Sanal POS nedir? Nasıl alınır, komisyonu nasıl işler

Kısa cevap: Sanal POS, internetten satış yapan bir işyerinin kredi kartı, banka kartı veya ön ödemeli kartla, kart fiziken kullanılmadan ödeme almasını sağlayan yazılımdır. Hizmet bir bankadan ya da TCMB'den izinli bir ödeme veya elektronik para kuruluşundan alınır. Maliyeti; komisyon oranı, paranın işyerine geçtiği valör (bloke) süresi ve taksit farkı birlikte belirler.

Fiziki mağazadaki POS cihazının internetteki karşılığı olan sanal POS, ödeme sayfasında girilen kart bilgisini kartı çıkaran kuruluşa iletir, onay alır ve tahsil edilen tutarı anlaşmadaki sürede işyerinin hesabına aktarır. Türkiye'de bu hizmet, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'da sayılan bir ödeme hizmetidir ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) denetimindedir; kartlara ilişkin konular ise 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'na tabidir.

Oranlar sözleşmeye göre değiştiği için aşağıdaki örnekler varsayımsaldır; belirli bir banka veya kuruluş önerilmez.

Sanal POS nedir, nasıl çalışır?

TCMB'nin Eylül 2022 tarihli Ödemeler Alanında Sunulan İş Modellerinin Ödeme Hizmeti Türleri ile İlişkilendirilmesine İlişkin Rehber'i sanal POS'u, çevrim içi satış yapanlar başta olmak üzere işyerlerinde kredi kartı, banka kartı ve 6493 sayılı Kanun'a göre çıkarılan ön ödemeli kartlarla, kart fiziken kullanılmadan ödeme yapılmasını sağlayan yazılım olarak tanımlar. Hukuki karşılığı, Kanun'un 12. maddesindeki ödeme aracının kabulü hizmetidir: Yönetmelik'e göre bu hizmet, ödeme aracı kullanılarak yapılan işlem sonucunda işyerine fon transferiyle sonuçlanan ve işyeriyle anlaşmayı da içeren hizmetlerdir.

Tipik bir kartlı internet ödemesi şu adımlardan geçer:

Ödeme sayfası: Müşteri kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodunu sağlayıcının ödeme sayfasına girer.
Kimlik doğrulama: İşlem 3D Secure ile yapılıyorsa müşteri, kartı çıkaran kuruluşun doğrulama adımına yönlendirilir.
Provizyon: Kartı çıkaran kuruluş limit ve risk kontrolünden sonra işlemi onaylar veya reddeder; onaylanan tutar kart limitinden düşülür.
Takas ve ödeme: Onaylı işlemler gün sonunda takasa girer; sağlayıcı komisyonu düşüp tutarı sözleşmedeki valörde işyerine aktarır.

Sanal POS işleminin tarafları
Taraf	Rolü
Kart hamili	Ödemeyi yapan müşteri
Kartı çıkaran kuruluş	İşlemi onaylayan, tutarı kart hesabına yansıtan banka veya kuruluş
İşyeri	Sözleşmeyle kartlı ödeme kabul eden satıcı
Sanal POS sağlayıcısı	İşyeriyle anlaşan, işlemi alan ve parayı işyerine aktaran banka, ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu
Kartlı sistem kuruluşu	Kart markasının altyapısını ve iş kurallarını işleten kuruluş

Banka sanal POS'u ile ödeme kuruluşu üzerinden tahsilat farkı

TCMB rehberine göre işyerleri sanal POS hizmetini bankalardan veya lisanslı ödeme ve elektronik para kuruluşlarından alabilir. Rehber, bankaların işyerlerine genellikle kendi sanal POS ürünlerini sunduğunu; kuruluşların ise farklı bankalarla POS anlaşması yapıp bu bankaların altyapılarına API'lerle bağlanarak birden fazla bankanın POS hizmetini tek bir yazılım altında sunduğunu belirtir. Rehbere göre bir kuruluşun sanal POS hizmeti verebilmesi için Kanun'un 12. maddesinin (a) ve (b) bentleri ile (c) bendinin ödeme aracı kabulü kısmında izin alması gerekir.

Sanal POS sağlayıcı türlerinin karşılaştırılması
Özellik	Banka	Ödeme / elektronik para kuruluşu
Yetki dayanağı	5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında banka olması; 6493 sayılı Kanun'a göre ödeme hizmeti sağlayıcısıdır	TCMB'den alınan faaliyet izni (Kanun md. 14 ve 18)
Banka sayısı	Genellikle kendi altyapısı	Birden fazla bankanın POS altyapısına tek entegrasyonla bağlanabilir
İşyerine gelen para	Doğrudan bankadaki işyeri hesabına	Kuruluş üzerinden işyerinin hesabına
Bekleyen paranın korunması	Bankacılık mevzuatı	Ödeme fonları koruma hesabında ayrı tutulur (Yönetmelik md. 34)

Kuruluş üzerinden yapılan tahsilatta, işyerine henüz ödenmemiş tutarlar ödeme fonu sayılır. Yönetmelik'in 34. maddesine göre kuruluş bu fonları kendi parasından ayrı izler, teminat gösteremez ve alındığı günü izleyen iş günü saat 16.30 (yarım iş günlerinde 12.00) itibarıyla ödenmemiş kısmı bir bankada açılan koruma hesabına yatırır. Bir kuruluşun izinli olup olmadığı, TCMB'nin yayımladığı listelerden kontrol edilir; ayrıntılar ödeme kuruluşu nedir yazısında.

Hangi sağlayıcıyla çalışılırsa çalışılsın işyerine tek bir işyeri kodu verilir. Yönetmelik'in 9. maddesine göre bu kodu Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verir; kod, işyerinin adresi ile T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası eşleştirilerek oluşturulur ve bir işyerinin birden fazla kodu olamaz. 10. maddeye göre sağlayıcı, hizmete başlamadan önce işyerinin bu sistemde olumsuz bir kaydı olup olmadığını sorgular ve kaydı yılda en az bir kez yeniden kontrol eder.

Sanal POS nasıl alınır? Başvuru öncesi hazırlık

Sanal POS başvurusu, seçilen banka veya kuruluşun başvuru kanalından yapılır ve istenen belgeler sağlayıcıya göre değişir. Mevzuattan doğan zorunlu adımlar ise şöyle sıralanabilir:

Kimlik ve vergi bilgisi: İşyeri kodu, şahıs işletmesinde T.C. kimlik numarası, şirkette vergi kimlik numarası ile adres eşleştirilerek oluşturulduğu için bu bilgilerin güncel ve tutarlı olması gerekir. Yönetmelik, sağlayıcıyı bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmekle yükümlü tutar.
Satış sitesinin yasal içeriği: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 5. maddesine göre tüketici, sözleşme kurulmadan önce satıcının adı veya unvanı, MERSİS ya da vergi kimlik numarası, açık adresi ve iletişim bilgileri, ürünün temel nitelikleri, vergiler dahil toplam fiyatı, ödeme ve teslimat bilgileri ile cayma hakkının koşulları konusunda bilgilendirilmek zorundadır. Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi bu nedenle ödeme sayfasından önce gösterilir.
Cayma ve iade politikası: Aynı Yönetmeliğin 9. maddesine göre tüketici on dört gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkına sahiptir; malda süre, teslim alındığı gün başlar.
ETBİS kaydı: Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS), 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların ve aracı hizmet sağlayıcıların kayıt altına alındığı, Ticaret Bakanlığı'nın işlettiği sistem olarak tanımlanır. Kayıt ve bildirimler, ETBİS'in sitesinden e-Devlet girişiyle yapılır.
Teknik entegrasyon: Sağlayıcının hazır ödeme sayfası, eklentisi veya API'si kullanılır.

Sağlayıcı, işyerinin faaliyet alanını, beklenen hacmini ve iade riskini kendi risk politikasına göre inceler; bu değerlendirme bloke süresini ve komisyonu da etkileyebilir.

3D Secure nedir? Kart verisi güvenliği ve PCI DSS

3D Secure, kartın fiziken gösterilmediği internet işlemlerinde kart hamilinin kimliğini kartı çıkaran kuruluşun doğrulamasını sağlayan protokoldür. Standardı yöneten EMVCo'ya göre EMV 3-D Secure, işyeri ile kartı çıkaran kuruluş arasında işlem, ödeme yöntemi ve cihaz verisinin paylaşılmasını sağlar; kuruluş bu veriye bakarak işlemin meşru olup olmadığına karar verir. Düşük riskli görülen işlemler ek adım olmadan onaylanabilir, yüksek riskli işlemlerde ise tek kullanımlık şifre veya biyometrik doğrulama gibi ek bir adım istenebilir.

Kart verisinin korunmasında uluslararası çerçeve PCI DSS'tir (Payment Card Industry Data Security Standard). Standardı yöneten PCI Security Standards Council, PCI DSS'i ödeme hesabı verisini korumaya yönelik asgari teknik ve operasyonel gereklilikler olarak tanımlar ve kart verisini işleyen ya da güvenliğini etkileyebilecek işyerlerini, ödeme kuruluşlarını, kart çıkaranları ve hizmet sağlayıcıları kapsadığını belirtir. Ekim 2026 itibarıyla geçerli sürüm ailesi PCI DSS v4.x'tir.

Uygulamada küçük işyerleri için en basit güvenlik yolu, kart numarasının işyerinin sunucusuna hiç uğramamasıdır. Sağlayıcının barındırdığı ödeme sayfası veya gömülü ödeme formu kullanıldığında kart bilgisi doğrudan sağlayıcıya gider; işyeri yalnızca işlemin sonucunu ve kartı temsil eden bir referansı (token) saklar. Kart numarasını kendi sistemlerinde işleyen işyerinin uyum yükü ise artar.

Sanal POS komisyon oranları ve bloke süresi nasıl işler?

Sanal POS maliyeti tek bir orandan oluşmaz. Sözleşmelerde genellikle şu kalemler yer alır:

İşlem komisyonu: Her başarılı satıştan tutarın belirli bir yüzdesi olarak kesilir. Bazı sağlayıcılar buna işlem başına sabit ücret ekler.
Valör veya bloke süresi: Satış tutarının işyerinin kullanımına geçtiği gündür. Ertesi gün ödeme ile örneğin 30 gün sonra ödeme arasında komisyon farkı olabilir; daha kısa valör çoğunlukla daha yüksek komisyon demektir.
Taksit farkı: Taksitli satışta işyerine ek komisyon uygulanabilir veya tutar taksit tarihlerine göre ödenebilir.
Sabit ücretler: Kurulum, aylık kullanım, iade veya ters ibraz işlem ücreti gibi kalemler.

Komisyon oranları serbestçe belirlenir ve işyerinin cirosu, sektörü ve risk profiline göre değişir; bu nedenle yazıda genel bir oran verilmez. 6493 sayılı Kanun'un 12. maddesi TCMB'ye ödeme hizmetlerinde alınabilecek ücret ve komisyonların azami tutar ya da oranlarını belirleme yetkisi verir; kart işlemlerine ilişkin konularda ise 5464 sayılı Kanun ve BDDK düzenlemeleri uygulanır.

Varsayımsal örnek: Bir işyeri tek çekimde 10.000 TL'lik satış yapıyor ve iki teklif alıyor:

Teklif A: Ertesi gün valör, komisyon %3,20. Kesinti 10.000 × 0,032 = 320 TL; işyerine 9.680 TL ertesi gün geçer.
Teklif B: 30 gün bloke, komisyon %2,40. Kesinti 240 TL; işyerine 9.760 TL 30 gün sonra geçer.

B, 80 TL daha az kesinti içerir ancak para 30 gün bekler. Ertesi gün gelen 9.680 TL'nin varsayımsal yıllık %36 basit faizle 30 gün değerlendirilebildiği kabul edilirse brüt getiri 9.680 × 0,36 × 30 / 365 ≈ 286,42 TL olur ve A'nın 30. gün sonundaki karşılığı yaklaşık 9.966 TL'ye çıkar. Bu varsayımda kısa valör daha avantajlıdır; faiz oranı düştükçe fark azalır. Mevduat getirisi stopaj dahil mevduat faizi hesaplama aracıyla hesaplanabilir.

Sanal POS ile taksitli satış: BDDK sınırları

Kredi kartıyla taksit süresini işyeri veya sağlayıcı serbestçe belirleyemez. Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik'in 26. maddesinin yedinci fıkrasına dayanan BDDK kararları, BDDK'nın yayımladığı Kredi Kartı Taksit Sınırları ve Yasakları dokümanında bir arada gösterilir. Ekim 2026 itibarıyla bu dokümana göre:

Kredi kartıyla mal ve hizmet alımları ile nakit çekimlerde genel taksit sınırı 12 aydır.
Basılı ve külçe halinde kuyum, telekomünikasyon, doğrudan pazarlama, yurt dışında yapılan harcamalar, yemek, gıda, alkollü içecek, akaryakıt, kozmetik, ofis malzemesi ile hediye kartı ve hediye çeki gibi somut mal veya hizmet içermeyen ürünlerde taksit yapılamaz.
Bazı kalemlerde süre kısadır: örneğin basılı ve külçe olmayan kuyumda 3 ay, belirli televizyon alımları hariç elektronik eşyada 4 ay, tablet alımlarında 6 ay; sağlık ürünü, mobilya ve elektrikli eşyada 9 ay. Yurt içi havayolu, seyahat acentesi ve konaklama harcamalarında süre 18 aydır.
Kurumsal kredi kartlarında genel sınır 18 aydır.

Kart hamili açısından taksitli harcamanın hesap özetine yansıması ve asgari ödeme hesabı kredi kartı asgari ödeme yazısında anlatılıyor.

Varsayımsal örnek: 12.000 TL'lik bir mobilya 6 taksitle satılıyor. Sözleşmede tek çekim komisyonu %3,20, 6 taksit için ek komisyon %6 olsun. Kesinti 12.000 × 0,032 = 384 TL ile 12.000 × 0,06 = 720 TL'nin toplamı 1.104 TL'dir; işyerine 10.896 TL geçer. Taksit farkını fiyata yansıtıp yansıtmamak işyerinin kararıdır, ancak fark ödeme öncesinde müşteriye açıkça gösterilir.

İade, iptal ve ters ibraz (chargeback) nasıl işler?

İptal, işlemin aynı gün, gün sonu kapanmadan geri alınmasıdır. İade ise takastan sonra, satılan tutarın tamamının veya bir kısmının müşteriye geri gönderilmesidir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre cayma hakkı kullanıldığında satıcı, malın iade için belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa teslim masrafları dahil tahsil ettiği tüm ödemeleri iade eder. İade, tüketicinin kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve ek masraf yüklenmeden tek seferde yapılır; kredi kartıyla ödemelerde kartı çıkaran kuruluş, kendisine ulaşan tutarı kart hamilinin kullanılabilir limitine aktarır.

Ters ibraz (chargeback), kart hamilinin işleme kartı çıkaran kuruluş üzerinden itiraz etmesiyle başlayan süreçtir. Tipik gerekçeler işlemin tanınmaması, teslimat yapılmaması ve mükerrer çekimdir. Süreç kabaca şöyle ilerler:

Kart hamili kartı çıkaran kuruluşa itiraz eder.
İtiraz, kartlı sistem kurallarına göre işyerinin sağlayıcısına iletilir ve tutar işyerinin alacağından geçici olarak düşülebilir.
İşyerinden teslim belgesi, kargo takip kaydı, ön bilgilendirme formu ve sözleşme gibi kanıtlar istenir.
Kanıtlar kart markasının kurallarına göre değerlendirilir ve tutar ya işyerine geri verilir ya da kart hamiline iade edilir.

Süreler ve sorumluluk dağılımı kart markasının kurallarına ve sözleşmeye göre değişir; ters ibrazı sık yaşanan işyerlerinde sağlayıcı bloke süresini uzatabilir veya teminat isteyebilir. Sanal POS dışındaki yeni tahsilat yöntemlerinden biri, kart yerine doğrudan banka hesabından ödeme başlatılmasıdır; bu model açık bankacılık yazısında anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Sanal POS almak için şirket kurmak gerekir mi?

İşyeri kodu T.C. kimlik veya vergi kimlik numarasıyla oluşturulduğu için şahıs işletmeleri de sanal POS kullanabilir. Hangi işletmeye hizmet verileceğine ve istenecek belgelere sağlayıcı kendi risk politikasına göre karar verir.

Sanal POS komisyon oranları ne kadar?

Oranlar sabit değildir; sağlayıcıya, işyerinin cirosuna, sektörüne, valör süresine ve taksit sayısına göre değişir. Teklifler bloke süresi, taksit farkı ve sabit ücretlerle birlikte karşılaştırılır.

Ödeme kuruluşu üzerinden alınan para güvende mi?

TCMB'den izinli ödeme ve elektronik para kuruluşları, işyerine henüz aktarılmamış ödeme fonlarını kendi parasından ayrı izlemek ve alındığı günü izleyen iş günü bir bankadaki koruma hesabına yatırmak zorundadır. Kuruluşun izinli olduğu TCMB listelerinden kontrol edilir.

Sanal POS ile kaç taksit yapılabilir?

Ekim 2026 itibarıyla BDDK'nın taksit dokümanına göre kredi kartında genel sınır 12 aydır; kuyum, elektronik eşya ve mobilya gibi kalemlerde daha kısa süreler, gıda, akaryakıt ve telekomünikasyon gibi kalemlerde taksit yasağı uygulanır.

Ters ibraz ile iade arasındaki fark nedir?

İadeyi işyeri kendi isteğiyle başlatır. Ters ibrazda ise kart hamili kartı çıkaran kuruluşa itiraz eder ve işyerinin işlemi belgelerle savunması gerekir; sonuç kart markasının kurallarına göre belirlenir.

Kaynaklar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.