# BIST strateji backtest platformu: örnek proje senaryosu

Adres: https://fincodelabs.com/projeler/bist-strateji-backtest-platformu · Yayıncı: Fincode (Fincode Yazılım ve Teknoloji A.Ş.), İstanbul, Türkiye · Yayın: 2026-10-24 · Güncelleme: 2026-10-24

Bu senaryoda bir araştırma ekibi, Borsa İstanbul paylarındaki kural tabanlı stratejilerini geçmiş veriyle gerçekçi koşullarda test etmek ister. Platform lisanslı veriyi sermaye artırımı ve temettü düzeltmeleriyle işler, emirleri komisyon, BSMV, fiyat adımı ve fiyat limitleriyle simüle eder, walk-forward testleriyle karşılaştırılabilir raporlar üretir.

> Bu sayfa gerçek bir müşteri projesini değil, Fincode'un bu tür bir projede izlediği yaklaşımı gösteren örnek bir senaryoyu anlatır. Teknik ayrıntılar resmi kaynaklara dayanır; kapsam, süre ve fiyat her projede ayrıca belirlenir.

**Proje özeti**

- **Kim için:** Pay piyasasında kural tabanlı strateji geliştiren bir araştırma ekibi (örnek senaryo)
- **Hizmet:** Algoritmik işlem yazılımı
- **Platformlar:** Borsa İstanbul Pay Piyasası (lisanslı geçmiş veri)
- **Teknolojiler:** Python, pandas, PostgreSQL, Parquet
- **Teslim:** Backtest motoru, veri hattı, rapor şablonları, kaynak kod ve dokümantasyon

## İhtiyaç

Bu senaryoda bir araştırma ekibi, hareketli ortalama kesişimi ve ortalamaya dönüş gibi kurallarla çalışan stratejilerini Borsa İstanbul paylarında geçmiş veriyle test etmek ister. Ekibin elindeki fiyat serileri sermaye artırımı ve temettü günlerinde kırılır, maliyetler sabit bir yüzdeyle düşülür ve tavan ya da taban günlerinde gerçekleşmesi mümkün olmayan işlemler sonuçlara girer. Böyle bir test, stratejinin gerçekte karşılaşacağı koşulları göstermez.

Hedef; aynı kural, veri ve parametrelerle her çalıştırmada aynı sonucu veren, varsayımlarını açıkça kaydeden ve Borsa İstanbul'un işlem kurallarını modelleyen bir test platformudur. Strateji kurallarını ekip belirler; platform bu kuralları test edilebilir hâle getirir, yatırım tavsiyesi üretmez.

## Veri ve lisans

Borsa İstanbul verileri lisanslıdır. Borsa'nın veri dağıtım SSS'sine göre veriyi dağıtmak için Dağıtıcı veya Alt Dağıtıcı olarak lisans alınması gerekir; otomatik alım satım sistemleri ve yatırım analiz hizmetleri gibi gösterimsiz kullanımlar için Veri Dağıtım Sözleşmesi doğrudan Borsa İstanbul ile imzalanır. Geçmiş veriler ve bazı referans veriler Borsa İstanbul'un DataStore sayfası üzerinden sağlanır. Bu nedenle senaryoda veri müşterinin kendi lisansıyla edinilir; Fincode veri sağlamaz, platform yalnızca lisans kapsamındaki veriyi işler.

Platform dört veri katmanıyla çalışır:

- **Fiyat ve hacim:** Düzeltilmemiş gün sonu veya gün içi seriler ham hâliyle saklanır; düzeltilmiş seri bunlardan türetilir.
- **Özsermaye hâlleri:** Sermaye artırımı, azaltımı ve temettü kayıtları Borsa İstanbul'un referans veri ürünleri arasında yer alır; kayıtlar KAP'taki hak kullanımı bildirimleriyle karşılaştırılır.
- **Endeks bileşenleri:** Tarih bazında tutulur; geçmiş bir tarihteki test yalnızca o tarihteki bileşenlerle yapılır.
- **İşlem görmeyen paylar:** KAP üyeliği sona eren şirketler de evrende kalır. Yalnızca bugün işlem gören şirketlerle yapılan test, hayatta kalma yanılgısı taşır.

## Özsermaye hâllerinde fiyat düzeltmesi

Borsa İstanbul, temettü ve sermaye artırımı günlerinde baz fiyatı Özsermaye Hallerinde Payların Teorik/Referans Fiyatlarının Belirlenmesi Prosedürü'ne göre hesaplanan teorik fiyattan belirler (Revizyon 03, 6 Nisan 2026). Rüçhan hakkı kullanılan artırımlarda formül şöyledir:

```
Ft = (Fk + n2 × R − T) / (1 + n1 + n2)
```

Fk önceki kapanış fiyatı, n1 bedelsiz oranı, n2 rüçhan hakkı kullanma oranı, R rüçhan hakkı kullanma fiyatı, T brüt temettüdür. Yalnızca nakit temettü varsa teorik fiyat, kapanıştan brüt temettü çıkarılarak bulunur. Prosedür teorik fiyatı virgülden sonra 3, oranları 7 haneyle hesaplar; Pay Piyasası Prosedürü'ne göre teorik fiyat en yakın fiyat adımına yuvarlanarak günün baz fiyatı olur.

Platform her olay için Ft / Fk katsayısını hesaplar ve olay gününden önceki fiyatları bu katsayıyla geriye doğru düzeltir; hacim ters yönde düzeltilir. Sinyaller düzeltilmiş seriyle üretilir, emirler ise o günün gerçek fiyat düzeyinde ve fiyat adımında simüle edilir. Prosedürde fiyatın düzeltilmediği durumlar da ayrı kural olarak tanımlanır: rüçhan hakları tamamen kısıtlanarak yapılan bedelli artırım ve ortakların pay sayısını değiştirmeyen sermaye azaltımı bunlardandır.

Olay tarihinde de prosedür esas alınır: özsermaye hâllerinin başlama tarihi açısından KAP'ta iş günlerinde saat 16:30'dan sonra (yarım günlerde 12:00'den sonra) veya tatil günlerinde yayımlanan bildirimler takip eden iş günü yayımlanmış sayılır, ertesi gün hakları kullanılmış olarak işlem görecek paylar her gün 16:30 itibarıyla KAP'ta ilan edilir ve yarım iş günlerinde hak kullanımı yapılmaz. Hesabın mantığı [bedelsiz sermaye artırımı](https://fincodelabs.com/blog/bedelsiz-sermaye-artirimi-nedir) ve [bedelli sermaye artırımı](https://fincodelabs.com/blog/bedelli-sermaye-artirimi-nedir) yazılarında örneklerle anlatılıyor.

## Piyasa kuralları ve maliyet modeli

Emir simülatörü, Pay Piyasası Prosedürü'nün Ekim 2026 itibarıyla geçerli kurallarını (Revizyon 54, 21 Eylül 2026) tarih aralıklı bir parametre tablosunda tutar. Kural değiştiğinde eski satır silinmez, yeni geçerlilik tarihiyle yeni satır eklenir; böylece geçmiş dönemler kendi kurallarıyla test edilir.

| Kural | Platformdaki karşılığı |
| --- | --- |
| Fiyat adımı | Limit fiyatlar kademeye uydurulur. Adım fiyat düzeyine göre 0,01 TL ile 2,50 TL arasında sekiz kademedir (20 TL altında 0,01 TL, 20–49,99 TL arasında 0,02 TL). |
| Fiyat marjı | Tavan ve taban baz fiyattan hesaplanır; üst sınır aşağı, alt sınır yukarı fiyat adımına yuvarlanır. Paylarda marj Ekim 2026 itibarıyla ±%10'dur: Yıldız Pazar ve Ana Pazar'da Borsa'nın ikinci bir duyuruya kadar geçerli uygulamasıyla, Alt Pazar, YİP ve PÖİP'te prosedür gereği. |
| Seanslar | Açılış emir toplama 09:40–09:55, sürekli işlem 10:00–18:00, kapanış seansı 18:00–18:07, kapanış fiyatından işlemler 18:08–18:10. Yarım günlerde sürekli işlem 12:30'da biter. |
| Komisyon ve BSMV | Aracı kurum tarifesi, asgari komisyon dahil, her gerçekleşmeye ayrı uygulanır. 6802 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre aracılık komisyonu banka ve sigorta muameleleri vergisine tabidir; BSMV komisyon üzerinden hesaplanır. |
| Borsa payı ve takas | Pay işlemlerinde borsa payı işlem hacminin 0,25 baz puanıdır (28 Mart 2025 tarifesi); takas ücreti ve kurumun yansıtma biçimi parametre olarak girilir. |

Varsayılan ayarda tavanda kapanan bir günde alış, tabanda kapanan bir günde satış gerçekleşmiş sayılmaz; bu muhafazakâr varsayım raporda belirtilir ve değiştirilebilir. Kapanış fiyatına bakarak karar veren bir kural aynı kapanış seansından işlem yapamaz; işlem ertesi günün açılışına veya kapanış fiyatından işlemler bölümüne kaydırılır. Kayma, kademe aralığı ve işlem hacmine göre ayrıca modellenir. Maliyet kalemlerinin dayanağı [borsa komisyon oranları](https://fincodelabs.com/blog/borsa-komisyon-oranlari), fiyat limitleri [tavan ve taban](https://fincodelabs.com/blog/tavan-taban-nedir) yazısında yer alıyor.

## Walk-forward testi ve önyargı kontrolleri

Parametre seçimi ile performans ölçümü aynı veride yapılmaz. Walk-forward düzeninde parametreler bir eğitim penceresinde seçilir, hemen sonraki ve seçimde hiç kullanılmamış dönemde değiştirilmeden denenir, ardından pencere ileri kaydırılır. Raporda yalnızca deneme dönemlerinin birleşik sonucu gösterilir. Eğitim ile deneme arasına isteğe bağlı bir boşluk konabilir; scikit-learn'ün TimeSeriesSplit sınıfındaki gap parametresi aynı amaca hizmet eder.

- **İleriye bakma:** Her veri, kullanılabilir hâle geldiği zaman damgasıyla saklanır. Finansal tablolar dönem sonuna değil KAP'ta yayımlandığı ana, özsermaye hâlleri hak kullanım gününe bağlanır.
- **Hayatta kalma:** İşlem sırası kapanan ve KAP üyeliği sona eren şirketler evrenden silinmez.
- **Aşırı uyum:** Denenen parametre kombinasyonlarının sayısı kaydedilir. Bailey, Borwein, López de Prado ve Zhu, deneme sayısı arttıkça örnek içi sonucun yanıltıcı biçimde iyileştiğini ve güvenilir bir sonuç için gereken asgari test süresinin uzadığını gösterir. Bu yüzden rapor deneme sayısını sonuçla birlikte verir.

Sık yapılan hatalar [backtest](https://fincodelabs.com/blog/backtest-nedir) ve [aşırı uyum](https://fincodelabs.com/blog/asiri-uyum-overfitting-nedir) yazılarında ele alınıyor.

## Teslim edilenler

- Veri hattı: ham fiyat, özsermaye hâlleri ve endeks bileşenleri için içe aktarma ve tutarlılık kontrolleri
- Düzeltme modülü ve olay bazında denetim çıktısı (her olay için Fk, Ft ve katsayı)
- Olay güdümlü backtest motoru ve emir simülatörü
- Walk-forward çalıştırıcısı ve deney kaydı (kod, veri ve parametre sürümü)
- Rapor şablonu: getiri, en büyük düşüş, işlem sayısı, maliyetlerin payı ve deneme dönemi bazında sonuçlar
- Kaynak kod, kurulum ve kullanım dokümanı, test raporu

## Başarı nasıl ölçülür?

Başarı stratejilerin kârıyla değil, test ortamının doğruluğu ve tekrarlanabilirliğiyle ölçülür:

- Düzeltme modülünün hesapladığı teorik fiyatlar, seçilen örnek olaylarda Borsa'nın o gün uyguladığı baz fiyatla fiyat adımı yuvarlaması dahilinde örtüşür.
- Aynı kod, veri ve parametre sürümüyle tekrarlanan çalıştırma aynı sonucu verir.
- Elle hesaplanan küçük test senaryoları (komisyon, BSMV, borsa payı, fiyat adımı, tavan günü) motorun sonucuyla birebir aynı çıkar.
- Her raporda varsayımlar, deneme sayısı ve örnek dışı dönemler ayrı bölüm olarak listelenir.

Geçmiş performans gelecekteki sonuçların göstergesi değildir; iyi bir backtest sonucu stratejinin kazandıracağı anlamına gelmez.

## Sık sorulan sorular

### Backtest için Borsa İstanbul verisi nereden alınır?

Geçmiş veriler ve bazı referans veriler Borsa İstanbul'un DataStore sayfası üzerinden, eşanlı ve gecikmeli veriler lisanslı veri dağıtım kuruluşları üzerinden sağlanır. Otomatik alım satım ve yatırım analizi gibi gösterimsiz kullanımlar için Borsa İstanbul ile doğrudan sözleşme gerekir.

### Bedelsiz ve temettü sonrası fiyatlar neden düzeltilir?

Hak kullanım gününde baz fiyat teorik fiyata çekildiği için düzeltilmemiş seride gerçekte yaşanmamış bir düşüş görünür. Bu düşüş stratejiye fiyat hareketi gibi girerse sinyaller ve sonuçlar bozulur.

### Walk-forward testi neden gereklidir?

Parametreler aynı veride hem seçilip hem ölçülürse sonuç iyimser çıkar. Walk-forward testinde parametreler bir dönemde seçilir ve seçimde kullanılmamış sonraki dönemde denenir; raporlanan yalnızca bu deneme dönemlerinin sonucudur.

### Platform strateji önerir mi?

Hayır. Strateji kuralları ekibe aittir; platform bu kuralları test eder, yatırım tavsiyesi vermez ve geçmiş sonuçlar gelecekteki sonuçları garanti etmez.

## Kaynaklar

- [Borsa İstanbul: Pay Piyasası Prosedürü, Revizyon 54 (21/09/2026): baz fiyat, fiyat adımları, fiyat değişme sınırları, seans çizelgeleri](https://borsaistanbul.com/files/pay-piyasasi-proseduru.pdf)
- [Borsa İstanbul: Özsermaye Hallerinde Payların Teorik/Referans Fiyatlarının Belirlenmesi Prosedürü, Revizyon 03 (06/04/2026)](https://www.borsaistanbul.com/files/teorik-fiyatlarin-belirlenmesi.pdf)
- [Borsa İstanbul: Pazarlar, ikinci bir duyuruya kadar geçerli fiyat marjı uygulaması](https://www.borsaistanbul.com/piyasalar/pay-piyasasi/pazarlar)
- [Borsa İstanbul: Pay Piyasası Borsa Payı ve Diğer Ücretlere İlişkin Tarife (güncellenme 28.03.2025)](https://www.borsaistanbul.com/files/borsa-payi-ve-diger-ucretler-tarifesi.pdf)
- [Borsa İstanbul: Veri dağıtım ve endeks lisanslama SSS (gösterimsiz kullanım, türetilmiş veri)](https://borsaistanbul.com/sss/veri-dagitim-ve-endeks-lisanslama)
- [Borsa İstanbul: Geçmişe dönük veri satışı (DataStore)](https://borsaistanbul.com/veriler/gecmise-donuk-veri-satisi)
- [Borsa İstanbul: Veri yayın ürünleri (özsermaye hâli verileri, endeks bileşenleri)](https://borsaistanbul.com/veriler/veri-yayini/veri-yayin-urunleri)
- [Mevzuat Bilgi Sistemi: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu, madde 28 ve 31](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.6802.pdf)
- [Bailey, Borwein, López de Prado, Zhu: Pseudo-Mathematics and Financial Charlatanism (Notices of the AMS, 2014)](https://www.davidhbailey.com/dhbpapers/backtest-pseudo.pdf)
- [scikit-learn: TimeSeriesSplit](https://scikit-learn.org/stable/modules/generated/sklearn.model_selection.TimeSeriesSplit.html)

---

Bu sayfa, İstanbul merkezli yazılım şirketi Fincode (Fincode Yazılım ve Teknoloji A.Ş.) tarafından yayımlanmıştır: https://fincodelabs.com/projeler/bist-strateji-backtest-platformu