Kısa cevap: Orta Vadeli Program (OVP), üç yıllık makroekonomik hedefleri, kamu maliyesi öngörülerini ve kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını belirleyen ve bütçe sürecini başlatan programdır. OVP 2027-2029, 11752 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 6 Eylül 2026 tarihli 33362 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Hükümetin bu programı yıl sonu TÜFE'yi 2026 için %28,4 (gerçekleşme tahmini), 2027 için %21, 2028 için %13,5, 2029 için %9 (program değeri) olarak gösterir.
OVP'deki rakamlar haberlerde çoğu zaman tahmin ya da söz gibi aktarılır. Oysa belge, hükümetin üç yıllık politika çerçevesini ve bütçenin dayanacağı varsayımları gösterir; gerçekleşme ayrı bir konudur ve program her yıl güncellenir.
Aşağıda OVP 2027-2029 tablolarının başlıca satırları olduğu gibi aktarılıyor ve nasıl okunacağı anlatılıyor. Değerlendirme ya da tahmin yapılmıyor. Rakamlar programa aittir, bu sitenin öngörüsü değildir.
Orta Vadeli Program nedir, OVP ne zaman açıklanır?
Orta Vadeli Program, makro politikaları, gösterge niteliğindeki ekonomik büyüklükleri, üç yıllık gelir ve gider tahminlerini, bütçe dengesi ve borçlanma durumunu ve ödenek teklif tavanlarını içeren programdır. 5018 sayılı Kanun'un 16. maddesine göre merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci, Cumhurbaşkanı tarafından en geç Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar programın Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla başlar.
Programın giriş bölümüne göre OVP'yi Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı müştereken hazırlar ve belge Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe girer. Program uygulama sonuçları ve yurt içi ile küresel gelişmeler doğrultusunda her yıl güncellenir. Kamu idareleri de gelir ve gider tekliflerini programdaki temel büyüklükleri dikkate alarak hazırlar (md. 17).
Bu yapı OVP'yi bütçeye bağlar: Bütçe teklifi, Orta Vadeli Program'ı da içeren bütçe gerekçesiyle Meclis'e sunulur (md. 18). Sürecin devamı merkezi yönetim bütçesi nedir yazısında anlatılıyor.
OVP 2027-2029 temel göstergeleri
OVP 2027-2029, Eylül 2026 tarihli Tablo 1.1'e göre 2027 için %4,2 büyüme, %21 yıl sonu enflasyon ve %8 işsizlik öngörür. Tablodaki GT gerçekleşme tahmini, P ise program değeri demektir.
| Gösterge | 2025 | 2026 (GT) | 2027 (P) | 2028 (P) | 2029 (P) |
|---|---|---|---|---|---|
| GSYH büyümesi (%) | 3,7 | 3,3 | 4,2 | 4,6 | 5,0 |
| TÜFE yıl sonu (%) | 30,9 | 28,4 | 21,0 | 13,5 | 9,0 |
| GSYH deflatörü (%) | 36,5 | 30,6 | 25,0 | 14,5 | 9,5 |
| İşsizlik oranı (%) | 8,3 | 8,1 | 8,0 | 7,8 | 7,6 |
| Cari denge / GSYH (%) | −1,9 | −2,6 | −1,9 | −1,8 | −1,6 |
| GSYH (milyar TL, cari) | 63.241 | 85.346 | 111.207 | 133.184 | 153.141 |
Kaynak: Orta Vadeli Program (2027-2029), Tablo 1.1. Büyüme zincirlenmiş hacim endeksinin yüzde değişimidir; okunuşu GSYH büyüme verisi yazısında yer alıyor.
Tablo nasıl okunur: Cari fiyatlı GSYH yaklaşık olarak reel büyüme ile deflatörün çarpımı kadar artar. OVP'nin 2027 değerleriyle 1,042 × 1,25 = 1,3025 bulunur; tablodaki GSYH'lerden 111.207 ÷ 85.346 ≈ 1,3030 çıkar. Varsayımsal olarak reel büyüme %3, deflatör %20 olsa çarpım 1,03 × 1,20 = 1,236, yani %23,6 nominal artış olurdu. Bütçenin GSYH'ye oranları bu nominal büyüklüğe göre hesaplanır.
OVP 2027 enflasyon öngörüsü ve TCMB tahmini arasındaki fark
OVP'nin enflasyon satırı hükümetin program değeridir, TCMB'nin tahmin ve ara hedefi ise para politikasının kendi çerçevesine aittir; iki belge farklı tarihlerde ve farklı amaçlarla hazırlanır. Tablo, iki kurumun son yayımlarını yan yana gösterir:
| Yıl sonu | OVP (6 Eylül 2026) | TCMB tahmini (13 Ağustos 2026) | TCMB ara hedefi |
|---|---|---|---|
| 2026 | 28,4 | 28 | 24 |
| 2027 | 21 | 15 | 15 |
| 2028 | 13,5 | 9 | 9 |
| 2029 | 9 | – | – |
Kaynak: OVP (2027-2029), Tablo 1.1; TCMB Enflasyon Raporu 2026-III bilgilendirme sunumu.
Ara hedef, TCMB'nin yıl sonu için taahhüt ettiği düzey demektir; tahmin ise beklenen patikayı gösterir. Ayrım Enflasyon Raporu nedir yazısında anlatılıyor. TCMB'nin takvimine göre sıradaki rapor 12 Kasım 2026'da yayımlanacak; bu tablonun TCMB sütunları o tarihte değişebilir. OVP ise bir sonraki güncellemeye kadar aynı kalır.
OVP satırı yıl sonu içindir; aylık veriyle doğrudan karşılaştırılmaz. TCMB tablosuna göre Ekim 2026'da yıllık TÜFE %29,77'dir. Program dönemine ilişkin amaç, belgede tek haneli rakamlara ulaşılacak şekilde dezenflasyon sürecinin devamı olarak ifade edilir.
OVP'de kamu maliyesi nasıl okunur?
OVP'nin kamu maliyesi bölümü, 2027-2029 bütçelerinin çerçevesini GSYH'ye oranlarla verir ve bütçe teklifi bu çerçeveye dayanır. Tablo 1.4 ve 1.6'daki başlıca satırlar şöyledir:
| Gösterge | 2026 (GT) | 2027 (P) | 2028 (P) | 2029 (P) |
|---|---|---|---|---|
| Merkezi yönetim harcamaları | 23,0 | 24,5 | 24,1 | 23,8 |
| Merkezi yönetim gelirleri | 20,0 | 21,0 | 21,0 | 21,0 |
| Bütçe dengesi | −3,1 | −3,5 | −3,1 | −2,8 |
| Faiz dışı denge | 0,2 | 0,1 | 0,4 | 0,6 |
| Vergi yükü (sosyal güvenlik primleri dahil) | 24,3 | 24,8 | 24,9 | 25,1 |
| AB tanımlı genel devlet borç stoku | 21,8 | 21,7 | 22,8 | 23,9 |
Kaynak: Orta Vadeli Program (2027-2029), Tablo 1.4 ve 1.6.
Program ile teklif arasında küçük farklar olabilir: 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi'ndeki gider 27.276,1 milyar TL iken OVP'de 27.273,0 milyar TL'dir. Teklif rakamları da kanun kabul edilene kadar değişebilir. Program tanımlı dengenin anlamı ve aylık gerçekleşmeler bütçe açığı nedir yazısında ele alınıyor. Ek 2'de ise idare bazında 2027-2029 ödenek teklif tavanları yer alır.
Program varsayımları nasıl okunur? Petrol, dış ticaret ve kur
Program varsayımları, hedeflerin hangi dış koşullar altında hesaplandığını gösteren girdilerdir ve gerçekleşme farklı olursa hedeflerin dayanağı da değişir. Tablo 1.1'deki başlıca varsayım ve öngörüler şöyledir:
| Gösterge | 2026 (GT) | 2027 (P) | 2028 (P) | 2029 (P) |
|---|---|---|---|---|
| Brent petrol (dolar/varil) | 88,0 | 76,0 | 72,0 | 67,0 |
| İhracat (milyar dolar) | 282,0 | 292,0 | 302,5 | 316,0 |
| İthalat (milyar dolar) | 387,0 | 397,0 | 411,0 | 426,0 |
| Turizm gelirleri (milyar dolar) | 65,0 | 70,0 | 73,5 | 78,5 |
Kaynak: Orta Vadeli Program (2027-2029), Tablo 1.1.
Tablo 1.1'de ayrı bir dolar/TL satırı yoktur. Program, dalgalı döviz kuru rejiminin sürdürüleceğini ve sağlıksız fiyat oluşumları veya aşırı oynaklık dışında kurların piyasada arz ve talebe göre oluşacağını belirtir. Bu nedenle programdan bir yıl sonu kur hedefi okunmaz.
OVP'de hangi politika başlıkları var?
OVP 2027-2029'un hedef ve politika bölümünde yedi politika başlığı yer alır: sürdürülebilir büyüme, istihdam, fiyat ve finansal istikrar, dış ticarette rekabetçilik, iş ve yatırım ortamı, ekonomik güvenlik ve dayanıklılık, kamu maliyesi. Sekizinci başlık ödenek teklif tavanları ile bütçe sürecine ilişkin hususları içerir; üç ek ise temel göstergeleri, ödenek teklif tavanlarını ve öncelikli reform alanlarına yönelik düzenlemeleri gösterir.
Program maddeleri politika niyetini gösterir, kendiliğinden mevzuat değildir; bir maddenin uygulanması için ayrı bir kanun, yönetmelik ya da kurul kararı gerekir. Örneğin finansal teknolojiler bölümünde (s. 36) sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihraç edilebilmesine ve kayden izlenmesine ilişkin usul ve esasların belirleneceği yazılıdır. Yürürlükteki kripto varlık kuralları ise kripto varlık hizmet sağlayıcı yazısında anlatılıyor.
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı nedir?
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, tek bir yıl için makroekonomik, mali ve sektörel politikaları ve bunların uygulama adımlarını belirleyen belgedir. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, 11934 sayılı Kararla 27 Ekim 2026 tarihli 33413 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; Strateji ve Bütçe Başkanlığı'na göre tedbirler üçer aylık dönemlerle izlenip değerlendirilecek. Programın Tablo I:3'ü 2027 için OVP'deki %4,2 büyüme, %21 yıl sonu TÜFE ve %8 işsizlik değerlerini taşır.
| Belge | Tarih | Kapsadığı dönem | İşlevi |
|---|---|---|---|
| Orta Vadeli Program | 6 Eylül 2026 | 2027-2029 | Çerçeve, hedefler, ödenek teklif tavanları |
| Bütçe kanunu teklifi | 16 Ekim 2026 (Meclis'e sunuş) | 2027 (izleyen iki yıl tahminiyle) | Gelir, gider ve açığın kanun teklifi |
| Yıllık Program | 27 Ekim 2026 | 2027 | Politika ve tedbirlerin ayrıntısı, izleme |
Kaynak: Resmî Gazete ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı.
OVP okurken nelere dikkat edilir?
OVP okunurken rakamın hedef mi gerçekleşme mi olduğuna, hangi tarihte yazıldığına ve hangi kapsamı gösterdiğine bakılır.
- GT ve P ayrımı: 2026 sütunu gerçekleşme tahmini, sonraki yıllar program değeridir; hiçbiri kesinleşmiş veri değildir.
- Güncelleme: Program her yıl yenilenir; aynı yılın değeri izleyen OVP'de değişebilir.
- Kapsam: Merkezi yönetim, genel devlet ve kamu kesimi rakamları aynı şeyi ölçmez.
- Karşılaştırma verisi: Büyüme ve işsizlikte TÜİK, enflasyonda TÜİK ile TCMB, bütçede Hazine ve Maliye Bakanlığı verileri esas alınır.
Bir sonraki program için tarih açıklanmadı; yasal süre en geç Eylül ayının ilk haftası sonudur. Program rakamlarıyla karşılaştırılacak verilerin yayım günleri ekonomik takvim üzerinden izlenebilir.
Sık sorulan sorular
OVP nedir?
OVP, Orta Vadeli Program'ın kısaltmasıdır. Üç yıllık makroekonomik hedefleri, gelir ve gider tahminlerini, borçlanma durumunu ve kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içerir ve merkezi yönetim bütçe sürecini başlatır.
OVP ne zaman açıklanır?
5018 sayılı Kanun'un 16. maddesine göre en geç Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar Resmî Gazete'de yayımlanır. OVP 2027-2029, 6 Eylül 2026 tarihli 33362 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
OVP 2027 enflasyon öngörüsü kaç?
OVP 2027-2029 Tablo 1.1'e göre 2027 yıl sonu TÜFE program değeri %21'dir. Aynı tabloda 2026 gerçekleşme tahmini %28,4, 2028 için %13,5, 2029 için %9 yer alır.
OVP ile TCMB enflasyon tahmini neden farklı?
İki belge farklı kurumlara aittir ve farklı tarihlerde, farklı amaçlarla hazırlanır. TCMB 13 Ağustos 2026 sunumunda 2027 için %15 tahmin ve ara hedef gösterirken OVP 6 Eylül 2026'da %21 program değeri yayımladı.
OVP'de dolar kuru var mı?
OVP 2027-2029 Tablo 1.1'de ayrı bir dolar/TL satırı yoktur. Program dalgalı döviz kuru rejiminin sürdürüleceğini belirtir; bu nedenle belgeden yıl sonu kur hedefi okunmaz.
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı nedir?
Tek bir yıl için makroekonomik, mali ve sektörel politikaları ve uygulama adımlarını belirleyen belgedir. 2027 programı 11934 sayılı Kararla 27 Ekim 2026 tarihli 33413 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı ve 2027 için OVP ile aynı büyüme ve enflasyon değerlerini taşır.
Kaynaklar
- Orta Vadeli Program (2027-2029), Strateji ve Bütçe Başkanlığı (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete 6 Eylül 2026, 33362 (Mükerrer): Karar Sayısı 11752 (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete 27 Ekim 2026, 33413 (Mükerrer): Karar Sayısı 11934 (yeni sekmede açılır)
- Strateji ve Bütçe Başkanlığı: 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı duyurusu (yeni sekmede açılır)
- 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Tablo I:3 (Strateji ve Bütçe Başkanlığı) (yeni sekmede açılır)
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, md. 16-18 (mevzuat.gov.tr) (yeni sekmede açılır)
- 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi (Bölüm II ve III) (yeni sekmede açılır)
- Strateji ve Bütçe Başkanlığı: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve bağlı belgeler (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Enflasyon Raporu 2026-III bilgilendirme sunumu (13 Ağustos 2026) (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Başkan'ın Enflasyon Raporu 2026-III konuşması (13 Ağustos 2026) (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Takvim (PPK ve rapor tarihleri) (yeni sekmede açılır)
- TCMB: Tüketici fiyatları tablosu (Ekim 2026) (yeni sekmede açılır)
- Strateji ve Bütçe Başkanlığı: 2026 Yılı Ekim Ayı Tüketici ve Üretici Fiyat Gelişmeleri (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.