Kısa cevap: Kripto yazılım, kripto varlıkların oluşturulduğu, işlem gördüğü, saklandığı veya bir hesaba bağlandığı katmanlarda çalışan programların genel adıdır; protokol ve akıllı sözleşme, platform (kripto borsa) yazılımı, cüzdan, API entegrasyonu ve kurala dayalı işlem yazılımı olarak beş türe ayrılır. Yazılım geliştirmek ile platform işletmek aynı şey değildir: 6362 sayılı Kanun'a göre platform işletmek SPK iznine bağlıdır ve SPK Bülteni 2025/68'e göre 2026 yılı asgari kuruluş sermayesi 250.000.000 TL'dir.
"Kripto yazılım" ifadesi birbirinden çok farklı işleri anlatır: yeni bir ağın kodu, bir işlem platformunun eşleştirme motoru, telefondaki cüzdan veya bir hesaba bağlanan küçük bir program. Katman değiştikçe gereken beceri, risk ve hukuki çerçeve de değişir.
Bu yazı genel eğitim amaçlıdır; coin, platform, programlama dili veya strateji önermez ve bir "borsa kurma rehberi" değildir. Hukuki ve teknik bilgiler 4 Kasım 2026'da resmî metinlerden ve dokümanlardan kontrol edilmiştir; hukuki görüş yerine geçmez.
Kripto yazılım nedir? Beş ana tür
Kripto yazılım tek bir ürün değil, beş ana türe ayrılan bir yazılım ailesidir. Ayrım önemlidir, çünkü "kripto para yazılımı" denildiğinde kastedilen tür netleşmeden kapsam, risk veya izin konuşulamaz.
| Tür | Ne yapar? | İlk bakılan hukuki soru |
|---|---|---|
| Protokol ve akıllı sözleşme | Ağın kurallarını ve zincir üzerindeki programları çalıştırır | İlk satış veya dağıtıma aracılık izne bağlıdır (III-35/B.2 md. 5/1-b) |
| Platform (kripto borsa) yazılımı | Emir alır, eşleştirir, takas eder, bakiye ve transfer kaydı tutar | SPK izni, sermaye ve bilgi sistemleri şartları (6362 md. 35/B; III-35/B.2 md. 34) |
| Cüzdan | Özel anahtarı tutar, transferi imzalar | Platform müşterilerinin özel anahtarlarını saklamak saklama hizmeti tanımındadır (6362 md. 3/1-çç) |
| API entegrasyonu | Bir yazılımı platform hesabına veya veri servisine bağlar | Platformun API koşulları ve anahtarın yetkisi |
| Kurala dayalı işlem yazılımı | Yazılı kurala göre emir gönderir | Kararı kim veriyor: tavsiye ve portföy yönetimi sınırı (III-35/B.2 md. 15) |
Akıllı sözleşme, zincir üzerinde kayıtlı olup bir işlemle çağrıldığında yazılı kurallarına göre çalışan program demektir. Kavramın temeli Ethereum nedir yazısında anlatılıyor; ağın adı burada yalnızca teknik bağlam için geçer ve varlık önerisi değildir.
Kripto yazılım dili: hangi katmanda hangi dil kullanılır?
Kripto yazılımda tek bir dil yoktur; dil, çalışılan katmana göre değişir. Aşağıdaki tablo yalnızca 4 Kasım 2026'da okunan resmî dokümanları yansıtır, sıralama veya öneri değildir ve diller alfabetik yazılmıştır.
| Katman | Diller | Dayanak |
|---|---|---|
| Akıllı sözleşme (EVM) | Solidity, Vyper | İki dilin belgeleri de Ethereum sanal makinesini (EVM) hedeflediğini yazar |
| Ağ düğümü yazılımı | C#/.NET, Go, Java, Rust | ethereum.org'daki yürütme istemcisi tablosu |
| API entegrasyonu ve işlem yazılımı | HTTP, WebSocket ve HMAC imzası kullanabilen diller | Platform API'leri ağ üzerinden çağrılır; bu kullanım tek bir dile bağlı değildir |
Başka ağlar başka diller kullanabilir. Solidity belgeleri, dilin hızlı değişimi nedeniyle 0.y.z biçiminde sürüm numarası kullanıldığını belirtir; bu yüzden sözleşme kodu derlendiği sürümle birlikte okunur.
Varsayımsal örnek: Dil kadar sayı türü de önemlidir. İşlem yazılımı miktarı 0,12345678 hesaplasın, paritenin miktar adımı 0,001 olsun. Binance TR API dokümanındaki LOT_SIZE kuralına göre miktarın asgari miktardan farkı bu adımın tam katı olmalıdır; emir 0,123'e yuvarlanmadan gönderilirse kabul edilmeyebilir. Python belgeleri de 0.1 + 0.1 + 0.1 == 0.3 ifadesinin False döndüğünü gösterir ve muhasebe gibi kesin ondalık gereken işlerde decimal modülünü anar. Parite ve değerler varsayımsaldır.
Kripto borsa yazılımı neleri içerir?
Kripto borsa yazılımı, eşleştirme motorunun yanında bakiye, transfer, uyum, gözetim ve kayıt işlerini birlikte yürüten platform sistemidir. Eşleştirme motoru, alım ve satım emirlerini çoğunlukla fiyat ve zaman önceliğine göre karşılaştıran bileşen demektir; emir sırasının mantığı emir defteri yazısında yer alıyor.
| Bileşen | İşi | Metindeki karşılığı |
|---|---|---|
| Emir ve eşleştirme | Emri alır, kaydeder, eşleştirir | İptal edilenler dahil emir kayıtları (III-35/B.1 md. 39/2) |
| Nakit ve bakiye | Müşteri bakiyesini ayrı izler | Para transferi yalnızca müşterinin kendi banka hesabı üzerinden (III-35/B.2 md. 51/3) |
| Cüzdan ve transfer | Yatırma, çekme, onay | Çok faktörlü doğrulama (III-35/B.2 md. 30/2) |
| Uyum | Kimlik, transfer mesajı, süre ve tutar sınırları | Tedbirler Yönetmeliği md. 24/A; MASAK Tebliği 29 |
| Gözetim | Olağan dışı işlemleri inceler | Fiyat gözetim birimi (III-35/B.2 md. 13) |
| Kayıt ve raporlama | İşlem sonuç formu, aylık ekstre | III-35/B.1 md. 39/3 ve 39/4 |
| Bilgi sistemleri | Altyapı ve güvenlik | TÜBİTAK kriterlerine uygunluk (6362 md. 35/B/2) |
Tablo bir kurulum listesi değildir; kod yazmanın platform işletmekten neden çok daha dar bir iş olduğunu gösterir. Çekim süreleri ve tutar sınırları kripto para çekim limiti yazısında anlatılıyor.
Kripto para borsa yazılımı almak platform izni yerine geçer mi?
Hayır: bir yazılım lisansı almak izin yerine geçmez; platform işletmek SPK iznine, sermayeye ve altyapı şartlarına bağlıdır.
- İzin: 6362 sayılı Kanun'un 35/B maddesine göre kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulması ve faaliyete başlaması için Kurul izni zorunludur; III-35/B.1 md. 17/5'e göre yetki belgesi alınmadan faaliyete başlanamaz.
- Sermaye: III-35/B.2 md. 34'ün ilk hâlinde platformlar için 150.000.000 TL, saklama kuruluşları için 500.000.000 TL olan asgari kuruluş sermayesi, 31 Aralık 2025 tarihli SPK Bülteni 2025/68'e (Karar 68/2461) göre 2026 yılı için 250.000.000 TL ve 630.000.000 TL'dir. Yeniden belirlenen tutar ilgili yılın en geç altıncı ayının sonuna kadar sağlanır (md. 34/3). 4 Kasım 2026 itibarıyla 2027 tutarını gösteren bir SPK metni bulunamadı; md. 53, Kurul'un tutarları yeniden değerleme oranını dikkate alarak yeniden belirleyebileceğini söyler.
- Yaptırım: 6362 md. 109/A'ya göre izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı yapan gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
- Yurt dışı: 6362 md. 99/A/1'e göre yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyeti izinsiz sağlayıcılık sayılır; bu nedenle bu platformlar yazıda hedef olarak ele alınmaz.
- İfade sınırı: III-35/B.1 md. 17/7'ye göre izni olmayanlar esas sözleşme, unvan, ilan ve reklamlarında bu hizmetleri yürüttükleri izlenimini verecek ibare kullanamaz.
Platforma yazılım veren şirket için de ayrı bir sınır vardır: III-35/B.1 md. 31/2-b izne bağlı hizmetlerin sunulmasını ve pazarlanmasını dışarıdan hizmet alımına kapatır, md. 31/3 ise faaliyetlerin sunumunda doğrudan kullanılmayan, kurum içi günlük işleyiş için gerekli yazılımın temin ve bakımını kapsam dışında bırakır. Doğrudan kullanılan yazılımın durumu somut işe göre değerlendirilir. İzin aşamaları ve mevcut kuruluşlara ilişkin geçiş dönemi kripto varlık hizmet sağlayıcı yazısındadır; burada kurulum adımı, hazır paket veya maliyet tablosu verilmez.
Cüzdan yazılımı: özel anahtar kimde?
Cüzdan yazılımında belirleyici soru, özel anahtarın kimde olduğudur. Özel anahtar, cüzdandan transfer hakkı sağlayan gizli değer demektir.
Anahtarın kullanıcının cihazında üretilip orada kaldığı yazılım ile anahtarı sağlayıcının tuttuğu hizmet teknik olarak benzer görünse de farklı işlerdir. III-35/B.2 md. 5/1-c, kripto varlıkların veya özel anahtarların saklanması ve yönetimini izne bağlı hizmetler arasında sayar. Cüzdan türleri ve güvenlik kripto cüzdan yazısında anlatılıyor.
API entegrasyonu ve kural tabanlı yazılım: sınır nerede?
API entegrasyonu yazılımı hesaba bağlar, kural tabanlı işlem yazılımı ise yazılı kurala göre emir üretir; iki işte de asıl soru kararı kimin verdiğidir. Teknik ayrıntılar kripto API ve kripto botu yazılarındadır.
- Metnin sessizliği: III-35/B.2 md. 5'teki izne bağlı hizmetler arasında yazılım geliştirme sayılmaz, III-35/B.1 ve B.2 metinlerinde "bot", "robot", "API" veya "sinyal" sözcükleri de geçmez. Bu bir izin hükmü değil, metnin sessizliğidir.
- Tavsiye: Md. 15/1, belli kişiye veya benzer profildeki gruba yönlendirici yorum ve tavsiyeyi platformların yatırım danışmanlığı sayar; müşterinin platformdaki asgari varlığı metinde 50.000.000 TL, SPK Bülteni 2025/68'e göre 2026 için 60.000.000 TL'dir.
- Portföy yönetimi: Md. 15/3, müşteri portföylerinin menfaat sağlamak üzere vekaleten yönetilmesini yasaklar. Hükmün platform olmayan bir yazılım şirketini doğrudan bağlayıp bağlamadığı metinden açıkça çıkmaz. 6362 md. 99/A/1 ise kripto varlıklara ilişkin yasaklanmış bir faaliyetin Türkiye'de yerleşik kişilere sunulmasını da izinsiz sağlayıcılık sayar; bu cümlenin yalnızca yurt dışı platformlara mı baktığı netleşmiş değildir.
- Sözleşme: SPK listesindeki bir platformun API sözleşmesi (OKX TR, Bölüm 9.2 ve 9.3, Kasım 2026) kullanımı kişinin kendi hesabıyla sınırlar; yazılı yetki olmadan SaaS, sinyal hizmeti, strateji pazar yeri veya yönetilen işlem hizmeti olarak sunmayı yasaklar. Bu bir sözleşme hükmüdür, her platformun koşulları ayrı okunur.
Binance Turkey ve OKX TR unvanlı platformlar SPK'nın geçici Faaliyette Bulunanlar Listesi'ndedir; SPK'ya göre listede yer almak yetkilendirme anlamına gelmez ve platform adları burada yalnızca belgeyi göstermek içindir. "Yazılım mı, hizmet mi" ölçütü metinlerde yazmaz; yukarıdaki okuma yorumdur ve yayımlanmış bir SPK kararına dayanmaz.
Müşterinin yazılı kurallarına göre platform API bağlantısı geliştirme kapsamı borsa API entegrasyonu sayfasındadır. Fincode bir yazılım şirketidir; strateji veya sinyal sunmaz, hesap yönetmez ve kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti yürütmez.
Kripto yazılımcısı ne yapar?
Kripto yazılımcısı, çalıştığı katmana göre akıllı sözleşme, platform, cüzdan veya entegrasyon kodu yazan geliştiricidir; tek bir iş tanımı yoktur.
| Katman | Tipik iş | Sık hata türü |
|---|---|---|
| Akıllı sözleşme | Sözleşme kodu, test, denetime hazırlık | Zincire yazılan kodun sonradan düzeltilmesinin güç olması |
| Platform | Eşleştirme, bakiye, mutabakat | Yarış durumu, çift kayıt, kayıtla bakiyenin ayrışması |
| Cüzdan | Anahtar üretimi, imzalama, yedekleme | Anahtarın kayda veya koda sızması |
| Entegrasyon ve işlem yazılımı | REST, WebSocket, imza, kota yönetimi | Yinelenen emir, saat sapması, belirsiz emir durumu |
Bu işlerin ortak noktası hata maliyetidir: yanlış çalışan kod doğrudan varlık kaybına yol açabilir. Bu yüzden test, kayıt ve geri alma planı kodun parçası sayılır.
Kripto yazılım yaptırılırken hangi sorular sorulur?
Bir kripto yazılım işini tanımlayan soru dili veya ekranı değil, kararın, hesabın ve anahtarın kimde kaldığıdır. Aşağıdaki sorular bir tedarikçi sıralaması değildir.
- Kararı kim veriyor? Varlık, zaman, miktar ve parametreler müşterinin yazılı kuralından mı geliyor?
- Hesap ve anahtar kimin? Emir göndermek için çekim yetkisi gerekmez; bu yetki istenmemelidir.
- Yazılım nerede çalışıyor? Müşterinin sunucusu mu, sağlayıcının çok müşterili sistemi mi? İkinci biçimin hukuki durumu netleşmiş değildir.
- Platform koşulları izin veriyor mu? API sözleşmesi ve kullanım koşulları işe başlamadan okunur.
- Test neyi gösteriyor? Testler yazılımın davranışını gösterir, gelecekteki sonuçları göstermez; işlemler zararla sonuçlanabilir.
- Ücret neye bağlı? Kapsam ve emeğe mi, işlem hacmine veya sonuca mı?
- Bakımı kim yapıyor? API değişikliği, güvenlik güncellemesi ve durdurma yöntemi yazılı mı?
Somut bir iş için sermaye piyasası hukuku alanında çalışan bir avukata danışılır.
Sık sorulan sorular
Kripto yazılım ne işe yarar?
Türüne göre değişir: ağ kurallarını çalıştırır, emirleri eşleştirir, özel anahtarı yönetir, bir uygulamayı platform hesabına bağlar veya yazılı kurala göre emir gönderir. Yazılımın kendisi kazanç anlamına gelmez.
Kripto borsa yazılımı alarak platform kurulabilir mi?
Yazılım tek başına yetmez. 6362 sayılı Kanun'a göre platform kurmak ve faaliyete başlamak SPK iznine bağlıdır; SPK Bülteni 2025/68'e göre 2026 için asgari kuruluş sermayesi 250.000.000 TL'dir. İzinsiz faaliyetin yaptırımı md. 109/A'da yazılıdır.
Kripto yazılım dili hangisi?
Tek bir dil yoktur. EVM akıllı sözleşmelerinde Solidity ve Vyper, ağ düğümlerinde C#, Go, Java ve Rust gibi diller görülür; API entegrasyonu ise HTTP ve WebSocket kullanabilen dillerle yazılabilir. Bu bilgi bir dil önerisi değildir.
Kripto yazılımcısı olmak için lisans gerekir mi?
III-35/B.2 Tebliği'nin 5. maddesindeki izne bağlı hizmetler arasında yazılım geliştirme sayılmaz, ancak açık bir izin hükmü de yoktur. Platform işletmek, saklama hizmeti vermek veya yönlendirici tavsiye sunmak ise ayrı konudur ve izne bağlıdır.
Yurt dışı platform için kripto yazılım yapılır mı?
Bu yazı yurt dışı platformları hedef olarak ele almaz. 6362 sayılı Kanun'un 99/A maddesine göre yurt dışında yerleşik platformların Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyeti izinsiz sağlayıcılık sayılır; somut bir iş için avukata danışılır.
Kaynaklar
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 3, 35/B, 99/A, 109/A) (yeni sekmede açılır)
- III-35/B.2 sayılı Tebliğ, Resmî Gazete 13 Mart 2025, sayı 32840 (yeni sekmede açılır)
- III-35/B.2 sayılı Tebliğ, MKK'da yayımlanan metin (md. 5, 13, 15, 30, 34, 51, 53) (yeni sekmede açılır)
- III-35/B.1 sayılı Tebliğ, MKK'da yayımlanan metin (md. 17, 31, 39) (yeni sekmede açılır)
- SPK Bülteni 2025/68, 31 Aralık 2025 (2026 yılı tutarları) (yeni sekmede açılır)
- SPK: Kripto varlık hizmet sağlayıcılar, Faaliyette Bulunanlar Listesi (4 Kasım 2026'da kontrol edildi) (yeni sekmede açılır)
- Tedbirler Yönetmeliği, md. 24/A (Mevzuat Bilgi Sistemi) (yeni sekmede açılır)
- Resmî Gazete: MASAK Genel Tebliği (Sıra No: 29), 28 Haziran 2025, sayı 32940 (yeni sekmede açılır)
- Solidity belgeleri (yeni sekmede açılır)
- Vyper belgeleri (yeni sekmede açılır)
- ethereum.org: Nodes and clients (yeni sekmede açılır)
- Python belgeleri: Floating-Point Arithmetic (yeni sekmede açılır)
- Binance TR API dokümanı (LOT_SIZE filtresi) (yeni sekmede açılır)
- OKX TR API Sözleşmesi (Bölüm 9.2, 9.3) (yeni sekmede açılır)
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.