# Kripto maliyet düşürme nedir? Ortalama maliyet hesabı

Adres: https://fincodelabs.com/blog/kripto-maliyet-dusurme · Yayıncı: Fincode (Fincode Yazılım ve Teknoloji A.Ş.), İstanbul, Türkiye · Kategori: Piyasa rehberi · Yayın: 2026-11-05 · Güncelleme: 2026-11-05

Kripto maliyet düşürme hesaplama: ek alımın ortalamaya etkisi, komisyon, kesirli miktar ve Excel formülü. Ortalama düşer ama pozisyon büyür, zarar da artabilir.

**Kısa cevap:** Kripto maliyet düşürme, fiyat ortalama maliyetin altındayken ek alım yapıldığında ortalamanın aritmetik olarak düşmesidir: yeni ortalama, ödenen toplam tutarın toplam miktara bölünmesiyle bulunur. Bu hesap zararı azaltmaz; pozisyonu büyütür ve fiyat düşmeye devam ederse TL cinsinden zarar artabilir. Yazı yalnızca hesabı anlatır, ek alım önermez.

"Maliyet düşürme" sözü, ek alımı bir çözüm gibi gösterir. Oysa değişen tek şey bir bölme işleminin sonucudur: ekrandaki ortalama iner, hesaptaki varlık miktarı ve fiyat riskine açık tutar ise artar.

Bu yazı genel eğitim amaçlıdır; coin, platform, strateji veya alım zamanı önermez ve "maliyet düşürün" demez. Tüm örnekler varsayımsal A varlığı üzerindendir. Hisse tarafındaki lot, temettü ve bedelsiz etkileri [ortalama maliyet](https://fincodelabs.com/blog/ortalama-maliyet-nasil-hesaplanir) yazısında anlatılıyor; burada kripto varlığa özgü taraf ele alınıyor.

## Kripto maliyet düşürme nedir?

Kripto maliyet düşürme, ortalama maliyetin altındaki bir fiyattan ek alım yapıldığında birim maliyetin matematiksel olarak inmesi demektir. Ortalama maliyet ise bir varlığa ödenen toplam tutarın toplam miktara bölünmesiyle bulunan değerdir.

Bu tanım bir karar ölçütü içermez. Hesap, ek alımın yerinde olup olmadığını, fiyatın neden düştüğünü veya varlığın ileride nereye gideceğini söylemez. Fiyatın kişinin ortalama maliyetine geri dönmesini gerektiren bir mekanizma da yoktur.

## Kripto maliyet düşürme hesaplama formülü

Coin maliyet düşürme hesaplamasında yeni ortalama, tüm alımların tutarı ve komisyonları toplanıp toplam miktara bölünerek bulunur:

```
Ortalama maliyet = (Σ miktar × fiyat + komisyonlar) ÷ Σ miktar
```

**Varsayımsal A varlığı, komisyon hariç**

| Alım | Miktar | Fiyat (TL) | Tutar (TL) | Toplam miktar | Toplam tutar (TL) | Ortalama (TL) |
| ---: | ---: | ---: | ---: | ---: | ---: | ---: |
| 1 | 0,50 | 40.000 | 20.000 | 0,50 | 20.000 | 40.000 |
| 2 | 0,50 | 30.000 | 15.000 | 1,00 | 35.000 | 35.000 |
| 3 | 1,00 | 25.000 | 25.000 | 2,00 | 60.000 | 30.000 |

Üç fiyatın basit ortalaması yaklaşık 31.667 TL'dir; miktarlar eşit olmadığı için gerçek ortalama 30.000 TL'dir. Tablodaki son satırda ortalama 40.000 TL'den 30.000 TL'ye inerken bağlanan tutar 20.000 TL'den 60.000 TL'ye çıkar. Aynı hesap [kripto ortalama maliyet hesaplama](https://fincodelabs.com/araclar/kripto-ortalama-maliyet-hesaplama) aracıyla da yapılabilir; araç ek alım önermez.

## Komisyon ve kesirli miktar hesabı nasıl değiştirir?

Komisyon ortalamayı yükseltir; kesirli miktar ise hesaplanan tutarın tam olarak kullanılamamasına yol açabilir. Kesirli miktar, bir tam birimden küçük alım demektir.

- **Komisyon TL ile alınırsa:** Toplam tutara eklenir. Yukarıdaki üç alımda %0,2 komisyon 40 + 30 + 50 = 120 TL eder; ortalama 60.120 ÷ 2 = 30.060 TL olur.
- **Komisyon varlıkla alınırsa:** Tutar aynı kalır, miktar azalır. 25.000 TL'lik alımda 1,00 yerine 0,998 birim gelir ve bu alımın birim maliyeti 25.050,10 TL olur. Binance TR dokümanında işlem kaydı `commission` ve `commissionAsset` alanlarını taşır; komisyonun hangi birimde kesildiği buradan okunur.
- **Satış da komisyonludur:** Başa baş fiyatı ortalamanın üzerindedir. Örnekte satış komisyonu %0,2 ise 60.120 ÷ (2 × 0,998) = 30.120,24 TL'dir.
- **Miktar adımı:** Binance TR dokümanındaki `LOT_SIZE` filtresi miktar adımını, `NOTIONAL` filtresi asgari emir tutarını tanımlar; BtcTurk dokümanı miktar hassasiyetini `numeratorScale` alanında gösterir (4 Kasım 2026).

> **Varsayımsal örnek:** 30.000 TL fiyattan 1.000 TL'lik alım 0,03333333... birim eder. Miktar adımı 0,0001 ise emir 0,0333 birime yuvarlanır ve 999 TL kullanılır. Küçük görünen bu fark, kayıtla elle yapılan hesabın uyuşmamasının nedenlerinden biri olabilir.

Doküman adları yalnızca belgeyi gösterir. Binance Turkey ve Btcturk unvanlı platformlar SPK'nın geçici Faaliyette Bulunanlar Listesi'ndedir; SPK'ya göre listede yer almak yetkilendirme anlamına gelmez ve bu bilgi platform önerisi değildir. Transfer sırasında ödenen ağ ücreti de miktarı azaltır.

### Ortalamayı etkileyen diğer kayıtlar

- **Farklı pariteler:** Alımlar farklı para birimlerinde yapıldıysa tutarlar önce tek birime çevrilir. Varsayımsal olarak 0,50 birim 40.000 TL'den, 0,50 birim de dolara endeksli bir varlıkla birim başına 600 fiyattan (toplam 300) ve 49,50 kurla alınırsa ikinci alım 14.850 TL eder, ortalama 34.850 TL olur. Kur değiştikçe TL bazlı ve dolar bazlı sonuçlar ayrışabilir.
- **Kısmi satış:** Ağırlıklı ortalama yönteminde satış kalan miktarın birim maliyetini değiştirmez. 2,00 birimlik örnekte 0,50 birim satılırsa kalan 1,50 birimin ortalaması yine 30.000 TL'dir; satılan kısmın zararı ise gerçekleşmiş olur.
- **Ödül ve dağıtımlar:** Staking ödülü gibi maliyetsiz kaydedilen miktar ortalamayı düşürür. 2,00 birim ve 60.000 TL'ye 0,02 birim eklenirse sonuç 29.702,97 TL görünür. Bu bir kazanç göstergesi değil, kayıt yöntemi sonucudur; kavram [staking](https://fincodelabs.com/blog/staking-nedir) yazısında anlatılıyor.

## Coin ortalama düşürme hesaplama: hedef için gereken miktar

Belirli bir ortalamaya inmek için gereken miktar, mevcut miktar ile iki farkın oranı çarpılarak bulunur; hedef fiyata yaklaştıkça gereken tutar hızla büyür.

```
Gereken miktar = Mevcut miktar × (Mevcut ortalama − Hedef) ÷ (Hedef − Fiyat)
```

**Varsayımsal: 1,00 birim, ortalama 35.000 TL, fiyat 25.000 TL, komisyon hariç**

| Hedef ortalama (TL) | Gereken ek miktar | Ek tutar (TL) | Toplam bağlanan (TL) |
| ---: | ---: | ---: | ---: |
| 34.000 | 0,1111 | 2.778 | 37.778 |
| 32.000 | 0,4286 | 10.714 | 45.714 |
| 30.000 | 1,0000 | 25.000 | 60.000 |
| 27.000 | 4,0000 | 100.000 | 135.000 |
| 26.000 | 9,0000 | 225.000 | 260.000 |

Hedef, güncel fiyatın üzerinde ve mevcut ortalamanın altında olmalıdır: hedef fiyata eşitse formül sıfıra bölme hatası, bu aralığın dışındaysa eksi sonuç verir. Tablo bir hedef önermek için değil, ortalamayı aşağı çekmenin sermaye maliyetini göstermek için verilmiştir: son satırda ortalama 9.000 TL inerken bağlanan tutar 35.000 TL'den 260.000 TL'ye çıkar.

## Ortalama düşerken zarar neden artabilir?

**Uyarı:** Ortalamayı düşürmek zararı azaltmaz, pozisyonu büyütür. Fiyat düşmeye devam ederse yüzde zarar daha küçük görünürken TL zararı daha büyük olabilir.

**Varsayımsal karşılaştırma, komisyon hariç**

| Fiyat (TL) | Tek alım: 0,50 birim, ortalama 40.000 (TL) | Üç alım: 2,00 birim, ortalama 30.000 (TL) |
| ---: | ---: | ---: |
| 30.000 | −5.000 (−%25,0) | 0 (%0,0) |
| 25.000 | −7.500 (−%37,5) | −10.000 (−%16,7) |
| 20.000 | −10.000 (−%50,0) | −20.000 (−%33,3) |
| 15.000 | −12.500 (−%62,5) | −30.000 (−%50,0) |
| 10.000 | −15.000 (−%75,0) | −40.000 (−%66,7) |

Tablodan üç sonuç çıkar:

- **Yüzde yanıltabilir:** 20.000 TL fiyatta üç alımlı pozisyonun yüzde zararı daha küçüktür, TL zararı ise iki katıdır.
- **Azami kayıp büyür:** Fiyat sıfıra yaklaşırsa olası kayıp 20.000 TL'den 60.000 TL'ye çıkar.
- **Başa baş yakınlaşır, garanti olmaz:** 25.000 TL'den başa baş için gereken yükseliş %60'tan %20'ye iner, ancak bu yükselişin gerçekleşmesini sağlayan bir mekanizma yoktur.

Kripto varlıklarda ek noktalar vardır. Piyasa 7/24 açıktır. 6362 sayılı Kanun'un 35/C maddesine göre bir varlığın platformda listelenmesi kamuca tekeffül anlamına gelmez ve kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir. Ekim 2026 itibarıyla III-35/B.2 sayılı Tebliğ'in 14. maddesi platformlarda listelenmiş varlıklarda kaldıraçlı ve kredili işlemi yasaklar. Pozisyon sınırı ve zarar sınırı kavramları [risk yönetimi](https://fincodelabs.com/blog/risk-yonetimi-nedir) yazısında anlatılıyor.

## Kripto maliyet hesaplama Excel formülü

Ağırlıklı ortalama Excel'de tek formülle hesaplanır; A sütununa miktar, B sütununa fiyat, C sütununa TL komisyon yazılır.

**Örnek sayfa düzeni (varsayımsal değerler)**

| Satır | A: Miktar | B: Fiyat | C: Komisyon |
| ---: | ---: | ---: | ---: |
| 2 | 0,50 | 40.000 | 40 |
| 3 | 0,50 | 30.000 | 30 |
| 4 | 1,00 | 25.000 | 50 |

```
=(TOPLA.ÇARPIM(A2:A4;B2:B4)+TOPLA(C2:C4))/TOPLA(A2:A4)
```

Formülün sonucu bu değerlerle 30.060'tır. İngilizce Excel'de aynı formül `=(SUMPRODUCT(A2:A4,B2:B4)+SUM(C2:C4))/SUM(A2:A4)` biçimindedir; ayırıcı bölge ayarına göre noktalı virgül veya virgül olur. Hedef için gereken miktar, E1 mevcut miktar, E2 mevcut ortalama, E3 hedef ve E4 fiyat olmak üzere `=E1*(E2-E3)/(E3-E4)` ile bulunur; 1, 35.000, 32.000 ve 25.000 değerleriyle sonuç 0,4286'dır.

Bu sayfa yalnızca alımlar içindir. Kısmi satış, transfer ve başka varlıkla ödenen komisyon ayrı kayıt gerektirir; bunların takibi [kripto portföy takip uygulaması](https://fincodelabs.com/blog/kripto-portfoy-takip-uygulamasi) yazısında anlatılıyor. Microsoft'a göre Excel sayıları 15 anlamlı basamakla saklar, bu yüzden çok küçük miktarlar büyük toplamlarla birleştiğinde son basamaklar kaybolabilir.

## DCA ile maliyet düşürme aynı şey mi?

Aynı değildir: DCA önceden belirlenen takvimle veya kuralla alım yapmayı, maliyet düşürme ise fiyat düştükten sonra ortalamanın inmesini anlatır. İkisinde de ortalama aynı formülle hesaplanır ve ikisi de kazanç garantisi vermez.

DCA botlarındaki emniyet emirleri ile çarpanların toplam sermaye ihtiyacını nasıl büyüttüğü [grid bot ve DCA](https://fincodelabs.com/blog/grid-bot-dca-nedir) yazısında yer alıyor. Fiyat düştükçe alan bir kural da hesap açısından aynı tabloyu üretir: pozisyon büyür, kayıp potansiyeli artar. Bu bilgi bir yöntem önerisi değildir.

## Sık sorulan sorular

### Kripto maliyet düşürme mantıklı mı?

Hesap bu soruya cevap vermez. Formül yalnızca ortalamanın nasıl değiştiğini gösterir; fiyatın neden düştüğünü ve geri dönüp dönmeyeceğini söylemez. Bu yazı ek alım önermez.

### Maliyet düşürmek zararı azaltır mı?

Hayır. Ortalama iner, ama pozisyon büyür. Varsayımsal örnekte 20.000 TL fiyatta tek alımın zararı 10.000 TL iken üç alımlı pozisyonun zararı 20.000 TL'dir.

### Coin ortalama düşürme nasıl hesaplanır?

Tüm alımların miktar çarpı fiyat toplamına komisyonlar eklenir ve sonuç toplam miktara bölünür. Varsayımsal 0,50 birim 40.000 TL, 0,50 birim 30.000 TL ve 1,00 birim 25.000 TL alımlarda ortalama komisyon hariç 30.000 TL'dir.

### Hedef ortalama için gereken miktar nasıl bulunur?

Gereken miktar = mevcut miktar × (mevcut ortalama − hedef) ÷ (hedef − fiyat). Hedef güncel fiyata yaklaştıkça gereken tutar hızla büyür; hedef fiyatın altında olamaz.

### Komisyon ortalama maliyete eklenir mi?

TL ile ödenen komisyon toplam tutara eklenir. Varlıkla kesilen komisyon ise alınan miktarı azaltır. İkisi de birim maliyeti yükseltir; değer işlem kaydındaki komisyon alanlarından okunur.

## Kaynaklar

- [Binance TR API dokümanı (LOT_SIZE, NOTIONAL, commissionAsset)](https://www.binance.tr/apidocs/)
- [BtcTurk API dokümanı: Pairs Scale](https://docs.btcturk.com/docs/pairs-scale-quantity-price)
- [SPK: Kripto varlık hizmet sağlayıcılar, Faaliyette Bulunanlar Listesi (4 Kasım 2026'da kontrol edildi)](https://spk.gov.tr/kurumlar/kripto-varlik-hizmet-saglayicilar/faaliyette-bulunanlar-listesi)
- [6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu, md. 35/C](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6362.pdf)
- [III-35/B.2 sayılı Tebliğ, MKK'da yayımlanan metin (md. 14)](https://www.mkk.com.tr/sites/default/files/2025-11/Kripto_Varlik_Hizmet_Saglayicilarin_Calisma_Usul_ve_Esaslari_ile_Sermaye_Yeterliligi_Hakkinda-Teblig.pdf)
- [Microsoft Destek: TOPLA.ÇARPIM işlevi](https://support.microsoft.com/tr-tr/excel/functions/sumproduct-function)
- [Microsoft Learn: Floating-point arithmetic may give inaccurate result in Excel](https://learn.microsoft.com/en-us/troubleshoot/microsoft-365-apps/excel/floating-point-arithmetic-inaccurate-result)

> Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

---

Bu sayfa, İstanbul merkezli yazılım şirketi Fincode (Fincode Yazılım ve Teknoloji A.Ş.) tarafından yayımlanmıştır: https://fincodelabs.com/blog/kripto-maliyet-dusurme

Kaynak gösterimi: Fincode, "Kripto maliyet düşürme nedir? Ortalama maliyet hesabı", güncelleme 5 Kasım 2026, https://fincodelabs.com/blog/kripto-maliyet-dusurme