Fon karşılaştırma nasıl yapılır? TEFAS'ta adım adım

Kısa cevap: Kısa cevap: Fon karşılaştırması aynı kategorideki fonlar arasında, aynı dönem ve aynı ölçütlerle yapılır. TEFAS'ın Fon Getirileri ve Fon Karşılaştır ekranlarında getiri, yönetim ücreti ve büyüklük yan yana görülür; sonuç risk değeri, oynaklık, gerçekleşen gider oranı, stopaj ve KAP'taki portföy dağılım raporuyla birlikte okunur.

Fon karşılaştırması, birbirinin yerine düşünülebilecek fonları aynı dönemde ve aynı ölçütlerle yan yana koyma işidir. TEFAS'taki getiri sıralaması bu işin yalnızca başlangıcıdır: fon türü, seçilen dönem, gider ve vergi farkı ile alınan risk hesaba katılmadan bir fonun diğerinden daha başarılı olduğu söylenemez.

Aşağıda TEFAS ekranlarıyla karşılaştırma, dönem seçimi, gider ve stopaj etkisi ile risk ölçüleri varsayımsal örneklerle anlatılıyor; ekran adları 18 Ekim 2026'da tefas.gov.tr'de görülen hâlidir. Fon seçiminin genel ölçütleri yatırım fonu seçerken nelere bakılır yazısında ele alınıyor.

Fonlar neden aynı kategoride karşılaştırılır?

Para piyasası fonu ile hisse senedi fonunun getirisini karşılaştırmak, farklı risk taşıyan iki ürünü tek bir sayıyla ölçmek anlamına gelir. Anlamlı bir karşılaştırma, aynı işi yapmaya çalışan fonlar arasında yapılır: aynı şemsiye fon türü, benzer strateji ve yakın risk değeri.

SPK'nın VII-128.5 sayılı Tebliği'nin 15. maddesi, fonları sıralayan kuruluşlar için aynı ilkeyi koyar: fonlar strateji, tür veya portföy sınırlamalarına göre kategorilere ayrılır, yalnızca portföy büyüklüğü ya da fonun yaşı gibi performansa doğrudan etki etmeyen ölçütler kullanılmaz ve sıralamaya en az bir yıldır faaliyette olan fonlar alınır.

Kategori belirlenirken üç bilgiye bakılır:

Şemsiye fon türü: Para piyasası, borçlanma araçları, hisse senedi, değişken, katılım, fon sepeti veya serbest gibi türler TEFAS'ta filtre olarak seçilebilir.
Unvan ve strateji: Unvandaki hisse senedi yoğun, döviz veya katılım gibi ifadeler hem stratejiyi hem vergiyi etkiler. Bağlayıcı metin izahnamedir.
Risk değeri: 1 ile 7 arasındaki değer, fonun son beş yıllık haftalık getirilerinden hesaplanıp yıllığa çevrilen oynaklığa dayanır; anlamı fon risk değeri yazısında anlatılıyor.

Serbest şemsiye fonu özellikle dikkat ister: Ekim 2026 itibarıyla TEFAS listesinde bu şemsiye altında kısa vadeli katılım, döviz ve hisse senedi yoğun fonlar bir arada yer alıyor; bunlar unvana göre ayrılmadan karşılaştırılmaz.

TEFAS'ta fon karşılaştırma adım adım

tefas.gov.tr'de karşılaştırma iki ekran üzerinden yapılır. 18 Ekim 2026 itibarıyla adımlar şöyledir:

Listeyi daraltmak: Fon Getirileri menüsünden menkul kıymet yatırım fonları açılır. Fon türü, kurucu, şemsiye fon türü, TEFAS işlem durumu ve fon unvan türü filtreleriyle aynı kategorideki fonlar listelenir. Varsayılan filtreyle, yani yalnızca TEFAS'ta işlem gören menkul kıymet yatırım fonları seçiliyken TEFAS listesi 18 Ekim 2026'da 1.071 sonuç gösteriyordu; sayı zamanla değişir.
Üç görünümü sırayla kullanmak: Getiri Bazlı görünüm 1 ay, 3 ay, 6 ay, yılbaşından itibaren, 1 yıl, 3 yıl ve 5 yıllık getirileri risk değeriyle birlikte gösterir; istenirse tarih aralığı girilir. Yönetim Ücreti Bazlı görünümde uygulanan ve içtüzükte yazan yıllık yönetim ücreti ile yıllık azami toplam gider oranı yer alır. Büyüklük Bazlı görünüm, seçilen tarih aralığında portföy büyüklüğünü, tedavüldeki pay adedini ve bunların yüzde değişimini verir.
Karşılaştırma listesine eklemek: Listedeki Karşılaştır düğmesi fonu karşılaştırma listesine ekler; liste Fon Karşılaştır ekranında açılır. Bu ekrandaki arama kutusundan da fon eklenebilir.
Dönem ve ölçüt seçmek: Fon Karşılaştır ekranında haftalık, aylık, 3 aylık, 6 aylık, yılbaşından itibaren, 1, 3 ve 5 yıllık dönemler seçilir. Fonların yanına BIST 100, BIST 30, dolar, euro, altın, TÜFE ve mevduat faizi eklenebilir; TÜFE ve mevduat faizi haftalık dönemde seçilemiyor. Ekrandaki nota göre TÜFE, TÜİK'in en son açıkladığı değer; mevduat, TCMB'nin ağırlıklı ortalama mevduat faiz oranı; döviz ise TCMB döviz alış kurudur.
Tablo görünümüne geçmek: Grafik yerine Tablo seçildiğinde her fonun dönem getirisi yüzde olarak listelenir; sonuç Excel, CSV veya PDF olarak indirilebilir. Seçilen dönemden kısa geçmişi olan fonlarda getiri yerine Veri yok yazar.
Fon sayfasını açmak: Fon koduna tıklanınca açılan detaylı analiz sayfasında risk değeri, alış ve satış valörü, giriş ve çıkış komisyonu, yatırımcı sayısı ve son bir yıllık kategori derecesi gibi bilgiler bulunur. Fon sayfasının okunuşu TEFAS nedir yazısında.

Dönem seçimi karşılaştırmayı nasıl yanıltır?

Getiri tablosundaki her sütun bugünden geriye sabit uzunlukta bir pencere kullanır. Pencerenin başına tek bir olağan dışı ay denk gelirse sıralama o ayın etkisini taşır ve pencere kaydığında tersine dönebilir.

Örnek (varsayımsal): A fonu bir yıllık pencerenin ilk ayında %25, sonraki 11 ayda her ay %1,5 kazanmış olsun. B fonu her ay %3 kazanmış olsun.

Pencere	A fonu	B fonu
Bugünkü 1 yıllık getiri	1,25 × 1,015¹¹ − 1 ≈ %47,2	1,03¹² − 1 ≈ %42,6
Bir ay sonraki 1 yıllık getiri (iki fon da aynı aylık hızla devam ederse)	1,015¹² − 1 ≈ %19,6	≈ %42,6

A fonunun üstünlüğü tek bir aydan gelir; o ay pencereden çıkınca fark B lehine döner.

Bu yüzden karşılaştırma birkaç dönemle yapılır: 1 ile 6 ay arası dönemler son hareketi, 1, 3 ve 5 yıllık dönemler farklı piyasa koşullarındaki davranışı gösterir. Yılbaşından itibaren getiri her gün farklı uzunlukta bir dönemi kapsar; Ekim ortasında bakıldığında yaklaşık dokuz buçuk aylık bir sonuçtur. Getiriler toplanmaz, çarpılır; dönemlerin birleştirilmesi fon getirisi nasıl hesaplanır yazısında anlatılıyor.

Dört veri tuzağı daha vardır:

Kısa geçmiş: Yeni bir fonda 3 veya 5 yıllık sütun boş kalır. SPK Rehberi'ne göre beş yıllık geçmişi olmayan fonun risk değeri, eksik dönem için karşılaştırma ölçütünün getirileri eklenerek hesaplanır.
Tür değişikliği: TEFAS'ın çekince bildirimine göre tarihsel veriler fonun bugünkü unvan, kategori ve türüne göre sunulur; türü değişmiş bir fonun eski getirisi başka bir stratejiye ait olabilir.
Listeden çıkan fonlar: Getiri listesi varsayılan olarak TEFAS'ta işlem gören fonları gösterir. Kapanan veya platformdan çıkan fonlar bu görünümde yer almadığı için bir kategorinin geçmişi olduğundan başarılı görünebilir.
Olağan dışı değerler: 18 Ekim 2026'da Büyüklük Bazlı görünümün varsayılan bir aylık aralığında, pay adedi değişmediği hâlde portföy büyüklüğü ve getirisi −%95'in altına inmiş fonlar bulunuyordu. Böyle bir değer, nedeni (tasfiye, veri hatası gibi) fonun KAP sayfasından kontrol edilmeden karşılaştırmaya alınmaz.

Gider, stopaj ve valör farkı net sonucu nasıl değiştirir?

TEFAS'taki getiri fon fiyatındaki değişimdir. Yönetim ücreti ve diğer fon giderleri fiyata zaten yansımıştır; stopaj ve varsa giriş-çıkış komisyonu yansımaz. Bu nedenle getirisi birbirine yakın iki fon, yatırımcıya kalan tutarda ayrışabilir.

Gider: Yönetim Ücreti Bazlı görünümdeki uygulanan yıllık yönetim ücreti, TEFAS'ın açıklamasına göre fon portföy yöneticisinin KAP'ta yayımladığı bilgidir. Yıllık azami fon toplam gider oranı ise izahnamede belirlenen bir üst sınırdır, gerçekleşen oran değildir. Bu sınır III-52.1 sayılı Tebliğ'in Ek-4'ündeki tavanı aşamaz; Ekim 2026 itibarıyla yıllık tavan para piyasası fonlarında %1,65, fon sepeti fonlarında %4,38, Ek-4'te ayrıca sayılmayan diğer fonlarda %3,65'tir. Ekranda bu tavanla bağdaşmayan bir değer görülürse (ör. bir para piyasası fonunda %3,65) fonun izahnamesi esas alınır. SPK'nın III-52.1 sayılı Tebliği'nin 33. maddesine göre kurucu 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemlerin sonunda gerçekleşen toplam gider oranını kontrol eder; oran, varsa iade tutarı ve giderlerin dağılımı dönemi izleyen altı iş günü içinde KAP'ta ilan edilir. Gerçek maliyet bu bildirimle karşılaştırılır; kalemler fon yönetim ücreti ve toplam gider oranı yazısında anlatılıyor.

Stopaj: GİB'in Şubat 2026 tarihli geçici 67. madde rehberine göre gerçek kişilerde hisse senedi yoğun fon paylarının kazancına %0, 9 Temmuz 2025 ve sonrasında alınan diğer fon paylarının kazancına 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereği %17,5 stopaj uygulanır. 27 Mart 2026 tarihli ve 33206 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, TEFAS'ta işlem görmeyen hisse senedi yoğun serbest fonların bu tarihten itibaren alınan paylarını %0 kapsamından çıkardı; bu paylara %17,5 uygulanır. Alış tarihine göre değişen oranlar yatırım fonu stopaj oranları yazısında yer alıyor.

Örnek (varsayımsal): 100.000 TL ile alınan iki fon bir yılda şu sonucu versin: hisse senedi yoğun C fonu %30, değişken D fonu %34. TEFAS sıralamasında D öndedir.

C fonu: Kazanç 30.000 TL, stopaj %0, net kazanç 30.000 TL.
D fonu: Kazanç 34.000 TL, stopaj 34.000 × 0,175 = 5.950 TL, net kazanç 28.050 TL.

Vergi sonrasında sıralama tersine döner. D fonunun paylarının 9 Temmuz 2025'ten sonra alındığı varsayılmıştır.

Valör: Valör getiriyi değil, paranın ne zaman kullanılabileceğini belirler; fon değiştirilirken satılan fonun parası hesaba geçene kadar yeni fon alınamaz. Ayrıntılar fon valörü yazısında.

Getiri riskle birlikte nasıl okunur? Oynaklık, Sharpe ve maksimum düşüş

Getiri tablosu, getirinin ne kadar dalgalanmayla elde edildiğini göstermez; bunun için üç ölçü kullanılır:

Oynaklık: Getirilerin standart sapmasıdır ve genellikle yıllık olarak verilir. Fonun risk değeri de bu ölçüye dayanır.
Sharpe oranı: Risksiz getiriyi aşan getirinin oynaklığa bölünmesidir; birim risk başına elde edilen fazla getiriyi gösterir.
Maksimum düşüş: Fon fiyatının dönem içinde bir zirveden sonraki en derin düşüşüdür.

Bu ölçüler TEFAS'ın getiri ve karşılaştırma ekranlarında yer almıyor; Fon Verileri ekranından indirilen fiyatlarla hesaplanabilir. Yöntem Sharpe oranı yazısında adım adım anlatılıyor.

Örnek (varsayımsal): Aynı kategoriden iki fonun son bir yıla ait yıllık değerleri aşağıda; risksiz getiri %36 kabul ediliyor.

Ölçü	E fonu	F fonu
Yıllık getiri	%44	%48
Yıllık oynaklık	%8	%24
Sharpe oranı	(44 − 36) ÷ 8 = 1,0	(48 − 36) ÷ 24 = 0,5
Maksimum düşüş	−%4	−%18

F fonu 4 puan daha fazla kazandırmış, ancak bunun için üç kat oynaklık ve dönem içinde %18'lik bir değer kaybı yaşanmıştır. Hesap basitleştirilmiş yıllık değerlerle yapılmıştır.

Sharpe oranı da tek başına karar ölçütü değildir. William Sharpe 1994 tarihli makalesinde oranın ölçüldüğü döneme bağlı olduğunu ve en yüksek orana sahip fonun, ancak fonların yatırımcının diğer varlıklarıyla korelasyonları benzerse makul bir seçim olacağını belirtir. Karşılaştırılan fonlar için aynı dönem, aynı veri sıklığı ve aynı risksiz getiri kullanılır.

Fon büyüklüğü ve pay adedi nasıl yorumlanır?

Büyüklük Bazlı görünümdeki portföy büyüklüğü değişimi iki etkinin birleşimidir: fiyat değişimi ve fona giren ya da çıkan para. Tedavüldeki pay adedindeki değişim, fiyat etkisinden arındırılmış net giriş-çıkışı gösterir. Portföy büyüklüğü fiyat ile pay adedinin çarpımı olduğundan (1 + büyüklük değişimi) = (1 + getiri) × (1 + pay adedi değişimi) eşitliği sağlanır.

Örnek (varsayımsal): İki fonun aynı üç aylık dönemdeki verileri şöyle olsun:

G fonu: Getiri %20, portföy büyüklüğü 200 milyon TL'den 260 milyon TL'ye (%30) çıkmış. Pay adedi değişimi 1,30 ÷ 1,20 − 1 ≈ %8,3'tür; büyümenin bir kısmı net girişten gelir.
H fonu: Getiri %25, portföy büyüklüğü %10 artmış. Pay adedi değişimi 1,10 ÷ 1,25 − 1 = −%12'dir; fon yüksek getiriye rağmen net para çıkışı yaşamıştır.

Büyüklük tek başına kalite göstergesi değildir; ancak küçük fonlarda tek bir büyük çıkış yöneticiyi satış yapmaya zorlayabilir. Yatırımcı sayısı fon sayfasında, tarihsel seyri Fon Verileri ekranında görülür. SPK Rehberi'ne 28 Ağustos 2026'da eklenen hükme göre bir kişinin TEFAS'ta işlem gören bir fondaki payı tedavüldeki payların %30'una ve sonraki %10'luk eşiklere ulaştığında ya da altına düştüğünde MKK bunu KAP'ta ilan eder; bilgi TEFAS'ta da gösterilir.

KAP'taki raporlarla karşılaştırma nasıl doğrulanır?

TEFAS özet sunar; ayrıntı fonun KAP sayfasındaki belgelerdedir:

Portföy dağılım raporu: II-14.2 sayılı Tebliğ'in 10. maddesindeki biçimde hazırlanır ve 11. maddesinin dördüncü fıkrasına göre ayı izleyen altı iş günü içinde yayımlanır. Fonun stratejiye fiilen uyup uymadığı buradan görülür.
Performans sunum raporu: VII-128.5 sayılı Tebliğ'in 12. maddesine göre fonun ve karşılaştırma ölçütünün standart sapmasını, riske göre düzeltilmiş getiriyi ve portföy yöneticisi değişikliklerini içerir; Ocak–Haziran ve Ocak–Aralık dönemlerini izleyen altı iş günü içinde yayımlanır.
İzahname ve yatırımcı bilgi formu: Strateji, karşılaştırma ölçütü, valör ve kesim saati bu belgelerde yazar.

TEFAS'ın çekince bildirimine göre Takasbank, sitedeki bilgilerin doğru, yeterli, eksiksiz ve güncel olduğunu garanti etmez. Bu çerçeve bir fon önerisi değil, karşılaştırma yöntemidir.

Fon getirisini fiyat açıklanmadan görün

Fiva, yatırım fonlarının günlük getirisini fiyatlar gün sonunda açıklanmadan önce model tabanlı olarak tahmin eder ve her tahminin geçmiş isabet oranını gösterir. Fonlar karşılaştırılabilir, kriterlere göre taranabilir; tahminler hatalı olabilir. Fiva yatırım tavsiyesi vermez ve uygulama üzerinden alım-satım işlemi yapılmaz.

Fiva'yı inceleyin Beta programına katılın

Sık sorulan sorular

TEFAS'ta fon karşılaştırma nereden yapılır?

tefas.gov.tr'deki Fon Karşılaştır ekranından yapılır. Fonlar arama kutusundan ya da Fon Getirileri listesinden eklenir; haftalıktan 5 yıla kadar dönem seçilir.

Farklı türdeki fonlar karşılaştırılabilir mi?

Aynı ekrana eklenebilirler, ancak sonuç anlamlı olmaz. Para piyasası fonu ile hisse senedi fonu farklı risk taşır; karşılaştırma aynı şemsiye fon türü ve benzer strateji içinde yapılır.

Fon karşılaştırırken hangi döneme bakılır?

Tek bir döneme değil, birkaçına bakılır. Kısa dönemler son hareketi, 1, 3 ve 5 yıllık dönemler farklı piyasa koşullarındaki davranışı gösterir; tek bir olağan dışı ay, pencereden çıktığında sıralamayı tersine çevirebilir.

TEFAS'taki fon getirisine vergi dahil mi?

Hayır. TEFAS getirisi fon fiyatındaki değişimdir; yönetim ücreti gibi giderler fiyata yansımıştır, stopaj yansımamıştır. Stopaj oranı farklı fonlar net getiriyle karşılaştırılır.

Fon büyüklüğünün artması yatırımcı ilgisini mi gösterir?

Her zaman değil. Portföy büyüklüğü fiyat artışıyla da büyür; fona net para girip girmediğini TEFAS'ın Büyüklük Bazlı görünümündeki pay adedi değişimi gösterir.

Kaynaklar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.