli; ilk genel kurulda bilgi verilir
Pay sınırı	Geri alınan payların nominal değeri, önceki alımlar dahil sermayenin %10'unu aşamaz (md. 9/1)	Uygulanmaz (i-SPK.22.9)
Kaynak sınırı	Toplam bedel, kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakları aşamaz (md. 9/3)	22 Eylül 2026'dan itibaren uygulanmaz (i-SPK 22.9.a)
Günlük alım sınırı	Önceki 20 günün ortalama işlem miktarının %25'i (md. 15/1-c)	Uygulanmaz (i-SPK.22.9)
Önceden duyuru	Programın genel kuruldan en az üç hafta önce, alım döneminin alımlardan iki iş günü önce açıklanması (md. 12'nin ilk dört fıkrası)	Uygulanmaz; yönetim kurulu kararı KAP'ta açıklanır
Sermaye artırımı dönemi	Artırım kararından işlemlerin tamamlanmasına kadar alım ve satım yapılamaz (md. 10/2)	Yasak yalnızca nakit (bedelli) artırımlarda uygulanır
Satış	Tebliğ'e aykırı alınan payların bir yıl içinde elden çıkarılması (md. 19/2)	Uygulanmaz; paylar 30 gün satılamaz, sonra en çok üç yıl içinde elden çıkarılır veya Tebliğ sınırları içinde elde tutulur

30 günlük satış yasağı ilk giren ilk çıkar yöntemiyle hesaplanır. Emirlerin nasıl verileceğine ilişkin kurallar da vardır: SPK'nın 2025/18 sayılı bülteninde aktarıldığı üzere i-SPK.22.2 sayılı ilke kararına göre geri alım programı kapsamında açılış seansında, gün ortası tek fiyat bölümünde ve kapanış seansında emir verilemez ve özel işlem bildirimi yapılamaz; i-SPK.22.8 sayılı karara göre geri alım için verilen fiyat emri, emir sisteminde bekleyen en yüksek alış fiyatından yüksek olamaz. SPK bu iki kuralı 24 Mart–25 Nisan 2025 arasında geçici olarak uygulamamıştı. Kurallar ilke kararlarıyla sık değiştiği için güncel durum SPK'nın haftalık bültenlerinden kontrol edilmelidir.

KAP'ta geri alım bildirimleri nasıl okunur?

Geri alım süreci KAP'ta iki tür bildirimle izlenir. İlki programın başladığını gösteren yönetim kurulu kararıdır; bu bildirim "Payların Geri Alınmasına İlişkin Bildirim" şablonuyla ya da genel özel durum açıklaması olarak yayımlanır. Şablonda yönetim kurulu karar tarihi, programın uygulanacağı süre, geri alıma konu azami pay miktarı (nominal TL) ve geri alım için ayrılan fonun toplam tutarı (TL) yer alır.

İkinci tür, fiilen yapılan alımların bildirimidir. Tebliğ'in 12. maddesine göre her geri alım işlemi, işlemi izleyen iş günü seans başlamadan önce işlem miktarı, fiyatı, o güne kadar geri alınan payların toplamı ve sermayeye oranıyla açıklanır. Geri alınan payların satışı da aynı biçimde duyurulur; program bittiğinde üç iş günü içinde ödenen en yüksek ve ortalama fiyat, toplam maliyet ve alınan payların sermayeye oranı açıklanır. İlke kararı 12. maddenin yalnızca ilk dört fıkrasını devre dışı bıraktığı için bu işlem bildirimleri Ekim 2026 itibarıyla da zorunludur.

Bildirim okunurken şu noktalara bakılır:

Program ile fiilî alım farkı: Azami pay ve azami fon birer üst sınırdır; program ilanı alım yapılacağı anlamına gelmez. Gerçekleşen alımlar işlem bildirimlerinden izlenir.
Fonun büyüklüğü: Ayrılan fon, şirketin piyasa değerine ve nakit varlıklarına oranlanır.
Sermayeye oran: Bildirimdeki oran, geri alınan payların nominal değerinin çıkarılmış sermayeye oranıdır.
Satış bildirimleri: Geri alınan payların satışı, dolaşımdaki pay sayısını yeniden artırır.

Örnek (varsayımsal): Çıkarılmış sermayesi 1 milyar TL (1 TL nominal değerli 1 milyar pay) ve piyasa değeri 25 milyar TL olan bir şirket, yönetim kurulu kararıyla en çok 20 milyon pay için 500 milyon TL fon ayırsın. Ayrılan fon piyasa değerinin %2'sine, azami pay sayısı sermayenin %2'sine denk gelir. İlk hafta 4 milyon payın ortalama 24 TL'den alındığı açıklansın: harcanan tutar 96 milyon TL, yani ayrılan fonun %19,2'sidir; geri alınan payların sermayeye oranı %0,4'tür.

KAP'taki bildirim türleri ve formların genel okunuşu KAP bildirimleri nasıl okunur yazısında anlatılıyor.

Geri alım hisse başına kârı ve oranları nasıl etkiler?

Hisse başına kâr hesabında geri alınan paylar dolaşımdaki pay sayısından düşüldüğü için aynı net kâr daha az paya bölünür. Bu yüzden geri alım hisse başına kârı (HBK) mekanik olarak yükseltebilir. Öte yandan şirketten nakit çıkar: bu nakdin getireceği faiz ya da yatırım geliri kaybolur ve özkaynak azalır.

Örnek (varsayımsal): Yıllık net kârı 2 milyar TL ve dolaşımdaki pay sayısı 1 milyar olan bir şirketin HBK'sı 2,00 TL'dir. Pay fiyatı 30 TL ise F/K oranı 15'tir. Şirket 50 milyon payı 30 TL'den geri alsın ve 1,5 milyar TL nakit harcasın. Kâr değişmezse 950 milyon pay için HBK 2 ÷ 0,95 ≈ 2,11 TL'ye, yani yaklaşık %5,3 yükselir; fiyat 30 TL'de kalırsa F/K 14,25'e iner.

Ancak harcanan nakit şirkette kalsaydı yılda 300 milyon TL vergi sonrası gelir getirecek olsun. Bu gelirden vazgeçildiği için kâr 1,7 milyar TL'ye inerse HBK 1,7 ÷ 0,95 ≈ 1,79 TL olur ve geri alım öncesinin altında kalır. Geri alımın HBK'ya etkisi, kullanılan nakdin alternatif getirisine bağlıdır.

Geri alım özkaynağı azalttığı için PD/DD oranı ve özkaynak kârlılığı da değişir; kâr aynı kalırken özkaynak küçüldüğünden özkaynak kârlılığı yükselir. Bu iyileşme faaliyetlerden değil, finansman tercihinden kaynaklanır. Nakit kâr payıyla karşılaştırıldığında ortaklara dönen nakdin vergisel durumu da farklıdır: kâr payında stopaj kesilir (ayrıntısı temettü stopajı yazısında), geri alımda ise yalnızca payını satan ortak nakit elde eder.

Geri alım haberi değerlendirilirken nelere dikkat edilir?

Program büyüklüğü ve fiilî kullanım: Büyük bir fonun ilan edilmesi fonun kullanılacağını göstermez. İşlem bildirimleri birikimli izlendiğinde programın ne kadarının uygulandığı görülür.
Nakdin kaynağı: Geri alımın serbest nakitten mi yoksa borçlanmayla mı finanse edildiği finansal tablolardan izlenir. Kaynak sınırının (md. 9/3) Eylül 2026'dan beri uygulanmaması, bu kontrolü yatırımcı açısından daha önemli hâle getirir.
Payların akıbeti: Geri alınan paylar 30 günlük sürenin ardından yeniden satılabilir. Satış yapılırsa dolaşımdaki pay sayısı tekrar artar; itfa edilirse azalma kalıcı olur.
Zamanlama: Açıklanması ertelenmiş içsel bilgi varken şirket geri alım yapamaz; yine de geri alımın başlaması şirketin geleceğine dair bir taahhüt değildir.
Halka açıklığa etkisi: SPK'nın 3 Eylül 2026 tarihli i-SPK.81.1 sayılı ilke kararına göre geri alınan paylar fiili dolaşımdaki pay hesabına dahil edilmez. Büyük bir geri alım fiili dolaşım oranını düşürür; bu oran Borsa İstanbul pazarlarının belirlenmesinde kullanılır.

Geri alım, şirkete nakit getiren bedelli sermaye artırımının tersi yönde bir sermaye işlemidir: biri dolaşımdaki pay sayısını azaltıp şirketten nakit çıkarır, diğeri pay sayısını artırıp şirkete nakit getirir. İlke kararı da nakit artırım sürecinde geri alım ve satım yapılmasını yasaklamaya devam eder.

Hisseleri akıllı listelerle süzün

Fiva'da "Temettü verimi %6 üzeri" veya "F/K 8 altı" gibi hazır akıllı listeler kriterlere uyan hisseleri tek dokunuşla süzer; BIST, NASDAQ ve Avrupa borsalarındaki hisseler ve sektörler tek ekranda izlenir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.

Fiva'yı inceleyin Beta programına katılın

Sık sorulan sorular

Geri alınan paylar temettü alır mı?

Geri Alınan Paylar Tebliği'nin 18. maddesine göre kâr payı hakkı saklıdır: geri alınan paylar bedelsiz pay, kâr payı ve yeni pay alma hakkı dışında pay sahipliği hakkı vermez. Bu paylarla oy kullanılamaz ve paylar genel kurul toplantı nisabında dikkate alınmaz. Paylar üçüncü kişilere devredildiğinde diğer haklar da yeniden doğar.

Geri alım programı açıklayan şirket mutlaka alım yapar mı?

Hayır. Programdaki azami pay adedi ve azami fon tutarı birer üst sınırdır. Şirketin fiilen ne kadar alım yaptığı, her işlemi izleyen iş günü seans öncesinde KAP'ta yayımlanan işlem bildirimlerinden izlenir.

Şirket geri aldığı payları ne zaman satabilir?

İlke kararı kapsamında geri alınan paylar alım tarihinden itibaren 30 gün satılamaz; süre ilk giren ilk çıkar yöntemiyle hesaplanır. Bu sürenin ardından paylar en çok üç yıl içinde elden çıkarılabilir ya da Tebliğ'deki sınırlar içinde elde tutulabilir; satışlar da KAP'ta açıklanır.

Sermayenin %10'u sınırı hâlâ geçerli mi?

Ekim 2026 itibarıyla SPK'nın 19 Mart 2025 tarihli i-SPK.22.9 sayılı ilke kararı kapsamındaki alımlarda Tebliğ'in %10 nominal değer sınırı uygulanmaz. Karar ikinci bir duyuruya kadar geçerlidir; kaldırılması hâlinde Tebliğ hükümleri esas alınır.

Geri alım hisse fiyatını yükseltir mi?

Kesin bir etkisi yoktur. Geri alım piyasaya ek talep getirir ve dolaşımdaki payı azaltır, ancak fiyat şirketin kârlılığına, nakit kullanımına ve genel piyasa koşullarına göre oluşur; program sona erdiğinde ek talep de ortadan kalkar.

Kaynaklar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.