Kısa cevap: GSS primi, başka bir sosyal güvencesi olmayan ve aile içinde kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birini aşan vatandaşların 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında ödediği genel sağlık sigortası primidir. Prim brüt asgari ücretin %6'sıdır; SGK'ya göre 2026'da aylık 1.981,80 TL'dir. Geliri bu sınırın altında kalanların primini gelir testi sonucuna göre devlet öder; 2027 tutarı yeni brüt asgari ücretle belli olacak.
Genel sağlık sigortası (GSS), Türkiye'de ikamet eden herkesi kapsayan zorunlu sağlık sigortasıdır. Çalışanlar ve emekliler bu sigortaya kendi statüleri üzerinden bağlıdır; hiçbir güvencesi olmayanlar ise SGK tarafından resen tescil edilir ve gelirlerine göre ya primi kendileri öder ya da primleri devlet tarafından karşılanır. Halk arasında GSS primi denilen tutar bu ikinci grubun ödediği primdir.
Aşağıda GSS priminin kimleri kapsadığı, 2026 tutarı ve hesabı, gelir testinin nasıl yapıldığı, primin ne zaman ödendiği, ödenmezse sağlık hizmetinin nasıl etkilendiği ve 2027 tutarının nasıl belirleneceği Ekim 2026 itibarıyla 5510 sayılı Kanun ve SGK açıklamalarına göre anlatılıyor. Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta primleri kendi yazılarında ele alındığı için burada yalnızca karşılaştırma amacıyla geçiyor.
GSS primi nedir, kimler öder?
GSS primi, başka bir statüden sağlık güvencesi olmayan kişinin sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için ödediği primdir. 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesi genel sağlık sigortalılarını bentler halinde sayar; çalışanlar (a), isteğe bağlı sigortalılar (b) ve aylık alanlar (f) gibi grupların sağlık sigortası kendi statüsünden gelir. (g) bendi ise bu bentlerin dışında kalan ve başka bir ülkede sağlık sigortasından yararlanma hakkı bulunmayan vatandaşları kapsar. 61. maddeye göre bu kişiler, diğer bentlere göre sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren Kurumca resen tescil edilir.
| Grup | Prim | Kim öder |
|---|---|---|
| Hizmet akdiyle çalışan (4/a) | Prime esas kazancın %12,5'i (%5 çalışan, %7,5 işveren) | Bordrodan kesilir |
| Bağ-Kur sigortalısı (4/b) | Prime esas kazancın %12,5'i, Bağ-Kur priminin içinde | Sigortalı |
| İsteğe bağlı sigortalı | Prime esas kazancın %12'si, isteğe bağlı primin içinde | Sigortalı |
| Kişi başı aile geliri brüt asgari ücretin üçte birinden az olan (60/1-c-1) | Primi Kanun gereği kamu öder | Devlet |
| Başka güvencesi olmayan, geliri üçte birin üzerinde (60/1-g) | Brüt asgari ücretin %6'sı: 2026'da 1.981,80 TL | Kişinin kendisi |
60/1-g kapsamındaki kişinin eşi, belirli yaşlardaki çocukları ve geçimini sağladığı anne-babası Kanun'un 3. maddesine göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır ve ayrıca prim ödenmeden sağlık hizmetinden yararlanır. Çocuklar için sınır 18 yaş; lise öğreniminde 20, yükseköğrenimde 25 yaştır. Evli eşlerden hangisinin sigortalı, hangisinin bakmakla yükümlü olunan kişi olacağı eşlerin tercihine bırakılır.
GSS primi ne kadar 2026? Nasıl hesaplanır?
GSS primi, brüt asgari ücretin %6'sı olarak hesaplanır ve 2026'da aylık 1.981,80 TL'dir. Hesabın iki unsuru Kanun'dadır: 80. maddeye göre 60/1-g kapsamındakilerin prime esas kazancı, günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı, yani brüt asgari ücrettir; 81. maddenin (f) bendine göre bu gruba uygulanan prim oranı %3 olup Cumhurbaşkanı oranı %12'ye kadar artırmaya yetkilidir. 21 Kasım 2025 tarihli ve 33084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10602 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı oranı, yayımını izleyen ay başından, yani 1 Aralık 2025'ten itibaren %6 olarak belirledi.
| Dönem | Brüt asgari ücret | Oran | Aylık prim |
|---|---|---|---|
| Ocak – Kasım 2025 | 26.005,50 TL | %3 | 780,17 TL |
| Aralık 2025 | 26.005,50 TL | %6 | 1.560,33 TL |
| Ocak – Aralık 2026 | 33.030,00 TL | %6 | 1.981,80 TL |
Tutarlar asgari ücret ile oranın çarpımıdır; 2026 tutarını SGK da 1.981,80 TL olarak duyurdu. 2025 brüt asgari ücreti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verisidir, 2026 tutarı ise 26 Aralık 2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/1 sayılı Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına dayanır. %3 oranı 23 Şubat 2017 tarihli ve 6824 sayılı Kanun'la getirilmişti; aynı Kanun 80. maddede bu grubun prime esas kazancını da alt sınırın otuz günlük tutarı olarak yeniden düzenledi. Asgari ücretin belirlenme süreci asgari ücret nasıl belirlenir yazısında anlatılıyor.
Türkiye'de yaşayan yabancılar bu hesaba girmez. Mütekabiliyet esası da dikkate alınarak oturma izni alan, Türkiye'de bir yıldan uzun süredir yerleşik olan ve yabancı bir ülke mevzuatına göre sigortalı olmayan yabancılar 60/1-g değil 60. maddenin (d) bendi kapsamındadır. 80. maddeye göre bu kişilerin prime esas kazancı günlük alt sınırın iki katının otuz günlük tutarı, 81. maddenin (f) bendine göre oranı yalnızca genel sağlık sigortasına tabi olanlar için öngörülen %12'dir; 10602 sayılı Karar yalnızca (g) bendini kapsar. Buna göre 2026 primi 2 × 1.101 × 30 × %12 = 7.927,20 TL olarak hesaplanır.
Gelir testi nedir, nasıl yapılır?
Gelir testi, başka güvencesi olmayan kişinin GSS primini ödeyip ödeyemeyeceğinin aile gelirine bakılarak belirlendiği işlemdir. SGK'ya göre başvuru, Adres Kayıt Sistemi'ndeki ikamet yerinin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılır. 60. maddeye göre harcamalar, taşınır ve taşınmazlar ile bunlardan doğan haklar da dikkate alınarak aile içi gelirin kişi başına düşen aylık tutarı hesaplanır; Kanun bu amaçla aileyi aynı hanede yaşayan eş, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük baba olarak tanımlar.
- Kişi başı gelir brüt asgari ücretin üçte birinden azsa: Kişi 60/1-c-1 kapsamında tescil edilir ve primi devlet öder. 2026'da bu sınır 33.030 ÷ 3 = 11.010 TL'dir.
- Üçte birden fazlaysa: Kişi 60/1-g kapsamında kalır ve aylık 1.981,80 TL prim öder.
Süre önemlidir. SGK'ya göre primlerin tamamının devletçe karşılanabilmesi için başvurunun tescil tebligatının tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılması gerekir; aksi halde başvuru tarihine kadar oluşan borçlar kişinin kendisine kalır. 80. maddeye göre bu bir ay içinde başvurup geliri üçte birin altında çıkanların o süre için yaptığı ödemeler faizsiz iade veya mahsup edilir. 61. maddeye göre durumu değişen kişi, değişiklik tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Kuruma başvurmak zorundadır; geliri sınırın üzerine çıkanlar değişiklik tarihinden itibaren 60/1-g kapsamında sayılır.
Varsayımsal örnek (2026): Aynı hanede yaşayan eşler ve evli olmayan iki çocuktan oluşan dört kişilik ailenin aylık toplam geliri 40.000 TL olsun. Kişi başı gelir 10.000 TL, sınır 11.010 TL olduğundan primi devlet öder. Aynı ailenin geliri 48.000 TL olsaydı kişi başı gelir 12.000 TL'ye çıkar ve sigortalı aylık 1.981,80 TL prim öderdi.
Gelir testi yapılmaksızın devletin prim ödediği gruplar da vardır: 18 yaşını doldurmamış ve başka güvencesi olmayan çocuklar ile lise mezuniyetinde 20, yükseköğrenim mezuniyetinde 25 yaşını geçmemek şartıyla mezuniyeti izleyen iki yıl boyunca gençler 60/1-c-1 kapsamında sayılır.
GSS primi ne zaman ödenir?
GSS primi aylık olarak ve ait olduğu ayı izleyen ay içinde ödenir. 88. maddeye göre 60/1-g kapsamındakiler için her ay otuz tam gün prim ödenmesi zorunludur ve bu yükümlüler her ayın primini takip eden ayda Kurumca belirlenen günün sonuna kadar öder; primi 360 güne kadar peşin ödeyenlere erken ödeme indirimi uygulanır. Tahakkuk eden borç e-Devlet'teki "Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama" hizmetinden görülür.
Başka bir statüden sigortalı olununca 60/1-g kapsamı sona erer: işe girilip 4/a sigortalısı olunduğunda veya Bağ-Kur ya da isteğe bağlı sigorta başladığında sağlık sigortası o statüden yürür. Kısmi süreli çalışıp ay içinde sekiz gün ve daha az çalışanlarda ise 88. maddeye göre eksik günlerin GSS primi otuz güne tamamlanır; bu tamamlama 60/1-c-1 veya 60/1-g kapsamında yapılır.
GSS primi ödenmezse ne olur?
Ödenmeyen GSS primi önce sağlık hizmetini, sonra borç tutarını etkiler. 67. maddeye göre 60/1-g kapsamındaki sigortalı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihte tecil ve taksitlendirme dışında 60 günden fazla prim borcu varsa sağlık hizmetlerinden yararlanamaz; ayrıca son bir yılda toplam 30 gün GSS prim ödeme gün sayısı aranır. Aynı madde bu şartların aranmadığı halleri sayar:
- 18 yaşını doldurmamış kişiler ve tıbben başkasının bakımına muhtaç olanlar,
- Acil haller, trafik kazaları, iş kazası ve meslek hastalığı halleri,
- Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar ve madde bağımlılığı tedavisi,
- 63. maddenin (a) ve (c) bentlerindeki koruyucu sağlık hizmetleri ile analık hizmetleri; afet, savaş, grev ve lokavt halleri.
Bu kurala geçici bir istisna da uygulanıyor: 2002/3654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın geçici 77. maddesine göre 67. madde nedeniyle sağlık hizmeti alamayan 60/1-g kapsamındaki Türk vatandaşları ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile devlet üniversitesi hastanelerinde hizmet alabilir. Süre, 7 Ocak 2026 tarihli ve 33130 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 10812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31 Aralık 2026'ya uzatıldı; düzenleme borcu silmez.
Borca 89. maddeye göre ilk üç ay için aylık %3 gecikme cezası ve ödeme gününe kadar gecikme zammı eklenir. 7566 sayılı Kanun'la eklenen ek 24. maddeye göre SGK'dan gelir veya aylık alanların GSS primi dahil prim borçları, aylığın %25'ini geçmemek üzere aylıktan kesilerek tahsil edilir. Eski borçlar için ayrıca bir düzenleme yapıldı: 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun'la eklenen geçici 111. maddeye göre 60/1-g kapsamında 1 Ocak 2016'dan önceye ait ödenmemiş GSS primleri ile gecikme cezası ve zammının tahsilinden vazgeçildi; daha önce ödenmiş olanlar iade edilmez.
2027 GSS primi ne kadar olacak?
2027 GSS primi, 2027 brüt asgari ücreti Resmî Gazete'de yayımlandığında hesaplanabilir; Ekim 2026 itibarıyla 2027 asgari ücreti açıklanmadı. Oran Cumhurbaşkanı kararıyla değişmedikçe prim yeni aylık brüt asgari ücretin %6'sı olur; gelir testi sınırı da yeni brüt asgari ücretin üçte birine göre yenilenir.
Varsayımsal örnek (tahmin değildir): 2027 brüt asgari ücretinin aylık 40.000 TL olarak belirlendiği varsayılsın. GSS primi 40.000 × %6 = 2.400 TL, gelir testi sınırı 40.000 ÷ 3 ≈ 13.333 TL olur.
Çalışmadığı dönemde sağlık güvencesi ile birlikte emeklilik günü de biriktirmek isteyenler için seçenek isteğe bağlı sigortadır; bu primin içinde %12 GSS payı da bulunur. Kendi adına çalışanların primi ise Bağkur primi nasıl hesaplanır yazısında, sosyal güvenlik giderlerinin aile bütçesindeki yeri kişisel finans rehberi sayfasında ele alınıyor.
Sık sorulan sorular
GSS primi ne kadar 2026?
SGK'ya göre 60/1-g kapsamındaki genel sağlık sigortalılarının 2026'da ödediği prim aylık 1.981,80 TL'dir. Bu tutar 33.030 TL brüt asgari ücretin %6'sıdır.
GSS primini kimler öder?
Başka bir sosyal güvencesi olmayan, eşinin veya anne-babasının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmayan ve aile içi kişi başı geliri brüt asgari ücretin üçte birini aşan vatandaşlar öder. Geliri bunun altında kalanların primini devlet karşılar.
Gelir testi nereye yapılır?
SGK'ya göre gelir testi başvurusu, Adres Kayıt Sistemi'ndeki ikamet yerinin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na yapılır. Tescil tebligatından itibaren bir ay içinde başvurulmazsa başvuruya kadar oluşan borç kişiye kalır.
GSS primi ödenmezse ne olur?
Tecil veya taksit dışında 60 günden fazla prim borcu olan 60/1-g sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler, acil haller ve 18 yaş altı gibi istisnalar dışında sağlık hizmetinden yararlanamaz; 31 Aralık 2026'ya kadar Sağlık Bakanlığı ve devlet üniversitesi hastanelerinde hizmet alabilirler. Borca gecikme cezası ve gecikme zammı eklenir.
Üniversite mezunu GSS primi öder mi?
Yükseköğrenim mezunları 25 yaşını geçmemek ve başka güvenceleri olmamak şartıyla mezuniyeti izleyen iki yıl boyunca gelir testi yapılmadan devletçe primi ödenen kapsamda sayılır. Lise mezunlarında yaş sınırı 20'dir; süre dolunca genel kurallar uygulanır.
2027 GSS primi ne kadar?
Ekim 2026 itibarıyla açıklanmadı. Oran değişmezse 2027 primi, 2027 brüt asgari ücretinin %6'sı olarak hesaplanacak.
Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 5510 sayılı Kanun (madde 3, 60, 61, 67, 80, 81, 88, 89, ek 24, geçici 111) (yeni sekmede açılır)
- SGK: 2026 yılı için genel sağlık sigortası prim tutarı ne kadardır? (yeni sekmede açılır)
- SGK: Gelir testi nedir? (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 10602 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 60/1-g GSS prim oranı (21 Kasım 2025, sayı 33084) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 7571 sayılı Kanun, madde 29 (25 Aralık 2025, sayı 33118) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 7566 sayılı Kanun, madde 25 (19 Aralık 2025, sayı 33112) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı 2025/1 (26 Aralık 2025, sayı 33119) (yeni sekmede açılır)
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Ücret ve Sendikal İstatistikler E-Bülteni, Eylül 2026 (yeni sekmede açılır)
- e-Devlet Kapısı: Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 10812 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 2002/3654 sayılı BKK geçici 77. madde süresi 31.12.2026 (7 Ocak 2026, sayı 33130) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: 2040 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 2002/3654 sayılı BKK'ye eklenen geçici 77. madde (8 Ocak 2020, sayı 31002) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.